Kiến Tánh trong Thiền Tông

[delightdhamma]

Đồng ý với huynh delightdhamma ở nhận định này, theo tôi đây là sự tương đồng với ý "bất động trên động" của Ngài Huệ Năng trong một bài kệ của Ngài. Thực Tánh pháp trong trường hợp này là ngay khi đó "Thấy" được tình trạng Hư vọng của Tâm sai biệt do xu hướng phan duyên với ngoại cảnh - trên tình trạng Hành; Thức và Danh sắc (giới hạn) do Vô minh kết tập... mà tương ưng. Vậy cái gì Thấy được? Tất nhiên ko phải tại "Tâm tức" vào khi đó rồi, vì theo tôi Tâm ko có khả năng thấy pháp, biết pháp hay thuyết pháp,... mà nó là Thể tánh của hữu kí Duyên khởi, là đặc tánh tương ưng, tương tức mà thôi. Cái Thấy này lại là Duyên khởi của Tánh Trí trên bình diện Tâm bình (cũng là điều kiện cần), là tức thời phát sinh khi Tâm bình... thì hiển bày. Vậy là hiển bày cái gì? Theo tôi cái hiển bày chính là Pháp tánh - trong đó bao gồm cả Tâm pháp trong hiện thể Duyên khởi nguyên vẹn của nó. Do đó Phật pháp mới đề nghị một con đường thù thắng duy nhất là Thiền Định (theo đúng nghĩa của Thiền Đinh, bất kể hành trạng - tùy tướng) để nhận ra cái Bổn Tâm, chưa biết được Tâm thì nói đến "Kiến tánh" là xa vời lắm lắm!

Vài dòng sơ sài, mong được chỉ giáo! :)

Tôi đã viết ở trang 1 như sau:

Cái ngôn ngữ được diễn tả ngay khi sáu căn tiếp xúc với sáu trần gọi là Ngữ Lục. Tức là thứ ngôn ngữ của Chân Đế, cái ngôn ngữ không được phép qua bất cứ hình thức quy ước hay khái niệm nào. Cái gì là sáu căn tiếp xúc với sáu trần ? Đó là người và cảnh, đó là thân và tâm, đó là chủ thể và đối tượng, đó là chân đế và tục đế, đó là giải thoát và luân hồi. Ngay ở cái tiếp xúc và cọ sát ấy, giữa sáu căn và sáu trần (do duyên Xúc), thì Thọ phát sinh. Nếu dừng lại được ở đây thôi thì đó là Chân Đế, đó là giải thoát. Không dừng được thì đi vào Tục Đế, đi vào Luân Hồi.

Thọ của Chân Đế là gì ? Là cái Thấy và Biết không qua khái niệm quy ước, danh từ chuyên môn theo 12 Nhân Duyên là không có Thủ, theo ngũ uẩn là không có Tưởng, hành , Thức. Vòng 12 Nhân Duyên bị chặt đứt và dừng lại ở Xúc duyên Thọ, không còn có cái Thọ duyên Ái phát sinh nữa, Ái không phát sinh nữa nên không có Thủ, Hữu, Sinh, Già, Chết cho kiếp vị lai. Đó là con đường Thiền Tông, con đường của Ngữ lục, con đường của Kiến Tánh, con đường của chư Phật đã đi qua.

Thấy và Biết cái gì ? Nóng lạnh biết nóng lạnh, chua, cay, mặn, đắng thì Biết là chua, cay, mặn đắng mà không có sự diễn giải của Tưởng, của Hành của Thức như đây là vị chua của quả chanh hay vị chua của quả xoài. Sự diễn giải này dần hành giả trở về với tâm Tường khởi lên, tâm Hành khởi lên trở về với ý thức của bộ não đã ghi lại trong quá khứ hình ảnh và vị chua của chanh của xoài. Tiếp thoe trong 12 nhân duyên thì khi Xúc dẫn đến Thọ mà không phát sinh Ái và Thủ thì cái Thọ ấy là thọ của bậc giải thoát. Nhận diện rõ vị ngọt, vị chua, vị cay nhưng không bực bội (phi hữu Ái) khi ăn phải cay, không ham thích (hữu Ái) khi ăn thấy vị ngọt, không chấp Thủ có một cái Ta đang ăn, cái Ta đang cảm Thọ. Vì duyên Xúc đưa đên bao gồm có cái nếm và cái bị nếm, cái nghe và cái bị nghe. Lưỡi bị hỏng là vị căn hỏng thì cay mấy nó cũng không có Thọ. Cái lưỡi tốt nhưng không có vi nào cả thì nó không thể nếm, nó là vô dụng. Nên ngay việc Thọ thôi cũng không có cái Ta đang cảm Thọ vì cảm Thọ này do duyên Xúc đưa tới. Duyên Xúc lại do duyên của sáu căn và sáu trần đưa tới.

Một số hành giả đã sai lầm cho rằng khi sáu căn tiếp xúc với sáu trần mà tâm bất động hay như như mới là giải thoát, nếu đúng thì tu tập như vậy sẽ trở thành gỗ đá, tu tập như vậy dễ trở thành khiếm khuyết trên thân và tâm.