Lý thuyết về 4 tầng thiền Vô Sắc giới, còn gọi là Tứ Không:

4 tầng thiền Vô Sắc giới
4 cõi Vô Sắc giới Phạm thiên (Tứ Không) = 4 cõi nhỏ
STT
 Tầng thiền
 Chi thiền
 Số lượng
 Cõi trời
 Tên Cõi
Tuổi thọ
1 Hư không vô biên xứ thiền
 Xả, Định
 2
Sơ thiền
(1 cõi)
 Hư không vô biên xứ
 20.000 đại kiếp trái đất
2 Thức vô biên xứ thiền
 Xả, Định
 2
Nhị thiền
(1 cõi)
 Thức vô biên xứ
 40.000 đại kiếp trái đất
3 Vô sở hữu xứ thiền
 Xả, Định
 2
Tam thiền
(1 cõi)
 Vô sở hữu xứ
 60.000 đại kiếp trái đất
4 Phi tưởng phi phi tưởng xứ thiền
 Xả, Định
 2
Tứ thiền
(1 cõi)
 Phi tưởng phi phi tưởng xứ 84.000 đại kiếp trái đất

1. Hư không vô biên xứ: Nhập vào đề mục "khoảng Không gian" bao la, rộng lớn, không gì cản trở, hoàn toàn thanh tịnh, bất động, không liên hệ vui buồn tĩnh lặng nữa, cao hơn tĩnh lặng của Tứ thiền Sắc giới, tập trung nhớ lại trạng thái tĩnh lặng của Tứ thiền khi nãy và tác ý tới Hư không vô biên, cho tới khi thấy mình hoà vào không gian rộng lớn, sáng chói, rực rỡ, thanh tịnh, không còn phân biệt ta và cảnh nữa, đó là tầng Sơ thiền của Tứ Không (thiền Vô Sắc giới) - tầng thiền Hư Không vô biên xứ.

2. Thức vô biên xứ: Sau khi nhập và xả Hư không vô biên xứ, nghĩ tới sự an tịnh hơn tầng này và không còn vướng mắc vào không gian chi phối sự hiện hữu của vạn vật, tập trung nhớ lại trạng thái tĩnh lặng của Hư không vô biên xứ để làm động lực tiến bộ, cho tới khi thấy mình hoà vào một sự Hiểu biết lan rộng, bao trùm vạn vật và chính mình, mình đã hoà tan vào tất cả vạn vật, không còn mảy may ý nghĩ phân biệt ta và người, chủ thể và đối tượng, nhưng trong trạng thái ấy tâm thức tự dưng hiểu biết tất cả, một cành cây ngọn cỏ rung động là tâm thức liền hay biết, không có cái gì trong vạn vật mà mình không hay biết bằng trực nghiệm của mình, đó là tầng Nhị thiền của Tứ Không - tầng thiền Thức Vô biên xứ.

3. Vô sở hữu xứ: Sau khi nhập và xả Thức vô biên xứ, nghĩ tới sự an tịnh hơn tầng này và không còn vướng mắc vào sự hiểu biết mọi trạng thái hiện hữu của vạn vật, tập trung nhớ lại trạng thái tĩnh lặng của Thức vô biên xứ để làm động lực tiến bộ, cho tới khi thấy mình hoà vào một trạng thái lan rộng, bao trùm vạn vật và chính mình, mình đã hoà tan vào tất cả vạn vật, không còn mảy may ý nghĩ phân biệt ta và người, chủ thể và đối tượng, không còn chấp giữ bất kỳ điều gì trong nhận thức ta và người, chủ thể và đối tượng, tất cả đều rỗng không, nhẹ nhõm nhưng trong trạng thái ấy tâm thức tự dưng hiểu biết tất cả, vật thế nào thì tâm ta cảm nhận y như thế ấy, đó là tầng Tam thiền của Tứ Không - tầng thiền Vô Sở hữu xứ.

4. Phi tưởng phi phi tưởng xứ: Sau khi nhập và xả Vô Sở hữu xứ, nghĩ tới sự an tịnh hơn tầng này và không còn vướng mắc vào không gian bao trùm vạn vật cũng như sự hiểu biết về sự tồn tại của vạn vật, tập trung nhớ lại trạng thái tĩnh lặng của Vô Sở hữu xứ để làm động lực tiến bộ, cho tới khi thấy mình hoà vào một trạng thái bao la rộng lớn, bao trùm vạn vật và chính mình, mình đã hoà tan vào tất cả vạn vật, không còn mảy may ý nghĩ phân biệt ta và người, chủ thể và đối tượng và cũng không còn thấy được bất kỳ một cái gì hay vật thể gì nữa, nhưng cũng không phải không còn hay biết cái gì. kinh sách mô tả là một trạng thái cực kỳ vi tế như là không còn tâm thức ở đó nhưng cũng không phải là không còn tâm thức nữa, vì vẫn còn cái biết mơ hồ nào đó. Người ta gọi trạng thái đó là tầng Tứ thiền của Tứ Không - tầng thiền Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

Bốn tầng thiền Vô Sắc còn gọi là Tứ Không vì đều có thuộc tính giống nhau là chỉ có 2 chi thiền Xả và Định, đều lấy trạng thái rỗng không trong tâm thức làm đề mục để nhập định, và chúng sanh các cõi này đều không có hình dáng vật chất nên mới gọi là Vô Sắc.