Hà Nội - 6





Thương lắm Hà Tây

TRẦN NHƯƠNG

Ngày 1-8-2008 này, Hà Tây sẽ mãi mãi không còn. Lòng tôi buồn xao xác, không biết vì sao tôi lại buồn mặc dù nơi đó không phải quê tôi.

Quê tôi ở Phú Thọ, cái huyện tôi Lâm Thao chỉ cách một quãng đò là sang Sơn Tây. Ngày nhỏ tôi hay theo mẹ qua đò sông Thao là đất Cổ Đô, chùa Mía. Tôi nhớ những trưa tháng Bảy sang chơi bà con bên đó. Buổi trưa nằm khểnh trong ngôi nhà tường đá ong mát rượi. Đi lang thang trong vườn mít ổi treo vướng lối đi. Nhưng tôi nhớ nhất là cái giềng thơi trong vắt trong vườn nhà bác. Thả cái mầu khâu bằng mo cau (dùng để múc nước) xuống giếng rồi kéo lên. Những giọt nước rơi kêu long bong như giọt đàn bầu trong cái tĩnh lặng thanh sạch của đất Sơn Tây. Gầu nước trong veo lọc qua nhiều tầng đá ong có lẽ không thể trong hơn nữa. Uống một ngụm, trời ơi vừa mát, vừa ngọt mà không một vị nào có thể thay thế được, không có hớp nước ở đâu có thể thay thế được.

Rồi Sơn Tây với tôi bao nhiêu kỷ niệm vui buồn. Ngày cải cách ruộng đất chú ruột tôi vượt sông Thao sang Sơn Tây lánh nạn. Không ngờ bị bắt điệu về làng, đội CCRĐ mở phiên toà tuyên bố tử hình chú tôi. Chú tôi hồi cướp chính quyền năm 1945 là Chủ tịch huyện Lâm Thao. Ông tham gia cách mạng suốt những năm kháng chiến chống Pháp. Khi bị đội CCRĐ gọi về ông đang công tác ở Ty Giáo dục Tuyên Quang.

Rồi năm 1987 tôi dẫn thằng con lớn lên Sơn Lộc nhập trường Sỹ quan Hậu cần. Ba năm học của cháu tôi đi lại đất Sơn Tây không biết bao nhiêu lần. Có lần cháu bị tai nạn phải cấp cứu ở viện quân y 105 nhiều ngày. Bạn bè anh em Sơn Tây đã cưu mang, giúp đỡ gia đình tôi rất nhiều.

Rồi con dâu út của tôi cũng là người quê ngoại Sơn Tây.

Rồi bao nhiêu anh em, bạn bè ở Hà Tây.

Bây giờ thì Hà Tây bị xoá sổ, bị “hy sinh”. Tôi cứ nghĩ nay mai trên bản đồ nước Việt sẽ không có địa danh Hà Tây. Hà Nội kéo tít lên Ba Vì, lên giáp Sơn La, Hà Nam, Phú Thọ. Hà Nội rộng mênh mông về diện tích nhưng đất kinh kỳ nào có là bao, thanh lịch của người Tràng An nào có là bao. Hà Tây một vùng văn hoá đậm đà nay thành ra Hà Nội.

Còn đâu câu thơ Quang Dũng “Đôi mắt người Sơn Tây”. Còn đâu bài hát “Hà Tây quê lụa” của Nhật Lai. Còn đâu “Áo lụa Hà Đông” của Nguyên Sa…Và bao nhiêu truyền thống văn hoá đã làm nên một cốt cách Hà Tây…

Một tỉnh lớn bỗng nhiên bị mất tên mất tuổi, mất hết cả bề dày năm tháng. Đành rằng non nước vẫn non nước ấy, con người vẫn con người ấy nhưng quê hương Hà Tây sẽ chẳng còn hiện diện trong các giấy tờ hành chính, trong lòng người kế thế mai sau. Có lẽ khi dùng công cụ tìm kiếm Google khi đánh chữ Hà Tây thì nó không còn cho kết quả tìm kiếm được.

Tôi cứ chống chếnh như mất đi một quê hương, mất đi một người bạn mà lâu nay tri âm tri kỷ. Không hiểu sao tôi lại thấy thương bà con mình nơi ấy. Có phải họ “hy sinh” cho đất nước, cho Hà Nội ? Họ từ bỏ cả cái tên tuổi quê hương của mình cho sự phát triển của nước Việt hôm nay. Nếu sự “hy sinh” cho nghĩa lớn thì phải cảm ơn họ. Nhưng tôi ngờ cái sự “hy sinh” cao cả của họ là một nỗi buồn, là một cái giá không nhẹ nhàng chút nào. Ai dám chắc tất cả những quyết sách bây giờ là đúng. Thời gian sẽ trả lời, sẽ phán quyết tất cả.

Cho nên những ngày này tôi đau đáu nỗi lòng: THƯƠNG LẮM HÀ TÂY…!

Hà Nội, trưa ngày 21-7-2008

Nhà văn Trần Nhương

Nguồn: http://trannhuong.com

Ảnh: Cổng làng Mông Phụ - Đường Lâm. Nguyễn Xuân Diện chụp.