CHÚ THÍCH

1. Đăng Doanh: Mạc Đăng Doanh (1503-1540), nối ngôi Mạc Đăng Dung, trị vì từ năm 1530 đến 1540.

2. Oanh Vàng: Công chúa Lê Oanh Vàng, em gái vua Lê Chiêu Tông, là vợ thứ năm của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

3. Lý Hùng: quan Đại thần.

4. Thượng Hoàng: Mạc Đăng Dung lên ngôi vua lập ra nhà Mạc, niên hiệu Minh Đức, trị vì được 2 năm thì nhường ngôi cho con là Mạc Đăng Doanh vào năm 1530 để lui về làm Thái Thượng hoàng.

5. Rỉ rao: nói chậm, vừa nói vừa suy nghĩ.

6. Vua Mạc Đăng Doanh kết tình huynh đệ với công chúa Lê Oanh Vàng, nên được Thái Thượng hoàng yêu qúy như con gái.

7. Đình Ái: Hoàng Đình Ái (1527-1607): Quan Thái Úy, ông có học thức rộng, thông binh pháp, cầm quân nghiêm chỉnh, trong thì tham mưu cho vua, ngoài thì đánh dẹp binh biến, tự mình trải vài trăm trận, đánh đâu được đấy, làm cả tướng võ, tướng văn, không phân biệt thứ bậc, uy quyền, ưu đãi sĩ phu, giữ gìn pháp độ. Mọi người đều phục.

8. Cung Tây: Nơi hoàng cung dành cho hoàng hậu, các phi tần, mỹ nữ.

9. Lăng trì: hình phạt tàn khốc thời phong kiến, giết phạm nhân bằng cách cắt chân tay, xẻo từng miếng thịt cho chết đau đớn dần dần.

10. Trăm trượng: hình phạt dùng roi đánh.

11. Pháp tràng: pháp trường, nơi xử chém.

12. Thái uý: chức quan của Hoàng Đình Ái.

13. Công chúa: công chúa Ngọc Điệp, con gái vua Mạc Đăng Doanh.

14. Nhuyễn tiên: một loại binh khí.

15. Câu mâu: nóng giận, lời qua tiếng lại.

16. Hoàng huynh: vua Mạc Đăng Doanh, anh kết nghĩa của Oanh Vàng.

17. Bài thuốc chữa gãy xương.

18. Bốn nàng: bốn người vợ trước của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

19. Cuối Dần đầu Mẹo: Khoảng 4g đến 6g sáng. Giờ Dần (3g – 5g sáng), giờ Mẹo (5g – 7g sáng).

20. Niệm A Di: đọc kinh Adiđà.

21. Nữ điệt: người phụ nữ.

22. Lê Oanh Vàng là cháu năm đời của vua Lê Thánh Tông.

23. Thái Sơn: núi cao 1545m so với mặt biển và kéo dài 400m, ở đồng bằng sông Hoàng Hà, cái nôi của đất nước Trung Hoa. Các Hoàng đế, các nhà quý tộc, và những người sùng đạo đã dựng lên rất nhiều đền thờ, tượng Thánh và những nghi thức tế lễ trời đất đã được tổ chức tại nơi đây.

24. Khờn: cũ, sứt mẻ.

25. Chánh cung: Hoàng hậu. Ngôi vợ thứ nhất của Vua.

26. Đôn ỷ: ghế nhỏ trong bộ ghế tràng kỷ.

27. Vương nhi: tiếng xưng hộ Mạc Đăng Dung gọi Mạc Đăng Doanh.

28. Giáp cốt: mai rùa dùng để bói.

29. Cung trạng: bản hỏi cung.

30. Kính Điển: Mạc Kính Điển (? - 1580): là con thứ ba của Mạc Đăng Doanh, cháu Mạc Đăng Dung, là đại công thần có công lớn trong việc gìn giữ cơ nghiệp nhà Mạc, được nhà Mạc phong tước Khiêm vương.

31. Phong Vũ, Nguyên Bá: hai vị tướng tài giỏi, võ công thượng thừa của Trung Hoa.

32. Tam ban triều điển: xử tội theo cách triều đình xưa, nếu người phạm tội là người hoàng tộc, hoặc có công lớn với triều đình, khi phạm tội chết, vua sẽ cho phạm nhân tự chọn một trong ba cách chết, trong đó có: 1 con dao (tự đâm), 1 dải lụa (tự thắt cổ), và 1 ly rượu độc (tự uống).

33. Nhiêu dung: bao dung.

34. Võ đao: người thừa hành án tử tại pháp trường ngày xưa.

35. Đi nhầu: đi vội vã.

36. Lý Hùng: quan Thừa tướng nhà Mạc.

37. Tôi lương đống: quân lính nhiều công lao.

38. Quan trung thần: quan trung thành.

39. Xuyên bá: bá tước.

40. Xuyên hầu: hầu tước.

41. Uy Mục: vua Lê Uy Mục (1488–1509), lên ngôi vua 1505 – 1509.

42. Tương Dực: vua Lê Tương Dực (1495–1516), lên ngôi vua 1509 – 1516.

43. Công hầu bá tước: Tước vị do vua ban trong hàng quý tộc phong kiến Việt Nam, gồm các tước Thân vương, Tự thân vương (dành cho dòng họ nhà vua), tước Công, tước Hầu, tước Bá.

44. Quốc công Trạng Nguyễn: Nguyễn Bỉnh Khiêm.

45. Nguyễn Kim (1468-1545), tướng giỏi nhà Hậu Lê. Năm 1533, Nguyễn Kim bí mật lập hậu duệ của nhà Lê là vua Lê Trang Tông lên ngôi, xây dựng căn cứ tại Ai Lao (nước Lào ngày nay), chuẩn bị chiêu quân mãi mã chờ thời cơ đánh nhà Mạc, phục hưng nhà Lê.

46. Trịnh Kiểm (1503–1570) là người có tài, được Nguyễn Kim gả con gái là tiểu thơ Ngọc Bảo và giao cho Trịnh Kiểm nhiều trọng trách. Về sau, Trịnh Kiểm là người đầu tiên lập nên các dòng Chúa Trịnh, thời kỳ Vua Lê - Chúa Trịnh.

47. Bệ rồng: vua.

48. Bất du: làm việc xấu.

49. Ngự trù: bộ phận phục vụ ăn uống trong triều.

50. Đơn trì: ngai vua.

51. Vương phi: tương đương như các cung phi của nhà vua.