Con mắt
Tâm của một người bình thường luôn chứa đựng ham muốn và thù hận đắp đổi thay phiên.
Và nó được thể hiện qua đôi mắt.
Câu nói :"con mắt là cửa sổ tâm hồn" là hoàn toàn đúng.
Chỉ cần luôn đặt sự tỉnh thức nơi hai con mắt,kéo dài trạng thái không có ham muốn và thù hận thì tâm sẽ ổn hơn.
- Đúng, nhưng chưa đủ. Còn phải luôn phòng hộ 5 căn còn lại: tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Và để có sự tỉnh thức để "đặt", thì trước tiên phải giũ gìn GIỚI. Đặc biệt là 5 giới cơ bản lúc quy y.Nguyên văn bởi lyquochoang
Muốn giữ được GIỚI, cần phải phòng hộ và hộ trì các CĂN. Khi mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị, thân cảm thọ, ý biết pháp: không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì do các giác căn không được phòng hộ, khiến cho các ác, bất thiện pháp khởi lên, vị ấy cần phải diệt trừ nguyên nhân ấy, hộ trì các giác căn, thực hành hộ trì các giác căn.
- Lành thay, hiền hữu. Lời dạy của bậc Thầy Trời Người thật đầy đủ ngữ nghĩa, sơ thiên - trung thiện - hậu thiện thật là vừa đủ, không thừa - không thiếu. Mong rằng tất cả mọi người đều sẽ THẤY và BIẾT con đường mình cần phải đi.
VỊ THẦY CHỈ ĐƯỜNG VĨ ĐẠI
...Có thể trình bày chăng, thưa Tôn giả Gotama, trong Pháp và Luật này, cũng có một tuần tự học tập, một tuần tự công trình, một tuần tự đạo lộ như vậy?
-- Có thể trình bày, này Bà-la-môn, trong Pháp và Luật này, có một tuần tự học tập, có một tuần tự công trình, có một tuần tự đạo lộ. Ví như, này Bà-la-môn, một người huấn luyện ngựa thiện xảo, sau khi được một con ngựa hiền thiện, trước tiên luyện tập cho nó quen mang dây cương, rồi tập luyện cho nó quen các hạnh khác; cũng vậy, này Bà-la-môn, Như Lai khi được một người đáng được điều phục, trước tiên huấn luyện người ấy như sau:
Bước 1: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy giữ giới hạnh, hãy sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học giới".
Này Bà-la-môn, khi vị Tỷ-kheo giữ giới hạnh, chế ngự với sự chế ngự của giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học giới, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau:
Bước 2: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy hộ trì các căn, khi mắt thấy sắc chớ có nắm giữ tướng chung, chớ có nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì nhãn căn không được chế ngự khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng.... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị.. thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các pháp ác bất thiện khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn".
Này Bà-la-môn, sau khi Tỷ-kheo hộ trì các căn rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau:
Bước 3: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy tiết độ trong ăn uống, chơn chánh giác sát thọ dụng món ăn, không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới; và ta sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn".
Này Bà-la-môn, sau khi Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau:
Bước 4: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy chú tâm cảnh giác! Ban ngày trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp; ban đêm trong canh đầu, trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp; ban đêm trong canh giữa, hãy nằm xuống phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân gác trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng niệm đến lúc ngồi dậy lại. Ban đêm trong canh cuối, khi đã thức dậy, trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp".
Này, Bà-la-môn, sau khi vị Tỷ-kheo chú tâm tỉnh giác, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm nữa như sau:
Bước 5: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy thành tựu chánh niệm tỉnh giác, khi đi tới khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nhai, nuốt, đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác".
Này Bà-la-môn, sau khi chánh niệm tỉnh giác rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau:
Bước 6: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm".
Vị ấy lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch, như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết-già, lưng thẳng tại chỗ nói trên và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm thụy miên; từ bỏ trạo cử hối tiếc, vị ấy sống không trạo cử, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết trạo cử hối tiếc; từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi ngờ đối với các thiện pháp.
Bước 7: Khi đoạn trừ năm triền cái ấy, những pháp làm ô nhiễm tâm, làm trí tuệ yếu ớt, vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm với tứ. Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Vị ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh.
Này Bà-la-môn, đối với những Tỷ-kheo nào là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu sự vô thượng an tịnh các triền ách, đó là sự giảng dạy của Ta như vậy đối với những vị ấy. Còn đối với những vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát, những pháp ấy đưa đến sự hiện tại lạc trú và chánh niệm tỉnh giác.
Khi được nói vậy, Bà-la-môn Ganaka Moggallana bạch Thế Tôn:
-- Các đệ tử của Sa-môn Gotama, khi được Sa-môn Gotama khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, có phải tất cả đều chứng được cứu cánh đích Niết-bàn hay chỉ có một số chứng được?
-- Này Bà-la-môn, một số đệ tử của Ta, khi được khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, chứng được cứu cánh đích Niết-bàn, một số không chứng được.
-- Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì trong khi có mặt Niết-bàn, trong khi có mặt con đường đưa đến Niết-bàn, trong khi có mặt Tôn giả Gotama là bậc chỉ đường, tuy vậy các đệ tử Tôn giả Gotama, được Tôn giả Gotama khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích Niết-bàn, một số không chứng được?
-- Này Bà-la-môn, ở đây Ta sẽ hỏi Ông. Nếu Ông kham nhẫn, hãy trả lời cho Ta. Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ông có giỏi về con đường đi đến Rajagaha (Vương Xá)?
-- Thưa Tôn giả, con có giỏi về con đường đi đến Rajagaha.
-- Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có một người, muốn đi đến Rajagaha, người này đến Ông và nói như sau:
"Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến Rajagaha. Hãy chỉ cho tôi con đường đi đến Rajagaha".
Ông nói với người ấy như sau:
-- "Ðược, này Bạn, đây là con đường đưa đến Rajagaha. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một làng tên như thế này. Hãy đi theo trong một thời gian. Sau khi đi trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một thị trấn tên như thế này. Hãy đi theo trong một thời gian. Sau khi đi trong một thời gian, Bạn sẽ thấy Rajagaha với những khu vườn mỹ diệu, với những khu rừng mỹ diệu, với những vùng đất mỹ diệu, với những hồ ao mỹ diệu".
Dầu cho người ấy được khuyến giáo như vậy, được giảng dạy như vậy, nhưng lại lấy con đường sai lạc, đi về hướng Tây. Rồi một người thứ hai đến, muốn đi đến Rajagaha. Người này đến Ông và hỏi như sau:
"Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến Rajagaha, mong Tôn giả chỉ con đường ấy cho tôi".
Rồi Ông nói với người ấy như sau:
-- "Ðược, này Bạn, đây là đường đi đến Rajagaha. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi một thời gian, Bạn sẽ thấy một làng có tên như thế này. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi một thời gian, Bạn sẽ thấy một thị trấn có tên như thế này. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo con đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy Rajagaha với những khu vườn mỹ diệu, với những khu rừng mỹ diệu, với những vùng đất mỹ diệu, với những ao hồ mỹ diệu".
Người ấy được Ông khuyến giáo như vậy, giảng như vậy, đi đến Rajagaha một cách an toàn.
Này Bà-la-môn, do nhân gì, do duyên gì, trong khi có mặt Rajagaha, trong khi có mặt con đường đưa đến Rajagaha, trong khi có mặt Ông là người chỉ đường, dầu cho Ông có khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, một người lấy con đường sai lạc, đi về hướng Tây, còn một người có thể đi đến Rajagaha một cách an toàn?
-- Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, con làm gì được? Con chỉ là người chỉ đường, thưa Tôn giả Gotama.
-- Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi có mặt Niết-bàn, trong khi có mặt con đường đi đến Niết-bàn, và trong khi có mặt Ta là bậc chỉ đường. Nhưng các đệ tử của Ta, được Ta khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích Niết-bàn, một số không chứng được. Ở đây, này Bà-la-môn, Ta làm gì được? Như Lai chỉ là người chỉ đường.
Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Ganaka Moggalana bạch Thế Tôn:
-- Thưa Tôn giả Gotama, đối với những người không phải vì lòng tin, chỉ vì sinh kế, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, những người xảo trá, lường gạt, hư ngụy, mất thăng bằng, cao mạn, dao động, nói phô tạp nhạp, không hộ trì các căn, ăn uống không tiết độ, không chú tâm cảnh giác, thờ ơ với Sa-môn hạnh, không tôn kính học tập, sống quá đầy đủ, uể oải, đi đầu trong thối thất, từ bỏ gánh nặng viễn ly, biếng nhác, tinh cần thấp kém, thất niệm, không tỉnh giác, không định tâm, tâm tán loạn, liệt tuệ, câm ngọng; Tôn giả Gotama không thể sống với những người như vậy.
Còn những Thiện gia nam tử vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không xảo trá, không lường gạt, không hư ngụy, không mất thăng bằng, không cao mạn, không dao động, không nói phô tạp nhạp, hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, chú tâm tỉnh giác, không thờ ơ với Sa-môn hạnh, tôn kính học tập, sống không quá đầy đủ, không uể oải, từ bỏ thối thất, đi đầu trong viễn ly, tinh cần, tinh tấn, chánh niệm, an trú, tỉnh giác, định tĩnh, nhứt tâm, có trí tuệ, không câm ngọng; Tôn giả Gotama sống hòa hợp với những vị ấy.
Ví như Tôn giả Gotama, trong các loại căn hương, hắc chiên đàn hương được gọi là tối thượng; trong các loại lõi cây hương, xích chiên đàn hương được gọi là tối thượng; trong các loại hoa hương, vũ quý hương (jasmine) được gọi là tối thượng. Cũng vậy là lời khuyến giáo của Tôn giả Gotama được xem là cao nhất trong những lời khuyến giáo hiện nay.
Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
Trung Bộ Kinh
Majjhima Nikaya
107. Kinh Ganaka Moggallàna
(Ganakamoggallàna sutta)
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Lành thay, hiên hữu. Các bước tu tập, trình tự tu tập đã được Thế Tôn chỉ dạy rất rõ trong Kinh số 39 "Đại Kinh Xóm Ngựa" (Mahà-Assapura sutta) thuộc Trung Bộ Kinh. Thật là tốt lành, thật là hữu ích cho những ai thấy được điều này. Và nếu như người đó như thật tuệ tri, người đó sẽ tìm thấy con đường giải thoát chân chính mà Thế Tôn đã chỉ dạy.
Bkav có câu hỏi và điều chưa hiểu, đạo hữu nào biết xin vui lòng chỉ dạy cho ạ.
- "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy hộ trì các căn, khi mắt thấy sắc chớ có nắm giữ tướng chung, chớ có nắm giữ tướng riêng...''. Không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng nghĩa là gì?
- Bkav hiểu sơ về khái niệm Giới hạnh, Giới đức, Giới kinh, Giới luật nhưng chưa hiểu Giới bổn là gì.
Xin cảm ơn.
Bkav
Mình xin mạo muội chia sẻ cùng mọi người và quý đạo hữu Bkav về câu hỏi của bạn về vấn đề không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng khi mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị, ý biết pháp (khi các giác căn tiếp xúc với các sắc trần). Nếu có chỗ nào chưa hợp lý hoặc chưa được đúng đắn, mong các quý đạo hữu chỉ bảo thêm.
Theo như mình hiểu thì các tướng chung hay tướng riêng của sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp chính là các đặc điểm, hình tướng, hình thái, nét đặc trưng... của chúng. Khi các giác căn tiếp xúc với các sắc trần thì chỉ nên thấy và biết là như vậy chứ không nên lưu giữ hay ghi nhớ (nắm giữ) những đặc điểm, hình tướng, hình thái, nét đặc trưng... đó. Vì nếu nắm giữ chúng có thể dấn đễ chấp thủ, chấp kiến. Mặt khác, không nên nắm giữ cũng là bởi tính vô thường của chúng nữa.
Thân chào bạn Bkav!
Giới bổn là bộ giới patimokha.
Không nắm giữ tướng chung không nắm giữ tướng riêng là tấn lực phải đủ mạnh để thắng được kiết sử của các căn, từ ấy không suy tư về các tướng gọi là không nắm giữ.
https://www.facebook.com/groups/2350138305138741/?ref=share
Bkav đã hình dung ra phần nào câu trả lời. Bkav xin cảm ơn các đạo hữu.
A Di Đà Phật .. Tất cả mọi người đều thấy giống nhau gọi là tướng chung , cái thấy khác nhau gọi là tướng riêng .. thế thôi ...
Hộ trì các căn .. Giữ cho mắt , tai , mũi , lưỡi , thân ... Khi tiếp xúc với sắc thì thức liền khởi phân biệt tốt xấu , đẹp hay không đẹp ,không nhìn vào chổ xấu chổ đẹp nữa là hộ trì các căn , Đừng để cho ý thức lọt vào mà sanh vọng tưởng .
Nguyện Đem Công Đức Này
Hướng Về Khắp Tất Cả
Đệ Tử Và Chúng Sanh
Đều Trọn Thành Phật Đạo
Nam Mô A Di Đà Phật
Xin cảm ơn ạ.
- Giới bổn patimokkha nằm trong Phần 1: Phân tích giới bổn của tạng Luật.
- Do nắm giữ (phân biệt đối xử, vướng mắc, liên hệ tịnh tướng) tướng chung tướng riêng nên khởi lên tham ái, sân phẩn, mê mờ tưởng tri sắc...nên các ác kiến, tà kiến, bất thiện tư duy sanh khởi, đưa đến sanh hữu, các căn bốc cháy theo sanh già bệnh chết...
Khi chúng ta gặp gỡ giao tiếp cùng ai đó, thường hay nắm giữ tướng chung hay tướng riêng của họ, hoặc là dục hỷ hoặc là sân hận hoặc không yêu không ghét với tướng của họ, thường mình cứ mặc định về người A, B là sắc tướng mà mình đã tiếp xúc:
- Tướng chung của một người: người này là nam hay nữ, mập hay ốm, đẹp hay xấu.
- Tướng riêng của một người: tóc đen hay vàng, mũi cao hay tẹp, môi đỏ hay thâm đen, mặt xoan hay mặt vuông, cao hay thấp, da trắng hay sạm, v.v..
Từ sự nắm giữ hình tướng của một người, "tự dưng" mình ưa thích yêu mến người ấy, đôi khi lại ghét những ai có khuôn mặt hình dáng như vậy, nó in sâu trong đầu, rồi tự mình cũng nắm giữ tướng chung tướng riêng của bản thân mình, tôi hiện tại cao như vầy, mặt rất trắng mịn, môi đỏ răng ngọc, mũi cao, v.v.. đôi khi lại muốn tướng chung tướng riêng của mình giống một thần tượng sắc đẹp nào đó, v.v.. Chính vì chạy theo hình tướng nên có trạo hối nuối tiếc mặc cảm về hình tướng: Quá khứ sắc của tôi là như vậy, tương lai sắc của tôi là như vậy, ôi tôi không đẹp bằng người này người kia, quá khứ tướng của người tôi thương là như vậy đẹp biết bao, tương lai người tôi yêu mến lại như vậy già yếu xấu xí, người tôi thương không đẹp bằng người yêu của thằng bạn v.v.. đại loại vậy, có khi lại khởi lên ác tâm mong muốn hình tướng của người mình ghét xấu xí đi.
Chính vì có sự chấp trước chạy theo sắc tướng như vậy mà nhiều người khổ đau theo cách này hay cách khác, bởi vì sao ? Sắc tướng là vô thường, cái gì vô thường biến hoại là khổ, vậy ta chạy theo cái vô thường hư vọng tức là đã chạy theo cái khổ. Trong tấm thân 1 trượng này, được cấu tạo từ 36 thành phần (phát, mao, trảo, xỉ....), gương mặt thân thể quen thuộc của ta chỉ là duyên hợp của bốn đại chủng.
Với tuệ nhãn đức Phật thấy một người đang đi đến hầm lửa nên người khuyên mắt đối với sắc không nên nắm giữ tướng chung tướng riêng, hãy đi đến nghĩa địa mà quán sát, rồi thấy được thực tướng của các pháp là tướng duyên sanh, vô thường, khổ đau, bất tịnh. Từ sự quán sát như vậy sẽ đưa đến sự hiểu biết sâu sắc về sắc uẩn về tướng trạng mà sanh tâm nhàm chán với nó, không tạo nghiệp ác ( chánh mạng, chánh ngữ, chánh nghiệp) mà bồi đắp cho nó, không thù ghét không hận không sân với bất kỳ một ai ở đời, vì máu chúng ta cùng đỏ đang hừng hực chảy qua huyết quản, cùng chìm đắm trong dục giới khổ đau, không vượt thoát khổ đau.
Cảm ơn đạo hữu. Rất ý nghĩa ạ.
There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)
Quyền Hạn Của Bạn
![[THẾ GIỚI VÔ HÌNH] - Mã nguồn vBulletin](images/misc/vbulletin4_logo.png){kind=logo}
Trả lời ngay kèm theo trích dẫn này
Bookmarks