Nguyên văn bởi
delightdhamma
Hỏi: Con gà có trước hay quả trứng có trước ? Nói cách khác là quả trứng sinh ra con gà hay con gà sinh ra quả trứng. Hạt lúa sinh ra cây lúa hay cây lúa sinh ra hạt lúa ? Đàn ông có trước hay đàn bà có trước...?
Trả lời :
“Chẳng sanh cũng chẳng diệt,
Chẳng thường cũng chẳng đoạn,
Chẳng một cũng chẳng khác,
Chẳng đến cũng chẳng đi.
Con cúi đầu lễ Phật,
Tối thắng trong thế gian ?
Khéo nói pháp nhân duyên,
Hay diệt các hý luận.
Trong Trung Quán Luận, ngài Long Thọ Bồ tát khẳng định không có Pháp nào là sinh diệt cả.
Trung Quán Luận cho rằng A chỉ được gọi là sinh ra B khi B sinh ra thì A vẫn hiện hữu chứ không mất đi. Còn nếu A sinh ra B mà B được sinh ra còn A bị diệt thì không gọi là sinh ra B. Ví dụ một đứa trẻ sau 20 năm là một thanh niên thì không thể nói đứa trẻ đó sinh ra anh thanh niên vì đứa trẻ không tồn tại khi anh thanh niên có mặt. Cũng thế hạt lúa không thể nói sinh ra cây lúa vì hạt lúc không còn tồn tại khi cây lúa có mặt. Bà chửa không còn hiện hữu khi bà mẹ và em bé có mặt. Vậy không thể nói bà chửa sinh ra bà mẹ hay em bé. Lúc này sự có mặt của em bé mà bà mẹ có mặt hay sự có mặt của bà mẹ mà em bé có mặt nên về đối đãi thì gọi là bà mẹ sinh ra em bé hay em bé sinh ra bà mẹ (vì không có em bé thì lấy ai gọi bà mẹ là mẹ và ngược lại). Tương tự như vậy chúng ta sẽ thấy rằng không thể kết luận ”quả trứng sinh ra con gà hay con gà sinh ra quả trứng”, ”đàn ông có trước hay đàn bà có trước”, vì không có cái gì Sinh ra cái gì cả, hay nói cách khác không có cái gì được Sinh ra, đã không có Sinh ra thì lấy đâu ra Diệt mất. Như vậy con gà có mặt thì quả trứng có mặt, quả trứng có mặt thì con gà có mặt, không có cái nào sinh ra cái nào.
Đức Phật bảo các Pháp do duyên sinh, các Pháp do duyên diệt. Do duyên nên bà mẹ có mặt khi em bé có mặt và ngược lại, con gà có mặt khi quả trứng có mặt và ngược lại. Do duyên mà mài củi ra lửa chứ chẳng phải củi sinh ra lửa hay trong củi có lửa. Vì do duyên sinh mà duyên là vô ngã, không chủ thể nên không có cái gì sinh ra cái gì. Đã không có cái Sinh ra thì không có cái Diệt mất. Tức là không có Sinh thi không có Diệt. Nên ngài Long Thọ kết luận:
“Chẳng sanh cũng chẳng diệt,
Chẳng thường cũng chẳng đoạn,
Chẳng một cũng chẳng khác,
Chẳng đến cũng chẳng đi.
Con cúi đầu lễ Phật,
Tối thắng trong thế gian ?
Khéo nói pháp nhân duyên,
Hay diệt các hý luận.
Nhờ câu chuyện con gà và quả trứng để nói lên các pháp vốn Vô Sinh (chẳng sanh, chẳng diệt) để diệt hết các hý luận. Câu trả lời là nghiệm túc phải không các bạn. Bạn nào thấy câu trả lời chấp nhận được thì ''thank'' cho tớ đầu xuân nhé. Xin cảm ơn các bạn !!!