Kiến Tánh trong Thiền Tông

[delightdhamma]

Đức Phật dạy:

Quán Thân trong Thân
Quán Thọ trong Thọ
Quán Tâm trong Tâm
Quán Pháp trong Pháp



Để cho dễ hiểu tại sao lại Quán Tâm trong Tâm ?

Chúng sinh là ngũ uẩn. Sắc, Thọ , Tưởng, Hành, Thức. Phần Danh (THọ , Tưởng, Hành, Thức) gọi là Tâm. Tâm có 2 loại là Tâm Vương và Tâm Sở. Tâm Vương còn gọi là Chân Tâm (Tâm của Chân Đế). Tâm Sở là tâm sinh lên cùng Tâm Vương nên gọi là sở hữu tâm hay gọi là Tâm Sở. Tâm Sở này tùy thuộc cảnh thế tục rất mạnh nên gọi là Tâm Tục Đế. Nó nhìn thấy cái cốc liên gọi ngay cái cốc. Nó thấy con người gọi ngay con người. Vì thế nên nó bị ngay kiết sử đầu tiên là THÂN KIẾN. 10 Kiết sử là 10 cảnh từ thô đến vi tế bị tâm sở bám lấy. Tâm chứng Thiền Định là tâm sở do bám cảnh sắc giới và vô sắc giới. Tâm Vương hay Tâm Chân Đế thì ko bám cảnh, mà chỉ Thấy và Biết thôi. Tâm này ko thường hằng mà cũng chẳng đoạn diệt vì nó nối tiếp nhau sinh diệt liên tục như sóng trước xô sóng sau (17 tâm sinh lên rồi diệt đi trong 1 sát na, trong 1 búng móng tay có hàng nghìn đơn vị sát na). Chính vì thế Đức Phật nói Châp Thường và CHấp Đoạn là do ko nhìn thấy sự sinh diệt của Tâm theo ĐẶC TÍNH này. Lực của tâm trong sát na khi diệt truyền cho tâm mới sinh lên tạo ra dòng Nghiệp xô đẩy người ta vào Luân Hồi nếu lúc đó Tâm Sở dẫn đầu. Còn nếu là Tâm Vương dẫn đầu thì các trang thái tâm sở là tham, sân, si ko còn nữa, lúc này là Tâm Sở tich diệt (ko sanh lên nữa) chỉ còn Tâm Vương Thấy và Biết gọi là chứng Hữu Dư Niết Bàn. Sau khi xả thân mạng thì chứng Vô Dư Niết Bàn. Trang thái ko còn sanh lên của Tâm Vương và Tâm Sở nữa. Tức là ko còn Thức nào đi tái sinh nữa.

Như vậy quán Tâm trong Tâm là để cho hành giả dùng Tâm Vương nhìn Tâm Sở. Ví dụ mình định Sân lên liền biết ngay từ khởi tâm mà ko bị cơn Sân dẫn đi. Lúc đó chính là Chánh Niệm. Lúc đó là Tâm Vương làm chủ. có Chánh Niệm thì sẽ chứng đạo từ 7 ngày đến 7 năm theo như kinh Phật nói. Ngày nay do ko có điều kiện hành thiền như ngày Đức Phật nên phải kéo dài từ 7 năm đến 20 năm tùy căn cơ hành giả để làm cho muội lược các kiết sử (10 kiết sử). Tùy theo khả năng muội lược 10 kiết sử mà chứng 4 thánh quả từ Dự Lưuw đến A la hán. Cư sĩ ở nhà chỉ chứng đến Dự Lư và Nhất Lai, Bất Lai là cư sĩ ko có vợ, còn chứng A La hán thì cư sĩ phải xuất gia ngay néu ko sẽ tich diệt vì ở nhà thì các điều kiên trú xứ sẽ làm các kiết sử sanh lên.

Trực Chỉ Chân Tâm chỉ là cú gậy đánh lên vai cho cái Thấy và Biết của Chân Tâm đã được tách ra khỏi Tâm Sở (tâm so sánh, khái niệm). Nhưng cái Thấy Biết này cũng lóe lên rồi tắt. Giống như người trong nhà tối bất chợt được ánh chớp trong đêm lóe lên nhìn thấy cảnh trong phòng rồi mất. Người đó là bị mù trở lại. Lúc này người ấy phải nhớ các vị trí đồ vật để trong phòng, lối đi...để ko bị vấp, ko bị vướng. Người ấy phải đi tìm đèn thắp trong căn phòng ấy cho sáng. Kiến Tánh chính là cái nhìn khi căn phòng đã thắp đèn sáng. Cái Kiến Tánh chính là cái nhìn THIỀN TUỆ nhưng vì là ĐỐN TU , tức là tu trong chốc lát nên nếu ai ko phải căn cơ sâu dày hay chín muồi thì rất dễ hoang tưởng. Sau này Thiền Tông thất truyền vì người ta ko phân biệt được một người khùng hay 1 kẻ chứng đạo.

Phương pháp TRUNG ĐẠO của Đức Phật với TỨ NIỆM XỨ có giá trị 5000 năm như Đức Phật đã nói. Tứ Niệm Xứ còn thì đạo Phật còn. Tứ Niệm Xứ mất thì đạo Phật diệt. Vì TỨ NIỆM XỨ là con đường TIỆM TU ra khỏi luân hồi (7 ngày đến 7 năm), ko phải chỉ trong chớp mắt của ĐỐN NGỘ. TỨ NIỆM XỨ ko phải là tôn giáo, chỉ đơn thuần là con đường Thiền Định và Thiền Tuệ mà thôi.