Ngôi nhà cổ và Ngô Đình Diệm

[KhangThien]

Ngôi nhà cổ và Ngô Đình Diệm

Từ chuyện khước từ Ngô Đình Diệm...

Lòng sông ngổn ngang đá cục, đá hòn từ đầu ghềnh tới cuối bãi. Có lẽ vì thế mà sông mang tên Đá Giăng. Trước khi đổ ra sông Tiên để chảy về sông mẹ Thu Bồn xuôi biển Cửa Đại, sông Đá Giăng uốn lượn qua một ngôi làng trù phú màu xanh cây trái, lọt thỏm trong thung lũng được vây bọc bởi những quả núi mang nhiều cái tên rất riêng biệt, như: Bà Bướm, Hố Chò, Bàn Mây, Gò Chè, Rừng Cấm, Đá Ràn Dàn… Đó là làng Lộc An, hay còn gọi Lộc Yên, thuộc xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam.

Những ngọn núi nghìn năm tuổi sừng sững giữa đất trời mà các thế hệ người làng Lộc An đều xem như chứng nhân của bao cuộc vây bắt chúa sơn lâm; khắc ghi tình đoàn kết bền chặt của các gia đình sinh sống nơi miền sơn cước, cùng nhau chống chọi với ác thú, bảo vệ sự yên ổn cho xóm làng, không phụ lòng mong ước của các bậc tiền nhân thuở khai hoang lập ấp…


Lối đi lát đá đầy rêu xanh dẫn vào các ngôi nhà cổ ở Lộc An.


Chúng tôi về làng Lộc An giữa mùa lòn bon chín, như lạc vào chốn thế ngoại đào viên trong chuyện cổ tích. Mùi hương thơm đầy quyến rũ của lòn bon chín thoảng trong gió lan khắp làng Lộc An yên ả, thanh bình, cứ như mời gọi khách đường xa... Tương truyền, trái lòn bon đã cứu đói vua tôi nhà Nguyễn trên bước đường lưu lạc nên được ban cho cái tên Nam Trân (trái quý phương Nam). Và, nó đã được đôi bàn tay của những người thợ đúc đồng tài hoa khắc hình lên Cửu Đỉnh đặt trước Thế Miếu ở kinh thành Huế. Mùa lòn bon chín, cả một vùng thung lũng rộng lớn làm thế đứng cho làng Lộc An đầy ắp tiếng chim hót.

Dường như đã thành thông lệ, cứ đến mùa lòn bon chín là các loài chim rủ nhau bay về ăn lòn bon, hót véo von cả ngày trong những vườn cây xanh mát. Đi theo lối nhỏ, lát đá bám đầy rêu xanh, với hai bên là những hàng cây lòn bon cao ngất, tán lá um tùm, lủng lẳng những chùm lòn bon chín vàng rực, chúng tôi vào nhà cụ Nguyễn Huỳnh Anh. Đây là một trong số hàng chục ngôi nhà cổ được xây dựng khoảng 150 năm đến 200 năm về trước.

Cũng như những ngọn núi nghìn tuổi ngoài kia, những ngôi nhà cổ trở thành chứng nhân của nhiều thế hệ về việc kết đoàn rủ nhau vây bắt mãnh thú. Hàng chục ngôi nhà cổ kính ấy vẫn tồn tại qua bao cuộc chiến tranh tàn khốc và cả trong cơn lốc "bán nhà cổ, dựng nhà hộp" của thời kinh tế thị trường cũng là do ý chí ghi nhớ công ơn tiền nhân đã cất công xây dựng cơ nghiệp của con người Lộc An. "Tổ tiên đã đổ mồ hôi, nước mắt dựng nhà nên dẫu có đói, có nghèo cũng phải giữ gìn. Không vì tham lợi mà phá bỏ dấu tích người xưa…".

Ý chí đó được lưu truyền, khắc cốt ghi tâm qua nhiều đời, nhiều thế hệ nên cũng vì vậy mà cụ Nguyễn Huỳnh Anh đã bất chấp sự đe dọa của quan quyền địa phương, khước từ thẳng thừng không chịu bán ngôi nhà cổ kính của gia đình mình cho vị Tổng thống của cái gọi là nền đệ nhất cộng hòa ở miền Nam - Ngô Đình Diệm.

Chúng tôi như bị hút hồn trước những hình thù chạm khắc độc đáo, với đường nét rất tinh xảo trên những vì kèo của ngôi nhà cổ kính đã gần 200 năm tuổi. Các vì kèo đều là gỗ mít ròng, cả 36 cây cột to cỡ người ôm cũng bằng gỗ mít, theo thời gian đã "lên nước" láng coóng... Hèn gì một người quyền cao, chức trọng như Ngô Đình Diệm đã cất công tới tận mảnh đất heo hút này.

Nhớ lại chuyện cũ, anh Nguyễn Đình Hoan, người con thứ 10 - con trai út của cụ Anh, hiện đang là người thừa kế ngôi nhà, kể rằng: Lúc sinh thời ông nội và cha anh cũng thường nói chuyện cho con cháu hiểu về lai lịch ngôi nhà. Nó đã được đôi bàn tay tài hoa, khéo léo của những người thợ mộc, thợ điêu khắc giỏi của làng mộc Vân Hà xây dựng nên. Những đường nét chạm trổ độc đáo, tinh xảo đó đã mê hoặc Ngô Đình Diệm, làm ông ta đã mất bao tâm sức tìm cách gạ mua nhà, song đều thất bại.


Ngôi nhà cổ của Cụ Nguyễn Huỳnh Anh đã 2 lần Ngô Đình Diệm hỏi mua không được.

Cụ Đoàn Hứa (bên phải) cùng con trai với những cây giáo, lưới gai bắt cọp một thời.
Long Vân (Kể chuyện bắt cọp ở thung lũng Lòn Bon)

cái tên phóng viên nầy kỳ lạ thiệt nhe. viết cho một đống khen căn nhà quý được trạm trỗ phong phú mà không thấy một tấm hình cho người ta coi căn nhà được trạm trỗ ra sao, chỉ thấy chê Ông Ngô Đình Diệm muốn chiếm cái căn nhà. Phải chi Ông Ngô Đình Diệm mà biết trước sau nầy có cái bài như vầy lúc truất phế Ông Bảo Đại song thì Ổng dọn vô ở trong Điện Thái Hòa, mổi ngày ngổi trên ngai vàng xử việc nước cho bây giờ nầm dưới mồ khỏi tức .
cái cửa căn nhà thì không bằng cổng Ngọ Môn, mấy cây giáo mác đó thì không có uy nghi như mấy khẩu thần công . Khắp Huế có bao nhiêu phủ của Ông Hoàng Bà Chúa mà không bằng căn nhà nầy hay sao mà lại đi đòi mua nó làm chi vậy trời ? cái villa của Ông Bảo Đại ở Đà Lạt và Vũng Tàu không mua, căn nhà của Chú Hỏa không mua, căn nhà cua Công Tử Bạc Liêu không mua, căn nhà của Cha Công Tử Bạc Liêu không mua, căn nhà của Ông nguyện Sỹ không mua, lại muốn đi mua căn nhà nầy . Phải chi mua hay phong tỏa một căn rồi tịch thu bộ sưu tầm đồ cổ của Ông vương Hồng Sển đem về nhà chưng cho oai. Lại đi đòi mua căn nhà nầy.
Đuổi Ông Bảo Đại, dẹp giặc cướp Bình Xuyên, đàn áp Phật Giáo, nguyên cái gia đình cầm quyền sinh sát trong tay mà cái nhà cỏn con không mua được à ?

nhà có di tích lich sử như vậy đề nghị Unesco công nhận là di tích văn hóa thế giới như là Kinh Thành Huế mới xứng !

Hay là Ông Ngô Đình Diệm muốn phong tỏa căn nhà đó để làm Ấp Chiến Lược không ta?

Khangthien