Ý nghĩa chữ tâm trong phật giáo rất sâu sắc và phong phú.
Kinh Pháp Cú có 423 câu. Hai câu kinh đầu Phật dạy là:
Tâm dẫn đầu các pháp.
Tâm làm chủ, tâm tạo tác.
Nếu nói hay làm với tâm thiện.
Thì hạnh phúc sẽ theota như bóng với hình .
Câu kinh này Phật dạynếu ta làm thiện thì tahạnh phúc.
Một câu kinh Pháp cú khác:
Tâm dẫn đầu các pháp.
Tâm làm chủ, tâm tạo tác.
Nếu nói hay làm với tâm bất thiện.
Thì đau khổ sẽ theo tanhư hình với bóng.
Nếu ta làm ác, làm điều bất thiện thì đau khổ, nghiệp báo sẽ theo mình như hình với bóng.
Đại thi hào Nguyễn Duđã viết: “Thiện căn ở tại lòng ta/ Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”. Câu này ca ngợi tâm thiện. Tâm thiện lành là đáng quý hơn tất cả.Không biết nhà thơ Nguyễn Du xưa kia có phải là phật tử hay không nhưng câu thơ nói về tâm của ông đầy triết lý Phật giáo và người Việt Nam ai cũng thuộc câu thơ này .
Trong nhà Phật có câu: “Nhứt thiết do tâm tạo’’. Tất cả là do tâm của mình tác tạo. Thiện hay ác cũng đềudo chính tâm mình làm ra. Thiên đàng hay địa ngục, hạnh phúc hay đau khổ, vui hay buồn là do tâm mình tạo.
Tâm là gì? Tiếng Pali, tâm là citta. Tâm là sựbiết cảnh. Chẳng hạn như bây giờ mắt các bạn nhìn giỏ hoa, miệng các bạn nói hoa đẹp quá. Đó là tâm thiện. Còn như mình không ưa ngườinào cắm giỏ hoa này thì mình nói hoa này xấu. Đó là tâm bất thiện.