Tả Quân Lê Văn Duyệt- Huyền Thoại Và Lịch Sử

[vothuong dao]

II/NHỮNG HUYỀN THỌAI XUNG QUANH NGÀI TẢ QUÂN LÊ VĂN DUYỆT

1/ VỤ ÁN TIỀN QUÂN NGUYỄN VĂN THÀNH VÀ TẢ QUÂN LÊ VĂN DUYỆT
Trước hết xin được nói đôi lờI về Tiền Quân Nguyễn Văn Thành (1758 -1817 ) lúc sinh thờI cũng là một ĐạI Tướng Uy quyền nghiêng trờI, có công theo Vua Gia Long từ thuở chưa lập quốc. Chiến công và chức vụ của Tiền Quân Nguyễn Văn Thành so ra cũng không thua kém gì so vớI Đức Ngài Tả Quân Lê Văn Duyệt.
Ngay từ năm 1802, Tiền Quân Nguyễn Văn Thành đã được triều đình phong chức vụ Tổng Trấn Bắc Thành ( Hà Nội ngày nay), sau đó mớI được triệu về Kinh đô Huế để để quản lảnh ĐộI Trung Quân.
Theo Lãng Nhân Phùng Tất Đắc ghi lạI, thì Tiền Quân và Tả Quân đã không ưa nhau từ dịp cả hai cùng đánh thành Bình Định. Lúc sắp ra trận, Tiền Quân rót rượu mờI Tả Quân : - Ngài hãy uống chơi ly này cho ấm bụng. Nhưng Tả Quân lạI lạnh lùng từ chốI khéo : Có nhát gan mớI lạnh bụng, chứ bụng tôi chẳng cần đến rượu vẩn ấm như thường! Chỉ vì một câu nói mà hai trụ cột của Vua Gia long ltừ lúc ấy đã hiềm khích vớI nhau ra mặt. Ở đây cũng dễ hiểu là tạI sao Tả quân lạI thốt lên câu nói đó. Vốn dĩ ngài là Ái nam- ái nữ, không thích rượu chè, tửu sắc ( chỉ có hai đam mê là đá gà và hát bộI) nên không thích tánh cách uống rượu của Tiền Quân.
Chuyện chỉ có vậy, nhưng sau đó có một thuộc hạ thân tín của Tiền Quân là Nguyễn Hữu Nghi phản lạI ngài và trốn sang Dinh của Tả Quân để cầu cạnh. Vì lòng óan giận vớI Tiền Quân, tên Nghi này lạI sai một tên đầy tớ của mình là Nguyễn Trương Hiệu sang làm gia nô cho nhà Tiền Quân để làm nộI gián.
Chờ mãi, cũng có một cơ hộI đã đến để cả hai ĐạI Tướng có dịp trả thù nhau. Số là con trai của Tiền Quân tên là Nguyễn Thuyên trong một dịp mờI bạn thơ ở Thanh Hóa ra nhà chơi, có sai tên Hiệu cầm thơ đi mời. Tên này lén nhìn trộm thư thấy ghi :
Ái Châu nghe nói lắm ngườI hay
Ao ước cầu hiền đã bấy nay
Ngọc Phác kinh sơn tài sẳn đó
Ngựa Kỳ Ký Bắc biết lâu thay
Mùi hương hang tốI xa ngàn dặm
Tiếng Phượng gò cao suốt chín mây
Sơn tể giờ đây đà gặp gỡ
Giúp nhau xoay đổI hộI cơ này
Cả bài thơ chỉ là lờI mờI bạn ra chơi, đánh cờ nhưng ác nổI hai câu cuốI (nguyên văn là : Thử hổI nhược đắc sơn trung tể- Tá ngã Kinh luân chuẩn hóa ky ) thì ai muốn luận ra sao thì cũng được.
( cũng giống như bây giờ, hay nâng quan điểm lên, dù chuyện thì nhỏ xíu!)
Thế là tên Hiệu mừng húm đem về cho Nguyễn hữu Nghi. Nghi đem trình cho Tả Quân và Tả Quân liền đem vào tâu vua . Vua Gia Long lạI sai tả Quân xử vụ này ( thật là định mệnh khéo sắp đặt ) và cuốI cùng do bị tra tấn đau quá mà Nguyễn Thuyên phảI chịu cái tộI dự định làm phản, liên can đến cả Tiền Quân Nguyễn Văn Thành. Cả hai cha con phảI chết oan ức vào giữa năm 1817, chỉ vì một bài thơ ! ( trong chính sử có ghi lạI chuyện này)
Mãi đến 15 năm sau (1832) đến lượt Tả Quân Lê Văn Duyệt từ trần. Nhưng quả báo ứng này đã đến liền sau đó khi nổ ra vụ án Lê Văn Khôi. Đến lượt ngài Tả Quân bị đục bỏ mồ mã, dòng họ bị tru di, sắc phong bị xé bỏ…. Nếu luận theo Luật nhân quả của TrờI đất thì rỏ ràng Đức Ngài Tả Quân cũng phảI chịu Luật trờI do những gì mình đã tạo ra lúc sinh tiền.

2/ TẢ QUÂN VÀ NGÀI NGUYỄN CÔNG TRỨ.
Đọc Văn học sử Việt Nam, ai cũng biết đến ngài Nguyễn Công Trứ ( 1778-1859) còn được gọI là Uy Viễn Tướng Công. Nguễyn Công Trứ không chỉ nổI tiếng vớI tài cầm binh, dẹp lọan mà còn là một văn nhân đi vào lịch sử văn học nước nhà vớI nhiều tác phẩm nổI tiếng.
Nhưng thuở thiếu thờI, Nguyễn Công Trứ đã gặp Tả Quân Lê Văn Duyệt và tạo thành một giai thọai hay của đất nước. Số là lúc đó, chàng Nguyễn còn là một thư sinh nghèo hèn, trên đường lãng du có vào một quán nước ven đường nằm nghĩ. Dè đâu, lúc đó cũng là thờI điểm quân của ngài Tả Quân đi diễn tập kéo về ngang đó. Bọn quân lính đi dẹp đường thấy có ngườI bất kính, nằm ngũ yên đó mà không đứng dậy chào quân triều đình liền kéo chàng Nguyễn ra.
Tả quân cũng bất bình :- Sao thấy đạI quân trẩy qua mà không đứng dậy chào cho phảI phép.
- Bẩm, quân của đạI tướng là quân nhân nghĩa, đi tớI đâu dân chúng vẫn yên ổn làm ăn. Tiểu sinh đi đường mệt nhọc, xin đạI tướng lượng thứ.
- Mi là học trò hả? Vậy hãy thử vịnh cảnh nằm ổ rơm đắp chiếu này đi. Hay thì ta sẽ tha cho
Thế là chàng Nguyễn Công Trứ ứng khẩu hai câu thơ đã đi vào văn học sử sau này :
Ba vạn Anh hùng đè xuống dướI
Chín lần Thiên Tử độI lên trên
Tả quân kinh ngạc, hỏI họ tên, thưởng tiền và cho ra về. Đến năm 1804, Nguyễn Công Trứ còn gặp Tả Quân một lần nữa tạI Nghệ An để hiến sách, bày tỏ các việc nên làm.
Cuộc gặp gỡ của hai danh nhân đất nước là như vậy đó. Khác vớI câu chuyện ở trên ( là tánh của Ngài sao còn hẹp hòi quá !) Điều này cũng cho thấy, tánh cách của Tả Quân còn là mến trọng nhân tài, yêu thương hiền sĩ
Hai câu chuyện cũng đồng thờI khắc họa hai tính cách của Đức Ngài Tả Quân Lê Văn Duyệt.
Còn khá nhiều giai thọai khác xoay quanh Tả Quân được ghi chép rảI rác trong nhiều tư liệu khác như chuyện Ngài đốI đáp vớI Vua Gia Long về 5 đức tính của con gà, chuyện đi xem hát bộI, chuyện dùng con nuôi là Lê Văn Khôi đấu vớI cọp để ra oai vớI sứ Thần Xiêm La,chuyện hiển linh ở vùng Thị Nghè- Bà Chiểu….vv mà nhiều ngườI đã biết./.