Thật hư, hư thật bởi tâm Ta
pháp giới chẳng thật cũng chẳng hư
Tướng pháp hữu vi như mộng ảo
Như bọt bóng , như sương, như điện
Thân thanh tâm tịnh , ta bà tịnh
Thân trược tâm tà, tịnh độ suy
Tây phương chẳng thật , dứt tâm khổ- lạc
Thật thấy Tây phương, tâm vướng cảnh sinh

35. Sứ quân đảnh lễ rồi lại nói: “Đệ tử thấy Tăng chúng, đạo, tục, thường niệm A Di Đà Phật và nguyện vãng sanh Tây phương. Xin Hòa thượng giải thích rõ cho đệ tử xem người ta có thực sự vãng sanh ở đó được không, ngõ hầu để dẹp tan mối nghi của đệ tử”.
Đại sư nói: “Sứ quân lắng nghe, Huệ Năng tôi sẽ giải thích cho ông. Thế Tôn lúc ở Xá Vệ quốc, thuyết giảng về Tây phương để dẫn hóa chúng sanh. Kinh văn nói rõ ràng rằng: “Tây phương cách đây không xa. Chỉ vì muốn dạy những người có căn cơ thấp mới nói là xa, còn nói gần là để dạy người có trí tuệ cao. Tuy con người có hai loại, pháp chẳng hề có bất “đồng”. Giữa mê và ngộ có sự dị biệt, cũng như kiến giải có mau có chậm. Kẻ mê niệm Phật hy vọng vãng sanh Tây phương, người ngộ chỉ thanh tịnh tâm mình. Cho nên Phật nói: “Tùy tâm mình tịnh, là Phật độ tịnh”.
Sứ quân, người ở phương Đông nếu chỉ cần tịnh tâm là lập tức hết tội chướng, người ở Tây phương Tịnh độ tâm mà không tịnh là lập tức có lỗi lầm. Kẻ mê nguyện vãng sanh Đông phương hay Tây phương, còn người ngộ thì ở bất cứ đâu cũng là một cả. Chỉ cần tâm không có bất tịnh, là Tây phương chẳng cách xa đây. Còn như tâm mà khởi bất tịnh, thì dù có niệm Phật để cầu vãng sanh cũng khó mà đạt được. Trừ được mười điều ác tức là đi được mười vạn sặm, không có tám điều tà tức là đã vượt qua được tám ngàn dặm. Song nếu tu hành chơn tâm, mình sẽ đến Tây phương trong nháy mắt.
Sứ quân, chỉ nên lo tu thập thiện, cần gì phải nguyện vãng sanh. Nếu như ông không đoạn cái tâm làm mười điều ác, Phật nào đến đón ông đây? Nếu giác ngộ được giáo pháp đốn ngộ vô sanh, chỉ trong sát na là ông thấy Tây phương. Nếu như không ngộ giáo lý đốn ngộ của Đại thừa, con đường niệm Phật để mong vãng sanh quá xa vời, làm sao mà đạt đến được?”.
Lục Tổ nói: “Để Huệ Năng tôi trong một sát na dời Tây phương đến ngay trước mắt cho Sứ quân thấy, Sứ quân có muốn thấy chăng?”.
Sứ quân cúi lạy nói: “Nếu như đệ tử có thể thấy Tây phương ở đây, còn cần gì phải vãng sanh nữa. Xin Hòa thượng từ bi làm cho Tây phương hiển hiện trước mắt đệ tử thì tốt lắm thay”.
Đại sư nói: “Có thể thấy Tây phương ngay từ con đường đi này, không có gì đáng ngờ cả. Bây giờ chúng ta giải tán thôi”.
Đại chúng đều ngạc nhiên, không ai hiểu chuyện gì cả.
Đại sư nói: “Đại chúng, xin hãy cẩn thận lắng nghe. Sắc thân của người đời là một thành phố. Mắt, mũi, tai, lưỡi là cửa thành. Bên ngoài có năm cửa, bên trong có cửa của ý thức. Tâm tức là đất, tánh tức là vua. Tánh còn thì vua còn, tánh đi thì vua không còn. Tánh còn thì thân tâm còn, tánh đi thì thân tâm hoại. Phật là do tự tánh mà ra, chớ nên hướng ra ngoài thân mà cầu. Mê mờ tự tánh thì Phật là chúng sanh, giác ngộ tự tánh thì chúng sanh tức là Phật. Từ bi là Quán Thế Âm, hỷ xả là Đại Thế Chí, năng tịnh là Thích Ca, bình đẳng chơn thực là Di Lặc, nhân ngã chấp là núi Tu Di, tà tâm là biển lớn, phiền não là sóng, tâm độc là rồng dữ, trần lao là cá rùa, hư vọng là thần quỷ, tam độc là địa ngục, ngu si là súc sanh, thập thiện là thiên đường. Nếu không chấp nhân ngã, núi Tu Di tự lở; trừ tà tâm, nước biển lập tức cạn; không có phiền não, sóng tự nhiên hết; trừ độc hại, cá rồng sẽ hết. Hãy để giác tánh Như Lai trên tâm địa của mình, phóng ánh sáng trí tuệ lớn, chiếu sáng sáu cửa, và bằng ánh sáng thanh tịnh ấy chiếu phá sáu cõi trời của Dục giới. Nếu bên trong tự tánh chiếu sáng, tam độc sẽ bị trừ và địa ngục sẽ lập tức tiêu diệt. Nếu trong ngoài gì đều trong sáng thấu suốt thì đây cũng chẳng khác gì Tây phương. Nếu như không tu hành pháp môn này, làm thế nào có thể đến bên ấy được?”.
Những người lắng nghe dưới tòa, tán thán đến tận trời cao, và tất cả những người mê mờ cũng hiểu rõ ràng. Sứ quân cúi lạy, tán thán: “Lành thay, lành thay! Nguyện rằng tất cả chúng sanh trong pháp giới nghe thấy đều lập tức giác ngộ”.
36. Đại sư nói: “Này các thiện tri thức, nếu như muốn tu hành, tại gia cũng được, không cần phải ở chùa. Nếu như ở chùa mà không tu, thì có khác chi những người ở Tây phương mà tâm địa độc ác. Còn ở tại gia mà tu hành, thì cũng như người ở Đông phương mà tu thiện pháp. Chỉ cần ở tại gia mà tu thanh tịnh thì đó tức là Tây phương”.
Sứ quân hỏi: “Bạch Hòa thượng, tại gia phải tu như thế nào, cúi xin Hòa thượng chỉ dạy”.
Đại sư nói: “Này các thiện tri thức, để Huệ Năng tôi làm một bài Vô tướng tụng cho chư vị, Tăng cũng như tục. Nếu như chư vị đều trì tụng rồi theo đó mà tu hành, thì các vị lúc nào cũng như ở cùng một chỗ với Huệ Năng.
Tụng rằng:
“Thuyết thông và tâm thông
Như mặt trời trên không
Chỉ truyền pháp đốn giáo
Xuất thế phá tà tông
Giáo vốn không đốn tiệm
Mê ngộ, có nhanh chậm
Học pháp đốn giáo này
Kẻ ngu không hiểu nổi
Cách giảng tuy vạn loại
Hợp lý lại quy nhất
Trong nhà phiền não tối,
Mặt trời tuệ thường mọc
Tà đến vì phiền não
Chánh đến phiền não trừ
Tà chánh đều không dụng
Thanh tịnh đến Niết bàn
Bồ đề vốn thanh tịnh
Khởi tâm tức là vọng
Tịnh tánh ở trong vọng
Chánh trí trừ tam chướng
Thế gian nếu tu đạo
Không gì ngăn ngại được
Nếu thường tỏ lỗi mình
Tức tương đương với đạo
Chúng sanh sở hữu đạo
Lìa đạo mà tìm đạo
Rốt cuộc tâm ảo não
Nếu muốn tìm kiếm đạo
Chánh hành tức là đạo
Nếu không có chánh tâm
Tối ám không thấy đạo
Người thật tâm tu đạo
Không thấy lỗi người đời
Nếu thấy thế gian sai
Chính mình sai và tà
Người sai mình có lỗi
Mình sai mình có lỗi
Chỉ cần khử tâm sai
Đập nát tan phiền não
Nếu muốn hóa người ngu
Cần phải có phương tiện
Đừng để họ nghi tâm
Thì Bồ đề mới hiện
Pháp vốn ở thế gian
Đồng thời xuất thế gian
Chớ nên lìa thế gian
Cầu xuất thế bên ngoài
Tà kiến là thế gian
Chánh kiến xuất thế gian
Đả phá tà lẫn chánh
Bồ đề tánh hiện rõ
Đây chính là đốn giáo
Cũng gọi là Đại thừa
Mê mờ từ muôn kiếp
Giác ngộ chỉ sát na”.