Tu sĩ ngoan đạo thường Phật hành lấy Lý làm Sự.
Đối với nhà ngoại cảm Tư Kiên, nhờ ông được dẫn dắt tới kho tàng giáo thuyết, nên ông đã đưa ra một Giáo thuyết ngược lại, lấy Sự làm Lý.

Thiển nghĩ các tu sĩ cũng nên lấy Sự làm Lý, từ những điều ngộ được trong đời thường mà viết thành những Giáo Thuyết mới, đó là biết cách làm cho Phật Pháp nở hoa giữa đời thường, và càng làm cho Đạo gắn bó mật thiết với Đời.

LẤY SỰ LÀM LÝ

Đối với người ta nên lưu ý
Lấy Sự kia làm Lý chẳng lầm,

Tánh người oán chạ thù thâm
Và hay vạch móc, cái tâm hẹp hòi.
Khi ta đến xem coi thượng khách
Lời ngon ngọt biện bạch nói dồi,
Ngày sau nảy chuyện lôi thôi
Thì người ấy để ta ngồi lao đen.

Còn tánh người không khen chê lắm
Việc nói năng trầm lặng ôn hòa
Không hề đon đả qua loa
Lạ quen một mực, gần xa một màu,
Gặp ngộ biến người vào san sẻ
Ấy mới là một kẻ chí thành.

Những người ngọt lạt chanh ranh
Gặp cơn hữu sự đi quanh ẩn mình
Xem cử chỉ mà nhìn tận ý
Lấy sự kia làm lý lạ nào
Chuyện đời cư xử cùng nhau
Vợ con trị trước rồi sau đến người.

Còn mấy kẻ vui tươi lúc trị
Xem bạn bè cao quý thần tiên
Đớn đau ba việc ưu phiền
Xem con xem vợ là tiên tuyệt vời
Ai chạm tới như trời nghiêng đổ
Vợ con nào hối ngộ ăn ăn
Muốn cho muôn việc thẳng bằng
Kỳ gia trị trước đúng căn thánh hiền
Con trong nhà là oan khiên nợ
Làm mẹ cha bưng nợ hư đời
Hãy xem này thế nhân ơi
Xem con như thể biển trời lớn to
Ấy là kẻ bo bo ích kỷ
Không phải người có chí siêu nhân.
Dù ta đến chỗ cơ bần
Khi vào đến ngõ ta cần xem qua.

Ai sinh được con ra cũng quý
Nhưng ta cần lưu ý thế này
Con người quấy với ta đây
Mẹ cha biết phải là rày đàn con
Phải nhận lỗi vì còn ngu muội
Trẻ ngủ ngoan chưa tuổi trưởng thành
Đó là kẻ ấy hiền lành
Noi truyền con cháu chí thành chí tôn.

Con làm quấy ôn tồn bào chữa
Sợ người hay đóng cửa ngăn rào
Kể chi kẻ thấp người cao
Miễn con mình chẳng ai vào chê khen
Tánh kẻ ấy như kèn đặc ruột
Không làm gì nên cuộc với đời
Lại còn đắc tội với trời
Dưỡng sanh không dạy hại đời hài nhi
Lỗi với bạn lỗi thì thầy tổ
Lấy sự này làm chỗ chánh tri
Đem ra xử lý thế ni
Quý con khinh Phật làm gì nên thân.
Lại hiếm chốn ân cần tiếp đãi
Đức trọng ni chép lại mấy lời
Khi ngài thong thả dạo chơi
Tinh xuê xàng lịch chẳng thời tọa an
Ngày vội vã lẹ làng ra khỏi
Vì nhà này kêu gọi thất công
Nhìn sang nhìn tịch biết lòng
Sự kia chứng tỏ lòng trong của người.
Lấy hiện tại xét người biết dạ
Đâu có cần chung chạ lâu ngày
Kính con hơn kính tổ thầy
Ấy là lũ nhỏ ẩn cây sợ hùm
Nhìn lấy sự bao trùm chân lý
Các đệ huynh hội ý như hà
Những người hữu sự hê ha
Tâm ra công xá, ý ra huyện đàng.

Còn những kẻ lo toan nhiệm nhặt
Việc đau sầu xiết chặt tình thương
Cùng nhau chia sẻ đoạn trường
Tánh con người đó cột rường giang sơn.

Kìa mấy kẻ dỗi hờn ra mặt
Chỉ hô hào sắp đặt làm lề
Không gieo hạt giống bồ đề
Lại gieo thêm sự trần mê luân hồi
Không phân biệt đạo tôi ân chúa
Tâm mê hồn sáng sủa được đâu
Phân rành lý sự đôi câu
Cho chư huynh đệ làm đầu việc tu
Cần xem xét hình thù đối diện
Lúc an nguy trò chuyện cùng ta.

Những người tâm tánh thật thà
Không hề tính chuyện kẻ xa người gần
Chỉ cần tính xác thân tư đại
Muốn tu hành khỏi phải luân hồi
Đó là những kẻ vẹn rồi
Dù lâm nguy biến vẫn ngồi xớt chia.

Còn những kẻ bàn về cơ tạo
Trông đến ngày mối đạo chấn hưng
Đặng thơm danh tiếng lẫy lừng
Nếu ai nghịch lại tội trừng không tha
Mở miệng ra chửi cha thằng chệt
Trông tới ngày mày chết vì tao
Lòng người đã sẵn gươm đao
Đã quy y Phật dạ nào từ bi
Người một đạo muốn thì tiêu diệt
Đạo nhờ người chí quyết giúp tay
Hăm he chém chặt hằng ngày
Tổ thầy nhờ cậy là tay cột rường
Mà người chẳng nhịn nhường ngôn ngữ
Pháp tri tòa lịnh xử bá đao
Ta để mắt nhìn vào việc quấy
Lấy sự làm lý ấy công bằng
Khỏi cần tri gốc tri căn
Cứ coi sự lý mà ngăn sửa lòng.

Còn những kẻ quẹo cong bất chánh
Lời nói năng tập hạnh nhu mì
Khéo qua mặt thế ngu si
Khó qua được mặt pháp tri quan toà
Cứ lấy sự tri ra làm lý
Xử xét phân nghiêm trị không lầm
Những người giả dối trong tâm
Mặt ngoài đon đả người lầm biết bao!

Người tu chánh không xao lãng dạ
Luôn vững nền đạo cả cha truyền
Loạn bình tâm cũng như nhiên
Ấy là cốt Phật, căn tiên, cõi trời
Chư huynh đệ luận lời nếu phải
Lấy Sự làm Lý lại ngăn ngừa.