Tây Du Kí ảnh hưởng những gì trong đạo Phật ạ?

[XuanPhong]

Trung Hoa làm rất nhiều phim ảnh về chủ đề thần thoại, đa phần đều có sự xuất hiện của phật giáo. Trong đó Tây Du Ký là một ví dụ điển hình. Phật giáo nguyên thủy khi truyền sang Trung Hoa đã bị biến chuyển do quá trình giao lưu tiếp biến văn hóa. Người Trung Hoa không thích tu theo cách của người khác mà thích làm theo cách của mình, nên đã thay đổi khá nhiều về nghi lễ và nghi thức (xin chú ý rằng chỉ thay đổi về nghi lễ và nghi thức chứ kinh tạng không hề bị thay đổi) nên ta thấy con đường phật giáo Bắc truyền khác hẳn so với nguyên thủy Nam truyền. Sau này khi các nhà làm phim đem sự ảnh hưởng của phật giáo vào tác phẩm và hư cấu thành một số chi tiết trong lịch sử phật giáo. Do vậy mà cái nhìn của công chúng có sự sai lệch nghiêm trọng so với lịch sử chính xác và quan điểm triết học của phật giáo.
Ví dụ: trong bộ Hồng Danh sám hối có 2 vị phật. Chiên đàn công đức phật và đấu chiến thắng phật. Đây là hai vị phật hiện hữu nhưng Tác Giả Ngô Thừa Ân lại gán cho Đường Huyền Trang là chiên đàn công đức phật và Tôn Ngộ không là đấu chiến thắng phật.
Sự thật ra sao? Đường Huyền Trang có công đi sang Ấn Độ thỉnh kinh để cho đủ một bộ tam tạng gồm Kinh, Luật, Luận. Ngày xưa các vị tổ sư truyền giáo sang Trung quốc thường không mang theo nhiều kinh điển nên sự thọ trì không được vẹn toàn. Sau khi thỉnh kinh về Đường Huyền Trang có công chủ trì việc dịch kinh từ phạn ngữ sang hán ngữ và là tổ khai sáng Duy thức tông. Kỳ thực ông chẳng phải là chiên đàn công đức phật như trong kinh. Còn về nhân vật Tôn Ngộ Không đó chỉ là hư cấu. Do sự tác động của bộ phim tây du ký quá lớn, lại là một tiểu thuyết lớn và vĩ đại trong nền văn hóa trung hoa nên người ta đã rơi vào nhầm lẫn giữa thực và ảo (có một số nơi tôn thờ Tôn Ngộ Không). chứ kỳ thực đâu chiến thắng phật chẳng phải là tôn ngộ không.
Chuyện thỉnh kinh là có thực, sự gian khổ hiểm nguy là có thực, đường huyền trang là có thật nhưng sa tăng, bát giới, ngộ không chỉ là hư cấu. Các bộ tiểu thuyết, phim ảnh của trung hoa đều làm dị dạng và bóp méo văn hóa phật giáo, làm nhân loại sai lầm khi hiểu về lịch sử phật giáo. Người ta cứ cho rằng lịch sử phật giáo nằm ở trung hoa nhưng chính tại Ấn Độ mới là nơi giữ gìn trọn vẹn nhất văn hóa và lịch sử phật giáo.

Xuân Phong tôi không phủ định lời bàn trên là đúng, nhưng XP cũng không đồng ý hoàn toàn về vấn đề nêu trên. Tây Du Ký được trước tác bởi một vị "tiên gia" đã đắc đạo. Người thấu suốt con đường dẫn đến thoát ly sanh tử luân hồi. Tây Du Ký không thể lấy chữ nghĩa mà định giá sự cao thâm của nó. Ẩn ngừ, ngụ ý, hàm ý được che giấu sau lưng các "danh từ, cụm từ, câu chữ" ấy mới là mấu chốt quan trọng nhất của Tây Du.

Ví dụ, danh từ gọi "Chiên Đàn Công Đức Phật." Chư thiện nhân tử nên biết rằng "thiền là công, định là đức (Pháp Bảo Đàn Kinh)." Thế nào là Thiền, đó là tự thân lèo lái đưa chính tâm thức của bản thân hành giả vượt qua khỏi biển đời khổ ải chính là thiền. Thế nào gọi là định, đó là sau khi vượt khỏi được khổ hải của cuộc sống, hành giả đi vào một trạng thái tịch tĩnh, "bất sanh bất diệt bất cấu bất tịnh bất tăng bất giảm (Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh)" chính là định. Lại nữa, có thiền có định, tức có công có đức, thì mới đạt được quả vị, thoát khỏi vòng sanh tử luân hồi, thoát thai đổi cốt, hóa sanh về miền vĩnh hằng.

Lại nữa, ví dụ danh từ gọi "Đấu Chiến Thắng Phật." Chư thiện nhân tử nên biết rằng Tôn Ngộ Không trong Tây Du Ký là tượng trưng cho cái Ý của hành giả. Cái Ý chạy nhanh như "Viên Ý Mã," lăng xăng như khỉ. Linh Hồn, tức cái Tâm của con người, chính là Phật. Cái Ý lăng xăng khiến cho Tâm không định, tâm không định tức bị vọng động, mất đi công đức. Muốn có công đức, trước hết phải hàng phục Tâm vọng động. Làm sao hàng phục được Tâm, tức phải thấy tánh. Tánh ý lănh xăng không định, do không định nên phải tìm cách hàng phục ý lăng xăng không định. Vì hàng phục được cái "Viên Ý Mã" khiến cho cái Tâm vọng động, nên gọi là Đấu Chiến Thắng Phật.

Thiện Nhân Tử nên xem Tây Du Ký với tư duy và hàm ý, ẩn ngữ, không thể lấy chữ nghĩa, phim ảnh tầm thường mà bàn luận được.