“Tam giới, tam hữu” nầy nếu chia chẻ ra lại có “hai mươi lăm cõi” nữa. Hai mươi lăm cõi trong tam giới chính là:

Bốn châu bốn ác thú, sáu cõi dục Phạm thiên;

Bốn thiền bốn không xứ, Vô Tưởng Ngũ Na Hàm.

“Bốn châu, bốn ác thú”. Bốn châu là Đông Thắng Thần châu, Nam Thiệm Bộ châu, Tây Ngưu Giá châu, Bắc Câu Lô châu. Bốn ác thú là loài A tu la, loài ở trong địa ngục, loài ngạ quỷ, loài súc sanh; những nơi nầy xấu nhất cho nên gọi là cõi ác. Tại sao gọi là “hữu”? đó là “cõi có tạo nghiệp”, có tạo ra những tội nghiệp nầy. Bốn châu và bốn cõi ác kể trên đều ở trong dục giới.

“Sáu cõi dục, Phạm Thiên” là sáu cõi trời dục giới và cõi Phạm Thiên thứ sáu của sắc giới. Tổng cộng có bảy, cộng với tám cái trên thành mười lăm. Sáu từng trời cõi dục là cõi trời Tứ Thiên Vương, cõi trời Đao Lợi, cõi trời Dạ Ma, cõi trời Đâu Suất, cõi trời Hóa Lạc, cõi trời Tha Hóa Tự Tại.

“Bốn thiền, bốn không xứ”. Bốn từng thiền ở cõi trời sắc giới là cõi trời Sơ thiền, cõi trời Nhị thiền, cõi trời Tam thiền và cõi trời Tứ thiền. Có người không hiểu rõ Phật pháp cho rằng mình đã đạt đến Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền là ghê gớm lắm; kỳ thật người đó vẫn còn ở trong hai mươi lăm cõi của tam giới, căn bản vẫn chưa thể nói là có được thành quả gì, nếu nói về vấn đề tu đạo thì đã xa lại càng xa. Thế nhưng lại có một số sư phụ hàm hồ bảo với mọi người rằng đây là một loại cảnh giới cao nhất.

Giống như tỳ kheo Vô Văn lấy từng thiền thứ tư làm quả vị thứ tư, vị ấy đạt đến cõi trời Tứ thiền lại cho rằng mình đạt được quả vị thứ tư; về sau, khi vị ấy bị đọa lạc lại hủy báng Phật rằng: “Phật nói người chứng được quả vị thứ tư sẽ không còn sanh tử, tại sao bây giờ tôi lại bị đọa?” Vị ấy vừa hủy báng Phật như thế liền đọa vào bốn ác thú, vĩnh viễn không ra khỏi. Không chỉ một mình vị ấy đọa vào địa ngục mà mấy vạn đệ tử của vị ấy cũng đọa vào địa ngục theo thầy, nên nói:

Không rõ truyền không biết, cả hai đều mờ mịt;

Sư phụ đọa địa ngục, đệ tử cùng theo gót.

(mộng đổng truyền mộng đổng, nhất truyền lưỡng bất đổng;

Sư phụ hạ địa ngục, đồ đệ vãng lý củng).

Đệ tử cũng đọa vào địa ngục theo Thầy, sư phụ bèn hỏi đệ tử: “Các ngươi đến đây làm gì?” Đệ tử thưa rằng: “Thưa Sư phụ, Thầy đã đến nơi nầy, chúng con đương nhiên là phải theo với Thầy!” Sư phụ vừa nghe xong kinh ngạc: “Ồ, làm thế nào mình lại dẫn đệ tử vào trong địa ngục?” Bản thân các đệ tử cũng không hiểu mình đã đến đây bằng cách nào. Quý vị nói xem việc nầy thật là…Những người đệ tử nầy quả là thương mến sư phụ của mình nhất, sư phụ đọa địa ngục, bọn họ cũng theo vào; thật đáng thương vô cùng!

Bốn không xứ chính là cõi trời Không Vô Biên xứ, cõi trời Thức Vô Biên xứ, cõi trời Vô Sở Hữu xứ, cõi trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng xứ của vô sắc giới.

“Vô Tưởng, Ngũ Bất Hoàn” là cõi trời Vô Tưởng của sắc giới và cõi trời Ngũ Bất Hoàn. Cõi trời Ngũ Bất Hoàn là một cõi trời khác có tên gọi là Ngũ Bất Hoàn chứ không phải là năm cõi trời.

“Bốn châu, bốn ác thú” là tám cái; “sáu cõi dục, Phạm Thiên” là bảy cái; bảy cộng với tám thành mười lăm. “Bốn thiền, bốn Không xứ” là tám cái; thêm vào “cõi trời Vô Tưởng” và “cõi trời Ngũ Bất Hoàn” thành ra mười cái. Mười lăm cộng với mười thành hai mươi lăm. Đây là hai mươi lăm cõi trong tam giới.

Không còn sự trói buộc trong các cõi chính là siêu vượt tam giới, không còn ở trong dục giới, sắc giới và vô sắc giới, cho nên nói là “ siêu vượt ra ngoài tam giới, không ở trong ngũ hành”, như thế mới thật sự gọi là liễu thoát sanh tử.

Nay cớ sao lại nói cõi Phật là vô sắc? MĐ hãy xem lại.

@Tố Uyên: hãy dùng trí huệ mà quan sát, mộng có khi thật, có khi chỉ là ảo mà thôi.