Vén màn kỳ bí chuyện ngậm ngải tìm trầm

[Bin571]

Vén màn kỳ bí chuyện ngậm ngải tìm trầm



07:00 | 09/03/2015

Từ hàng trăm năm qua, cuộc sống bí ẩn, hành trình bán mạng nơi rừng thiêng nước độc của dân ngậm ngải tìm trầm luôn là điều bí ẩn với người đời. Người ta biết rằng một khi giã từ vợ con quăng mình vào chốn thâm sơn là lúc phu trầm đối mặt với muôn vàn bất trắc, hiểm nguy chết người đến từ các mối họa "hổ vồ, trăn siết, phỉ giết, đá đè".



Ít ai biết được để tránh được các mối tai ương thường trực đó và để gặp được các khối trầm hương-kỳ nam trong mơ, các phu trầm phải thực hiện nhiều kiêng cữ lạ đời. Đầu Xuân mới xông đất Xứ trầm hương tìm gặp các phu trầm, chúng tôi ghi nhận đến 1001 điều cấm kỵ vô cùng lạ.1. Phu trầm lão niên mà tôi tìm gặp là ông Trần Văn, 62 tuổi, nhà ở xã Suối Tiên, huyện Diên Khánh.


Cận cảnh một khối trầm hương - khát vọng của dân ngậm ngải tìm trầm.


Ông Văn cho biết trong hành trình bán mạng nơi rừng sâu săn trầm kéo dài hơn 20 năm của mình, ông đã nhiều lần gặp những cây dó bầu khổng lồ, cao đến gần 40m, thân u nần nhìn cứ tưởng "trúng đậm" nhưng lại chẳng có chút trầm nào: "Năm 1980, nhóm đi địu (cách gọi của dân địa phương chỉ những người ngậm ngải tìm trầm) chúng tôi gồm 5 người tìm đến núi Hòn Dữ (huyện Diên Khánh) - nơi theo truyền thuyết có 1 trong 4 cây trầm hương khổng lồ được Bà Thánh Mẫu Thiên Y A Na cho trấn ở 4 phương của tỉnh Khánh Hòa, được canh giữ bởi các loài chim muông, thú dữ. Khi ở lưng chừng núi, ai nấy mừng rơn khi phát hiện được hương trầm thoảng quyện, lan tỏa trong không gian. Theo hướng gió, rồi 1 trong 5 chúng tôi phát hiện cây dó bầu khổng lồ nên phát tín hiệu cho 4 người còn lại đến ăn trầm. Ngặt nỗi cây dó to bự, u nần là vậy nhưng nó chẳng có tí trầm nào. Biết mình chẳng được "Bà Cô" ban lộc nên mấy anh em tiu nghỉu. Sau này hỏi ra tôi mới biết 1 trong 5 chúng tôi là thằng Hùng trước lúc đi có lẻn về thăm vợ. Nó đã phạm phải điều cấm nên cả nhóm bị Bà phạt lây, không cho ăn lộc".

Chuyện kể tưởng như đùa nhưng với dân tìm trầm, đó là chuyện có thật. Nhiều phu trầm cao niên cho rằng bị Bà "che mắt", dẫu đến được vùng rừng có trầm nhưng không tìm thấy trầm như nhóm ông Văn là còn may, chứ nhiều kẻ vì không thực hiện đúng lễ nghi, cố tình vi phạm cấm lệnh, có tay ẩu tả bỏ qua nghi thức cúng Bà Cô trước khi vào rừng đã phải bỏ mạng nơi rừng thiêng nước độc.

"Nó vi phạm điều cấm, nó chết đã đành, đằng này nó còn hại các anh em khác, làm cho chết chùm" - phu trầm tên Vương, ngoài 50 tuổi, ở xã Diên An (huyện Diên Khánh) trò chuyện.Ông Vương có một người anh trai chết mất xác ở vùng rừng giáp ranh lãnh thổ Việt Nam - Campuchia đến nay đã gần 30 năm.

Ông kể nhóm đi địu của anh ông đi 5 người, đều là người Khánh Hòa, sống ở các huyện thị khác nhau. Ngày nọ anh ông cùng các bạn rừng vào rừng và đã nhiều năm trôi qua, ông chẳng nhận được tin tức gì của họ. Ông chỉ biết anh mình như những người còn lại, có thể chết do bị phỉ (sơn tặc - PV) giết rồi vùi xác giữa mênh mông rừng già. Ông Vương cũng tin nhóm phu trầm của anh mình chết thảm như thế do trong nhóm có người vi phạm cấm lệnh nào đó làm phật lòng Bà.

"Một khi đã vào rừng ngậm ngải là không được ăn bậy, không được nói bậy. Còn trước đó, trước khi vào rừng phải nhất nhất tuân thủ nghiêm ngặt nhiều điều cấm khác. Quan trọng nhất là cả nhóm đi địu phải cùng nhau đến trước miếu Bà thề cùng sống cùng chết, cúng cầu Bà. Tất cả phải thành tâm, ai khinh nhờn hay ngầm ý báng bổ Bà là phải trả giá đắt" - ông Vương khẳng định.

2. Không dừng lại ở các thư tịch cổ cùng các truyền thuyết được lưu truyền qua bia miệng thế gian, trong "tín ngưỡng" ngậm ngải tìm trầm của dân đi địu như các ông Văn, Vương và dân địu nói chung, trầm - kỳ nơi núi cao rừng thẳm là vật báu của Thánh Mẫu Thiên Y A Na.


Một nhóm dân địu vào rừng tìm trầm. Ảnh chụp tại thung lũng Ô Kha - Khánh Hòa.


Người ta tin và lưu truyền rằng ngoài cây trầm khổng lồ ở núi Hòn Dữ (trấn phía tây - PV), Bà Chúa Xứ Trầm hương còn trấn 3 cây trầm khác ở phía nam (Đồng Bò, nay thuộc xã Phước Đồng, Nha Trang), một ở phía bắc (núi Hòn Bà, thị xã Ninh Hòa) và một ở suối Ngổ (phía đông): "Trầm kỳ là báu vật của Bà, ai có lòng thành được Bà chứng, Bà thương, Bà sẽ ban lộc. Bằng không cho dù có đứng sát cây trầm muôn đời cũng chẳng tìm thấy. Đó là lý do mà trước khi vào rừng dân đi địu như tôi phải dâng lễ khấn cầu Bà" - cựu phu trầm Lê Đằng, nay chuyên mua cây dó về soi trầm ở xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, cho biết.

- Lễ vật gồm những gì vậy chú?

- Có khi là con gà, cái đầu heo luộc. Có khi chỉ là bánh trái, trầu cau… Tùy điều kiện, tùy lòng thành mà lễ vật khác nhau. Khấn Bà chủ yếu là lòng thành. Ai tin Bà, tuân thủ các điều cấm kị được cha ông đúc kết và truyền đời thì được Bà dòm ngó, lúc động lòng thì Bà ban lộc. Các cựu phu trầm ở Xứ Trầm hương mà người viết tiếp xúc vào đầu năm Ất Mùi 2015 này ai nấy đều có cả kho chuyện ly kỳ liên quan đến cây dó bầu cho trầm, và nhất là những điều cấm kị trước và trong quá trình ngậm ngải tìm trầm.

Cựu phu trầm Lê Đằng nói rằng bây giờ nhờ khoa học phát triển nên người ta mới biết cây dó tạo trầm do bị chấn thương cơ học, cây tiết ra chất nhựa để làm lành vết thương theo kiểu con trai cho ngọc. Chứ nhiều năm trước, ở cái thời ông còn trai trẻ, dân đi địu tin trầm hương - kỳ nam nên hình hài nhờ hương trời bay theo gió đáp vào thân cây dó bầu, hương ấy ăn lần vào thịt cây, lâu ngày thịt cây thấm hương trời rồi chuyển hóa thành trầm hương…



Các cựu phu trầm cao niên cả đời bán mạng giữa rừng sâu nhưng chưa được Bà Cô cho "ăn" lộc.


Hỏi ông Đằng rằng giải thích ra sao ý nghĩa của cụm từ "ngậm ngải tìm trầm", rằng chuyện "ngậm ngải" là có thật, nếu đúng là như thế thì ngải ấy là ngải gì, ở đâu, ngậm như thế nào, có đúng là đi rừng nếu ngậm ngải thì tránh được mọi tai ương…? Không cần suy nghĩ dù chỉ một giây.

- Làm gì có ngải. Ngậm ngải mà tìm được trầm thì đời tôi vượng rồi chứ đâu long đong lận đận như bây giờ. Ngải ở đây là loại thuốc có tác dụng chống sơn lam chướng khí, xua đuổi và trị được vết cắn của rắn độc. Khi ngậm trong miệng lúc đi rừng, hương ngải, vị ngải khiến rắn rít tránh xa mình, giúp mình được mạnh khỏe có sức bám rừng càng lâu càng tốt. Ngải đó do các ông thầy mo người Chăm, người Thượng (Tây Nguyên) bán…Theo lý giải của ông Đằng, khi vào rừng tìm trầm, cùng với lương thực, các phu trầm như ông không thể thiếu "ngải", nên mới có câu "ngậm ngải tìm trầm". Tôi ngỏ ý muốn tìm được các vị thầy mo để học hỏi bí quyết tạo "ngải", như những người khác, ông Đằng cho biết ông giã từ nghề đến nay đã hơn 20 năm, nên chẳng biết, chẳng nhớ gì…

Ông cũng bảo về sau, lớp trẻ đi tìm trầm không còn có chuyện ngậm ngải như thế hệ cha anh ngày trước: "Bây giờ thuốc men rất nhiều. Thuốc trị rắn cũng rất nhiều. Lại có thêm vũ khí tối tân, có định vị, la bàn dò đường này nọ nên đi tìm trầm không quá nguy hiểm, nhọc nhằn như ngày trước. Do đó thứ ngải bán cho dân tìm trầm chẳng còn thông dụng nữa rồi".

3. Về các điều cấm kị, các cựu phu trầm cho biết có hàng ti tỉ điều cấm. Ví như trước khi quyết định ngậm ngải tìm trầm, phu trầm phải xem ngày giờ tốt xấu để khởi hành, phải tắm rửa sạch, ăn chay, tịnh thân trong ba ngày, nghĩa là không được ngủ chung với vợ: "Trầm hương là vật thiêng linh, ngoài việc chữa bệnh, làm nước hoa trầm hương còn được dùng để xua đuổi tà khí, làm cầu nối giữa người trần với thần linh nên rất kị các thứ ô uế. Nên ai đó hôm nay đi rừng mà hôm trước ăn nằm với người khác phái xem như vi phạm điều đại kị, vào rừng không gặp họa này cũng bị tai ương khác" - một cựu phu trầm khẳng định.

Giữ gìn lời ăn tiếng nói tránh kị húy và xúc phạm linh thần, cũng là những cấm kị mà các phu trầm phải nằm lòng: "Gạo gọi là mễ, ly uống nước gọi là lơi, ăn gọi xóc, bệnh đau nói trại là se, đau bao tử phải gọi là đau bao tải, cái võng thì gọi cái đưa, chết gọi bằng trẫu hoặc trỗi..." - cựu phu trầm Trần Văn lưu ý.

- Vì sao phải gọi như thế, thưa chú?

- Đó là cách nói trại, còn gọi nói lệch. Nói như vậy nhằm tránh những điềm gở thôi. Ví như gọi ly là lơi vì dân đi trầm tin ly là chia ly, là ly tán. Gọi võng là cái đưa vì sợ cái cảnh phải nằm cáng đưa về nhà. Hay như nói đau bao tử thành đau bao tải bởi tử là chết. Đi rừng mà nhắc đến chết chóc ai mà không sợ...

Ông Đằng thì có kho từ vựng nói trại về các loài thú dữ ở rừng. Ông cho biết dân đi địu trăm người như một gọi chó là cẩu, khỉ bảo là khởi, gọi voi bằng ông lớn, trăn rắn gọi bảo là râu dài, heo rừng gọi dũi và hổ thì gọi hảo...: "Đó là những con thú dữ dễ lấy mạng người. Gọi như thế để tỏ lòng thành cũng như sự kiêng dè sẽ không bị chúng làm hại. Ví như gọi chó là cẩu vì sợ sẽ gặp chó sói. Gọi khỉ là khởi bởi đó là loài tinh ranh, không kiêng nể nó sẽ bị nó lấy giấu đồ đạc, đập phá lều trại...".

Hỏi các cựu phu trầm có khi nào các ông hay dân đi địu nào đó vô tình quên các từ cấm kị và nếu chuyện đó xảy ra sẽ xử lý ra sao, các bậc cao niên của nghề đi địu cười rằng, chuyện vô ý lỡ lời suy cho cùng không đáng ngại vì thần linh không bao giờ quở trách.Ông Đằng cho biết, các linh thần chốn rừng già thâm u chỉ mạnh tay với những kẻ cố tình phạm húy mà thôi: "Nói thì nói vậy chứ một khi có người lỡ lời nói từ cấm kị thì "ông bầu" lại là người phải chịu phạt. Ông bầu có thể hiểu là trưởng đoàn, là anh cả của nhóm tìm trầm. Tuy hình phạt mang tính chất tượng trưng nhưng nghi thức phải trang trọng, tôn nghiêm, bằng không tội nhẹ thành nặng, dễ bị Bà quở phạt".

- Hình phạt như thế nào vậy chú?

- Ông bầu nằm xuống để cho người nói lỡ lời quất mình ba roi rõ đau. Làm như thế trước nhắc nhở người không biết giữ lời ăn tiếng nói phải cẩn trọng hơn nếu không sẽ làm liên lụy đến trưởng đoàn. Sau cũng là hình thức tự chịu kỷ luật của ông bầu vì đã không tạo được khuôn phép trong nhóm đi địu.

Theo ANTG

[Bin571]

Kỳ bí chuyện săn lùng kỳ nam trấn yểm của Bà Chúa xứ Trầm

• Chủ Nhật, 15/03/2015 | 12:34 GMT+7

Nhiều cựu phu trầm kể rằng, truyền thuyết xứ Trầm hương ghi nữ thần Thiên Y A Na (Bà Cô) trấn 4 cây kỳ nam khổng lồ tại 4 ngọn núi thiêng ở 4 hướng đông-tây-nam-bắc. Một trong 4 cây kỳ nam ấy tọa ở núi Hoàng Ngưu thuộc địa phận huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.

Với người đời, truyền thuyết “Bà trấn kỳ nam hương” chỉ là truyền thuyết nhưng với dân ngậm ngải tìm trầm mà người bản xứ quen gọi “dân địu”, truyền thuyết kia có thật. Vì tin như thế nên đến bây giờ, vẫn có dân địu băng rừng lội suối, ngày đêm nghe ngóng, mai phục quyết săn bằng được cây kỳ nam quý báu của Bà Cô.

Một ngày đầu xuân, lần theo truyền thuyết, PV tìm đến suối Đổ, men ngược dòng chảy của con suối thiên thai lên đến thượng nguồn đỉnh Hoàng Ngưu – nơi mà dân “đi địu” tin Bà Cô trấn yểm cây trầm hương đại thụ đâu đây. Ở lưng chừng ngọn núi huyền linh, chúng tôi ghi nhận được nhiều chuyện ly kỳ.

Như đã nhiều lần đề cập, theo thời giá thị trường, 1kg kỳ nam hơn 10 tỉ đồng. Chỉ cần được Bà Chúa xứ Trầm đoái thương ban cho tí “lộc” thì một phu trầm khố rách áo ôm nào đó trong phút chốc lột xác thành tỉ phú. Vì khát vọng ấy nên dù rừng đã cạn kiệt nhưng không ít dân địu ở Khánh Hòa vẫn ngày đêm bán mạng ở chốn thâm sơn.

Ông Lê Đại, 62 tuổi, một phu trầm lão niên ngụ xã Vạn Thắng (huyện Vạn Ninh) - nơi có số người kiếm sống bằng các nghề gắn với trầm hương-kỳ nam - tiết lộ rằng ông cũng như rất nhiều dân địu đồng niên và dân địu thuộc thế hệ con cháu tin chuyện nữ thần Thiên Y A Na trấn 4 cây kỳ nam ở tứ phương không phải là chuyện hoang đường.

Bàn thờ Bà Chúa xứ Trầm

Ông nói sở dĩ đến nay vẫn chưa có ai được “Bà cho ăn lộc” bởi lòng thành, tâm đức vẫn chưa toại lòng Bà. Ông Đại cũng tiết lộ ông như hàng ngàn dân địu đã từng “mò” đến suối Đổ nuôi hy vọng “ăn” lộc Bà Cô nhưng chưa được Bà dòm ngó.

“Kỳ thực thì Bà cũng có đoái thương nên mới cho tôi cảm được hương kỳ nam thoảng trong gió. Ngặt nỗi từng khe khốc, hang hốc quanh vùng tôi cùng biết bao dân địu sục sạo kiếm tìm nhưng kỳ nam thì chẳng thấy đâu.

Nhiều kẻ thiếu hiểu biết nói điều báng bổ rằng cây kỳ nam Bà trấn yểm chỉ là lời đồn đãi nhưng giải thích sao đây mùi hương kỳ nam thi thoảng quyện trong gió.

Mà đâu chỉ có dân đi địu cảm được đâu, ngay cả sư bà trụ trì chùa Quan Âm Sơn Tự trên núi cũng từng được Bà nhiều lần cho ngửi hương kỳ nam như thế” – ông Đại, bộc bạch.

“Bà đến thì sấm về”

Ông Đại cũng như nhiều dân địu ở xứ Trầm hương mà tôi tiếp xúc, từng có quãng đời trai trẻ bán mạng cho giấc mộng trầm kỳ để rồi nay ở tuổi xế chiều, như ông nói, “mộng vẫn là mộng”.

Theo ông Đại, ngàn người đi địu chỉ có 1 người được Bà Cô cho “ăn lộc”. Và trong trăm người được Bà Cô đoái hoài, chỉ có 1 người phất lên. Những người còn lại, của cải có được nhờ trúng trầm kỳ theo thời gian cũng của thiên trả địa, ứng với câu “ăn của rừng rưng rưng nước mắt”.

Ông Đại không nhớ mình có bao nhiêu chuyến vào rừng thực hiện giấc mộng trầm kỳ. Ông chỉ biết khắp núi rừng ở xứ Trầm hương, không cánh rừng, không ngọn núi nào mà ông không tìm đến.

Đường vào chân núi Hoàng Ngưu.

Trong hàng trăm ngọn núi nơi xứ trầm, ông Đại bật mí ông rất nhiều lần tới lui nơi hạ nguồn con suối Đổ - cửa ngõ dẫn lên đỉnh núi Hoàng Ngưu để săn cây kỳ nam trấn yểm của Bà Thánh Mẫu.

“Trước đây suối Đổ thuộc địa phận làng Phước Thạnh, ở phía tây dãy núi Hoàng Ngưu (nay thuộc xã Diên Toàn, huyện Diên Khánh). Hầu như dân ngậm ngải tìm trầm đi săn cây kỳ nam đều phải đi qua con suối này.

Tương truyền hồ nước ở lưng chừng núi là nơi Bà thường ngồi hóng mát lúc vân du. Thường Bà xuất phát từ núi Chúa hoặc núi Hòn Bà, sau ba tiếng nổ vang trời sẽ xuất hiện một luồng ánh sáng màu xanh như một dải lụa dài đáp xuống núi Hoàng Ngưu. Mỗi khi nghe 3 tiếng sấm nổ liên tiếp như thế, dân địa phương biết... Bà về” – ông Đại, trò chuyện.

- Chú đã từng thấy Bà về?

- Tôi chưa, chỉ nghe tiếng sấm nổ thôi, nổ liên tục 3 tiếng. Hồi trước mấy bô lão quanh vùng nói mỗi khi Bà về, muông thú hoan ca, núi Hoàng Ngưu khắp nơi tỏa hương thơm ngát. Người nào lòng thành, đức độ còn được bà cho ngửi hương kỳ nam nữa đó!

Các bậc cao niên từng ngậm ngải tìm trầm như ông Đại ai cũng rõ rành câu chuyện “Bà đến thì sấm về”. Truyền thuyết ly kỳ này được nhà văn Quách Tấn nhắc đến trong tác phẩm biên khảo nổi tiếng xứ Trầm hương: “Năm 1963, trước khi Chính phủ Ngô Đình Diệm sụp đổ mấy tháng, tự nhiên trên suối Đổ nổi lên 3 tiếng sấm, người địa phương hãi hồn vì tưởng có giặc. Liền đó có người nằm chiêm bao thấy thần linh mách bảo rằng bà Thiên Y về suối ban phước cứu dân độ thế. Bệnh có hết chăng chẳng ai biết...

Tiếng đồn lan ra, người ta đến múc nước về chữa bệnh. Một đồn mười, mười đồn trăm, trăm đồn ngàn. Ban đầu chỉ có người trong quận Diên Khánh đến cầu xin nước thiêng, lần lần đến người ở quận khác trong tỉnh. Chỉ trong một tuần nhật, người Đà Lạt, người Sài Gòn… cũng thùng chai đưa đến.

Chật đường chật sá. Chính quyền tỉnh Khánh Hòa ra lệnh cấm không được, phải cho lính đến canh. Nhưng canh đường này thì bà con tìm đường khác để vào suối. Chộn rộn ồn ào, vui thật vui....”.

Truyền thuyết có thật?!

Tôi gặp ông Đại dưới chân suối Đổ, lúc ông cùng vợ là bà Võ Thị Hân lần theo các bậc thang rêu phong lên lưng chừng núi Hoàng Ngưu đến tỏ lòng thành với Bà Chúa xứ Trầm: “Trên núi có am thờ Bà. Ngày trước dân đi địu như tôi mỗi khi vào rừng đều lên cầu cúng Bà những mong được Bà đoái thương. Còn bây giờ thì tôi lên am cầu Bà mong cho gia đạo bình an thôi. Mình già rồi, đâu còn sân si gì nữa”- ông Đại, bộc bạch.

Rồi ông bật mí rằng am Bà nằm cạnh chùa... Nếu đến nơi thấy có thiện nam nào đi nhóm vài ba người thành khẩn khấn cầu thì 10 phần có đến 7-8 phần đó là dân địu.

Cổ sử đất Khánh Hòa ghi: “Am Bà nằm ở lưng chừng núi, dưới một thác nước đổ mạnh, nơi có nhiều tảng đá dựng nằm trông như những thành quách dị thường”.

Vượt hàng trăm bậc thang uốn theo triền núi, khi đến nơi rồi, tôi thấy những gì hiện ra trước mắt mình đúng như mô tả của tiền nhân. Chỉ khác một điều chùa núi – am Bà giờ đây nằm trong quần thể xây dựng khá kỳ công chứ không hoang sơ, lạnh lẽo, thâm u như nhiều thập kỷ trước.

Không còn bó gọn trong khuôn khổ của dân địu và dân quanh vùng, cả chùa và am Bà được thiện nam tín nữ từ khắp nơi đến chiêm bái, mong cầu khói hương không ngớt.

Bên am Bà, tôi được cựu phu trầm Lê Đại cùng một số bậc cao niên ở dưới chân núi Hoàng Ngưu khẳng định đây là nơi Bà có trấn yểm 1 trong 4 cây kỳ nam khổng lồ dù rằng chẳng ai trong họ từng thấy cây kỳ nam ấy.

Tương truyền đây là khu vực nữ thần Thiên Y A Na ẩn giấu khối trầm.

Trong cuốn “Xứ Trầm hương”, nói về huyền tích suối Đổ, nhà văn Quách Tấn có nhắc đến cây kỳ nam kia của Bà Thiên Y A Na: “Cách hồ nhất chừng trăm thước, có một cây kỳ nam lớn đến bốn ôm và dài cũng đến chín mười thước, nằm ngang qua suối. Đi ngoài xa nghe phảng phất mùi thơm, nhưng lại gần thì không thấy chi cả. Nếu người nào có ý muốn chiếm hữu thì một cặp rắn mun to lớn hiện ra khủng bố”.

Vãn chốn tự - am Bà ở lưng chừng núi, tôi như nhiều du khách cảm giác bồng bềnh, cứ ngỡ mình lạc chân ở chốn bồng lai cõi hồng trần.

Am Bà cùng ngôi cổ tự Quan Âm Sơn Tự nằm dựa lưng vào núi, một bên là vực thẳm, bao quanh là núi non hùng vĩ, đại thụ thâm u, hương rừng cùng mùi nhang trầm thơm dịu lan tỏa giúp sảng khoái thần minh.

Xứ Trầm hương ghi thời Pháp thuộc, từng có người tìm thấy cây kỳ nam của Bà: “Một viên chánh tổng tìm thấy cây kỳ, đem lễ vật đến cúng kính rồi lấy dây cột nơi gốc cây kéo dài ra cho đến chân núi để làm dấu, đoạn về nhà thuê người đem dây thừng đến khiêng. Khi trở lại, theo sợi dây để lên núi nhưng đến nơi thì thấy mối dây cột ở nơi khác, còn cây kỳ biến đâu mất, tìm mãi vẫn không thấy tăm hơi. Tuy vậy mãi đến nay, người đi củi thỉnh thoảng vẫn còn nghe hơi trầm thoảng”.

“Bà chỉ cho ngửi hương chứ không cho tìm thấy”?

Đó là tâm tình của sư bà Thích Nữ Thanh Tường - trụ trì chùa Quan Âm Sơn Tự. Ở tuổi ngoài 80, sư bà Thanh Tường cho biết, sư tu ở vùng núi Hoàng Ngưu này từ hồi còn trẻ, đã trải qua không biết cơ man nào gian khó, hiểm nguy: “Hồi đó núi rừng âm u, nhiều thú dữ, rắn độc. Vào mùa mưa gió nước từ thượng nguồn đổ chảy mạnh cùng với cây đổ gãy hiểm nguy vô cùng. Sư đã qua nhiều lần thập tử nhất sinh may được Bà độ nên tai quan nạn khỏi”.

Phần lớn người dân nơi đây rất tin tưởng về quyền năng cùng sự chở che của nữ thần Thiên Y A Na và sư bà Thanh Tường, cũng không ngoại lệ. “Có thờ có thiêng”, khi biết tôi đến tìm hiểu về Bà Chúa xứ Trầm trong những lần vân du ngự ở núi Hoàng Ngưu, sư bà Thanh Tường kể cho tôi nghe rất nhiều điều về những lần thoát chết trong gang tấc của mình: “Hồi trước sống giữa núi rừng cách trở, nguy hiểm đã đành, còn khó khổ trăm bề. Có những lúc đói quá phải ăn lá cây mà sống qua ngày. Có những lúc chỉ sống bằng niềm tin, may nhờ Bà thương”.

- Truyền thuyết nói Bà Thiên Y A Na có trấn cây kỳ nam, truyền thuyết ấy có cơ sở không thưa sư bà?

- Đến bây giờ hương kỳ nam thi thoảng vẫn tỏa ra từ rừng, con à. Dù nhiều người đổ lên đây ngồi đoán hướng gió xem mùi hương kỳ toát ra từ đâu, rồi họ kiếm tìm nhưng không bao giờ thấy!

Sư bà Thanh Tường cho rằng vì khối kỳ nam khổng lồ là linh vật có thật của Bà Chúa xứ Trầm, “Bà thương” thì cho “cảm” được hương kỳ chứ không có chuyện ban hẳn khối kỳ nam ấy cho bất kỳ ai.

Có điều kỳ lạ khác là không phải ai sống quanh suối Đổ cũng như núi Hoàng Ngưu cũng được Thánh mẫu Thiên Y A Na ban cho diễm phúc thụ lãm hương kỳ nam trong gió.

Một số bậc cao niên quanh vùng mà người viết tiếp xúc, có cụ tuổi ngoài 80, đã hàng trăm lần đến vãn cảnh, van vái, khấn cầu, tìm củi, săn thú, bắt cá... ở núi Hoàng Ngưu cho biết, các cụ chưa bao giờ cảm được hương kỳ giữa rừng già.

Về chuyện Bà Thiên Y A Na trấn kỳ nam ở lưng chừng núi Hoàng Ngưu, sư bà Thanh Tường và một số bậc lão niên quanh vùng khẳng định đó là sự nhầm lẫn, bởi suối Đổ thiên thai chỉ là nơi bà vân du. Và rằng 4 cây kỳ nam kỳ thực được bà trấn tại Đồng Bò (phía nam), Hòn Bà (phía bắc), Hòn Dữ (phía tây) và suối Ngổ (phía đông).

Tuy mỗi người có nhiều chuyện kể khác nhau quanh quyền uy, sự linh ứng cùng hiện tượng siêu nhiên “Bà về sấm nổ”, nhưng cả thảy đều có điểm chung là cùng nhìn nhận sự việc cây kỳ nam của Bà thiên Y A Na đặt để đâu đó quanh suối Đổ là chuyện có thật. Thế nên như đã nói, ngay tại thời điểm này, vẫn có các phu trầm thượng đỉnh non thiêng mong được Bà Cô... ban lộc!