Giá trị của Vô Thường

[Hư_Không]

Là hành giả tu tập theo giáo lý Phật đà, có những lúc tâm ta xao lãng trong sự nghiệp tu học của mình mà chạy theo những thú vui trần tục. Có khi là những vọng niệm viễn vong, có khi bị sai xử sâu nặng thành hành động phi pháp. Điều này thì chắc rằng ai cũng vấp phải nhưng có người tỉnh thức trong giây lát, và cũng có người chưa tỉnh trong thời gian dài. Có một vị sư nói: “một phút không tu một phút chết, một giây thất niệm một giây vong”. Thật vậy, nếu chúng ta thất niệm trong giây lát thì chính ngay lúc đó chúng ta đang chết dần chết mòn trong phiền não nhiễm ô. Sự hiện diện của sanh tử luôn tồn tại trong thất niệm. Ngược lại, khi thất niệm xuất hiện thì sanh tử hiện diện. Ngay tại thời điểm này, chúng ta chịu sự tác động rất lớn của Vô thường sanh diệt.

Ba yếu tố: Khổ, Vô thường và Vô ngã chính là chân lý của tồn tại của kiếp nhân sinh. Cũng là ba dấu ấn để khẳng định giáo lý Phật đà. Nếu cho rằng cuộc sống nơi cõi Ta bà này là Thường (luôn tồn tại), là Lạc (vui thú), là Ngã (tồn tại một chủ thể), và Tịnh ( là trong sạch, yên ổn) thì chính khi đó ta đã xa rời giáo lý của Đức Phật là lầm lạc vào giáo lý tà kiến ngoại đạo. Trong đó Vô thường là nguyên lý của vũ trụ, biểu thị ý của thời gian vô tận, không gian vô cùng. Nói rõ hơn Vô thường chính là thành, trụ, hoại, không, hay sanh, lão, bệnh, tử….

Nhờ có vô thường mà chúng sanh mới thấy thế gian này là Khổ não mà phát tâm tu tập trở thành bậc Thánh, Bồ tát mới thành Phật.



Kinh Bát Đại Nhân Giác, trong điều giác ngộ thứ nhất “… Thế gian Vô thường, quốc độ nguy thuý, tứ đại khổ không….”. Vô thường bao gồm: Quốc độ vô thường, hoàn cảnh vô thường, thân vô thường , tâm vô thường.v.v… Vô thường là một nguyên lý của tự nhiên luôn tồn tại trong Sắc pháp ( sự vật có hình sắc) nhưng trong tâm pháp thì nó tồn tại và chi phối trong giai đoạn phàm phu. Khi chứng đạt Thánh Thanh văn (Alahan) trở lên thì nó có thể được xem là không tồn tại. Đây cũng chính là lý do chúng ta gọi các Ngài là “sống chết tự tại”.

Trong cuộc sống này, đối với hạng tục tử phàm phu thì vô thường được xem là ác quỷ. Nó làm tàn phai sắc đẹp, huỷ hoại tuổi thanh xuân. Mỗi khi có điều gì không vừa ý ta hay đổ lỗi cho Vô thường; là biểu tượng cho sự chết chóc.v.v... Còn đối với người giác ngộ thì Vô thường là Thiện hữu tri thức, là phương tiện để đến cứu cánh quả vị toàn giác. Nhờ có vô thường mà chúng sanh mới thấy thế gian này là Khổ não mà phát tâm tu tập trở thành bậc Thánh, Bồ tát mới thành Phật.

Giá trị của vô thường không những nằm ở cái thấy đổi dời của sự kiện vật lý. Mà còn chính là thấy được sự đổi dời nơi tâm thức, sự thất niệm tương tục nơi tâm. Thức tỉnh quay về chánh niệm tỉnh giác, giữ tâm rỗng lặng một cách tương tục, như dòng sông im điềm chảy. Lâu ngày dài tháng thì nó trở thành một sức mạnh được gọi dưới cái tên là Định lực. Cổ đức nói: “Giữ tâm như mèo rình chuột lâu ngày thành một khối, ôm khối ấy vào tận núi sâu rừng thẫm khi nào ngộ mới thôi…”. Cho thấy rằng, sự tu tập cũng chẳng có gì là cao siêu kỳ quặc, mà chỉ là sự tỉnh thức kiên trì; giữ tâm không bị chi phối bởi vô thường sanh diệt. Nó là mấu chốt để nhận định giữa Thánh nhân và phàm phu. Còn tâm sinh diệt là còn phàm phu; hết sanh diệt là Thánh nhân.

Vô thường vẫn là nguyên lý tự nhiên. Thấy được nó mà nỗ lực tu tập thì mới gọi là người trí; thấy nó mà không tu tập là cái nhìn của kẻ sanh manh. Hành giả tu tập nên nhận thấy rõ nguyên lý căn bản này. Kẻ trí người ngu chỉ cách nhau có một niệm mà thôi

[tuitui]

Vô thường từng sát na.

Sắc tức thị không.

Không tức thị sắc.

Cuộc đời huyền diệu thay!

[thiệntâm 123]

Vô thường là vật chi?
Làm thế gian thay đổi
Làm người ta ngộ đạo
Hướng kẻ ngu về đường
Giá trị của vô thường
Làm sao ta kể hết

[Người Khăn Trắng]

Cám ơn bài viết của bạn, câu này rất hay: “một phút không tu một phút chết, một giây thất niệm một giây vong”. Thật vậy, nếu chúng ta thất niệm trong giây lát thì chính ngay lúc đó chúng ta đang chết dần chết mòn trong phiền não nhiễm ô"

[Người Khăn Trắng]

Mình đang tu thiền và cảm thấy nó đúng như vậy đối với chúng sanh còn mê trong từng sát na

[phoenix127]

Cám ơn bài viết của bạn, câu này rất hay: “một phút không tu một phút chết, một giây thất niệm một giây vong”. Thật vậy, nếu chúng ta thất niệm trong giây lát thì chính ngay lúc đó chúng ta đang chết dần chết mòn trong phiền não nhiễm ô"

Câu nói này có lẽ là lấy ý tưởng từ lời nói của Phật:

20. X. Quốc Ðộ (hay Ekantaka) (Tạp 24,21, Ðại 2,174b) (S.v,169)

1) Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Sumbha, tại một thị trấn của dân chúng Sumbha tên là Sedaka.
2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo...
3) -- Ví như một số đông quần chúng, này các Tỷ-kheo, tụ họp lại và nói:

"Cô gái hoa hậu của quốc độ. Cô gái hoa hậu của quốc độ!". Và người con gái hoa hậu quốc độ ấy với tất cả sự quyến rủ của mình, múa cho họ xem, với tất cả sự quyến rủ của mình, hát cho họ nghe. Và một số quần chúng còn đông hơn tụ họp lại và nói: "Cô gái hoa hậu của quốc độ múa và hát".

Rồi một người đến, muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét khổ, họ nói với người ấy như sau: "Này Ông, hãy xem đây. Ðây là cái bát đầy dầu. Ông hãy mang bát dầu ấy và đi vòng quanh đám quần chúng lớn và người con gái hoa hậu của quốc độ. Và một người với cây kiếm giơ cao sẽ đi theo sau lưng Ông. Tại chỗ nào làm đổ một ít dầu, tại chỗ ấy, đầu Ông bị rơi xuống".

Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, người ấy có thể không tác ý đến bát dầu, phóng tâm hướng ngoại không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

4) -- Ví dụ này, này các Tỷ-kheo, Ta nói ra để nêu rõ ý nghĩa. Và đây là ý nghĩa của nó. Này các Tỷ-kheo, cái bát đầy dầu là đồng nghĩa với thân hành niệm.

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng ta sẽ tu tập thân hành niệm, làm cho sung mãn, làm cho như thành cỗ xe, làm cho như thành đất nền, làm cho tiếp tục an trú, làm cho tích tập, làm cho khéo có hiệu năng (susamàraddhà)". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

Như vậy theo như ví dụ của Phật thì bất kỳ khi nào người tu tập bị thất niệm, chính lúc ấy coi như người ấy đã bị chém đầu.!!!

Mà bạn Người Khăn Trắng tu thiền giỏi vậy, bạn giữ được chánh niệm tỉnh giác liên tục à? Hướng dẫn cho mọi người với đi rose4

[Hư_Không]

Câu nói này có lẽ là lấy ý tưởng từ lời nói của Phật:

20. X. Quốc Ðộ (hay Ekantaka) (Tạp 24,21, Ðại 2,174b) (S.v,169)

1) Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Sumbha, tại một thị trấn của dân chúng Sumbha tên là Sedaka.
2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo...
3) -- Ví như một số đông quần chúng, này các Tỷ-kheo, tụ họp lại và nói:

"Cô gái hoa hậu của quốc độ. Cô gái hoa hậu của quốc độ!". Và người con gái hoa hậu quốc độ ấy với tất cả sự quyến rủ của mình, múa cho họ xem, với tất cả sự quyến rủ của mình, hát cho họ nghe. Và một số quần chúng còn đông hơn tụ họp lại và nói: "Cô gái hoa hậu của quốc độ múa và hát".

Rồi một người đến, muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét khổ, họ nói với người ấy như sau: "Này Ông, hãy xem đây. Ðây là cái bát đầy dầu. Ông hãy mang bát dầu ấy và đi vòng quanh đám quần chúng lớn và người con gái hoa hậu của quốc độ. Và một người với cây kiếm giơ cao sẽ đi theo sau lưng Ông. Tại chỗ nào làm đổ một ít dầu, tại chỗ ấy, đầu Ông bị rơi xuống".

Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, người ấy có thể không tác ý đến bát dầu, phóng tâm hướng ngoại không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

4) -- Ví dụ này, này các Tỷ-kheo, Ta nói ra để nêu rõ ý nghĩa. Và đây là ý nghĩa của nó. Này các Tỷ-kheo, cái bát đầy dầu là đồng nghĩa với thân hành niệm.

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng ta sẽ tu tập thân hành niệm, làm cho sung mãn, làm cho như thành cỗ xe, làm cho như thành đất nền, làm cho tiếp tục an trú, làm cho tích tập, làm cho khéo có hiệu năng (susamàraddhà)". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

Như vậy theo như ví dụ của Phật thì bất kỳ khi nào người tu tập bị thất niệm, chính lúc ấy coi như người ấy đã bị chém đầu.!!!

Mà bạn Người Khăn Trắng tu thiền giỏi vậy, bạn giữ được chánh niệm tỉnh giác liên tục à? Hướng dẫn cho mọi người với đi rose4

Ý của bạn là muốn nói gì vậy.
Cái đó là bạn hiểu quá đơn giản rồi mới nghĩ như vậy

[Đặng Minh Tiến]

quét sạch đất tâm trí
Gọi là tịnh độ nhân
Chẳng kể phước cùng trí
Trước hãy lìa tham sân
Trang nghiêm bặt năng sở
không ngã cũng không nhân
Đoạn trường đều chẳng nhiễm
Vĩnh thoát chốn trần gian
trên con đường tu tập, chúng ta phải chiến đấu với ngũ dục, nhất là tài và sắc gây nên những xung đột nơi thâm tâm gây biết bao đau khổ ! Nhưng phật có dạy

Ai thành công mà chưa từng thất bại. Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần.