-
Người-Việt ngoài gọi tên thần Táo-Quân theo âm Hán-Việt, còn gọi theo tên Nôm là Thần-Bếp, và sau này, do thờ cùng với thần Thổ-Địa nên được gọi chung là Thần Thổ-Công.
Người Việt ngày nay sùng bái Thổ-Công chính là sự kế thừa tập tục thờ cúng thần Lửa, thần Bếp trước đây, là sự tri ân của con người với bếp lửa. Trong quá trình diễn biến từ sùng bái bếp lửa đến tín ngưỡng thờ thần Táo quân của người Việt là một quá trình xã hội hóa và sự tiếp thu văn hóa Hán của người Việt cho thấy rõ, người Việt tiếp nhận văn hóa ngoại lai có tính sàng lọc, sau đó cải biên thành cái riêng của dân tộc mình. Đáng nói là, tín ngưỡng thờ thần Táo quân của người Việt bắt nguồn từ việc sùng bái bếp lửa có ba ông đầu rau của con người thời Cổ đại. Nhưng vì sự khác nhau của môi trường xã hội, lịch sử, địa lý..., nên người Hán và người Việt đã lựa chọn những phương thức khác nhau để thờ thần Táo quân. Tín ngưỡng thờ thần Táo quân của người Việt bảo lưu được nhiều yếu tố tượng trưng và nội hàm văn hóa của việc sùng bái lửa và bếp lửa. Ngược lại, tín ngưỡng thờ thần Táo quân của người Hán lại có những biến dị tương đối lớn, mất đi nội hàm văn hóa cổ và mang nhiều tượng trưng của xã hội thế tục, thậm chí còn đưa cả yếu tố văn hóa Phật giáo vào trong bếp lửa, đó là việc nhân cách hóa thần Táo quân trở thành vị Bồ tát.
Một vấn đề khác cần được lý giải là vì sao người Việt lại có sự chuyển hóa từ thần Táo-Quân thành Thổ-Công? Theo chúng tôi, điều này do mấy nguyên nhân sau đây.
Trước tiên là tính quan trọng và chức vụ của thần Táo quân không ngừng được mở rộng và đề cao trong gia đình người Việt. Ban đầu, thần Táo quân của người Việt chuyên quản lý lửa, trông coi việc bếp núc liên quan đến sinh kế trong gia đình. Khi tiếp nhận văn hóa Hán, thần Táo quân của người Việt có thêm chức vụ quán xuyến, báo cáo những việc tốt xấu của con người dưới trần gian để Ngọc Hoàng định họa phúc cho mỗi gia đình.
Thứ hai, tín ngưỡng thờ thần Táo Quân của người Việt có chịu ảnh hưởng của phong cách và quan niệm tín ngưỡng thờ Thổ địa của dân gian Trung Quốc, vì từ thời Đường Tống, hình thái chính trị quan phương của xã hội phong kiến đã thâm nhập vào trong mỗi gia đình. Để thích ứng với hình thái này, tín ngưỡng thờ Thổ địa cũng bắt đầu thay đổi cho phù hợp, nên sự phân công trách nhiệm, quản lý của thần Thổ địa cũng rõ ràng hơn. Ngoài ra, xã hội ở thời Đường đã có những thay đổi về quan hệ kinh tế. Sang thời Tống, các quan phủ phong kiến chủ trương cho dân gian phát triển thần Thổ địa theo xu hướng tự nhiên. Cho nên, chức năng, nhiệm vụ, quyền uy và phép thuật của thần Thổ địa không ngừng được nâng cao. Chính sự thay đổi về nhận thức và phương thức sùng bái thần Thổ địa của người Hán, người Việt đã kết hợp với quan niệm về gia đình được hình thành trong bối cảnh văn hóa nông nghiệp và ý thức sùng bái thần Thổ địa để từ đó tiến hành chỉnh hợp lần thứ nhất với tín ngưỡng dân gian người Việt. Quan niệm “đất có Thổ công, sông có Hà bá” đã ăn sâu vào đầu óc của người Việt. Mặt khác, chức năng, nhiệm vụ, quyền uy của ba vị thần Táo quân tương đương với chức năng của thần Thổ địa bảo hộ trong mỗi gia đình, nên người Việt đã hợp nhất ba vị thần này thành một thần Thổ công. Trần Ngọc Thêm cho rằng: “Sở dĩ Thổ công vừa là thần Thổ địa vừa là Táo thần là bởi vì đất đai, nhà và bếp đối với các dân cư định canh định cư là đồng nhất, địa vị của chúng đều hết sức quan trọng”
Táo-Thần chịu ảnh hưởng của Thổ-Địa Thần và sự xuất hiện của Thổ-Địa Thần trong gia đình là ý thức sùng bái đất đai của con người được phản ánh trong không gian cư trú. Trong bối cảnh văn hóa nông nghiệp truyền thống của người Việt, Thần Táo-Quân ngầm hàm chứa ý thức sùng bái đất đai của con người hoàn toàn không phải là ngẫu nhiên. Ý thức này cực kỳ thâm căn cố đế, dẫn đến thần Thổ-Công trong phạm vi gia đình đã kiêm chức của cả Táo-Thần và Thổ-Địa Thần và trở thành vị thần quan trọng của người Việt. Việc thờ cúng Thổ -Công vì thế cũng thường xuyên được tiến hành song song với việc thờ cúng Tổ tiên. Thổ công cũng giống như Tổ tiên có khuynh hướng huyết thống hóa và gia đình hóa. Thần Thổ-Công và thần Tổ tiên trong các gia đình đều cùng nhau chủ trì sinh lão bệnh tử, phát đạt hay suy vong của gia đình, cùng nhau giữ sự kéo dài của mối quan hệ huyết duyên, địa duyên trong thời gian sinh tồn và không gian sống của các gia đình.
https://share.google/5FDzQ7VFeVCdVh3yh
-
Địa điểm cúng tế Thần Táo-Quân
Người Hán ở các vùng nông thôn Trung Quốc thờ cúng thần Táo quân
ở góc nhà bếp, thường ở trên bệ bếp đun. Bàn thờ thần đơn giản, có gia
đình tận dụng không gian bên cạnh bếp đun làm nơi đặt bài vị, bát hương;
có gia đình mua khám thờ nhỏ giống như khám thờ thần Tài, bên trong
khám thờ có bài vị viết chữ Hán trên mặt kính hoặc gỗ; có gia đình thì
bài vị viết trên mảnh gỗ để thờ; có gia đình thì treo bàn thờ thần Bếp trên
vách tường bếp, v.v...
Với người Việt thì không có tục thờ thần Bếp ở góc bếp mà phổ biến
là có một ban thờ riêng, gọi là ban thờ Thổ công. Ban thờ Thổ công cũng
rất đa dạng, phổ biến là dùng mặt tủ để làm ban thờ, hoặc dùng mảnh gỗ
treo lên trên vách tường hoặc dùng khung tre làm khám thờ (giống như
ngôi nhà nhỏ). Vị trí thờ thần Táo quân thường đặt ở phía đầu hồi phía
tây của ngôi nhà. Vì theo kinh nghiệm của dân gian “Đông phòng Tây
táo”, có nghĩa là buồng ngủ thì làm bên hướng đông, thờ thần Táo quân
thì ở hướng tây. Trên ban thờ đều có bát hương và các đồ thờ khác. Hiện
nay, nhà ở của người Việt đang chuyển dần từ nhà gỗ sang nhà kiên cố
xây tường bằng gạch, nhà mái bằng, nhà tầng, nên nhiều gia đình thay
đổi vị trí thờ Thổ công. Họ thường thờ thần Táo quân tại ban thờ Tổ tiên
ở gian chính giữa ngôi nhà; bát hương thần Thổ công luôn đặt ở bên trái
(phía Tây), ở giữa và hơi cao lên một chút là ban thờ Bà cô tổ của gia
đình, bát hương bên phải là thờ Tổ tiên. Với gia đình mới ra ở riêng, họ
chỉ lập một ban thờ Thổ công ở trên mặt tủ ở gian chính giữa ngôi nhà và
ban thờ Bà cô tổ trong gia đình thì đặt trên ngàm cửa buồng phía Đông
của ngôi nhà.
Ngoài ra còn một điểm khác biệt là hình thức trang trí ở nơi thờ thần
Táo quân của người Việt ở Việt Nam và người Hán ở Trung Quốc. Bởi vì,
câu đối được dán ở địa điểm thờ cúng thần Táo quân phản ánh niềm tin
tôn giáo của mỗi tộc người. Người Hán thường chọn câu đối “Thượng
thiên ngôn hảo sự/ Hạ giới bảo bình an”, nghĩa là lên Trời nói lại những
việc tốt lành/ Dưới hạ giới bảo hộ gia đình được bình yên. Như vậy, nội
dung câu đối này đã thể hiện sự mưu lợi của mỗi cá nhân, gia đình của
người Hán đối với thần Táo quân. Trái lại, người Việt trước đây cũng có
tục dán câu đối vào dịp Tết ở hai bên ban thờ thần Táo quân, với nội
dung “Hữu đức năng tư hỏa/ Vô tư khả đạt thiên”, nghĩa là sự đức độ của
thần có thể điều khiển được lửa/ Sự vô tư của thần thấu lên tận trời cao.
Câu đối này thể hiện thái độ sùng kính của người Việt với sự đức độ và
sự vô tư của thần Táo quân.
https://share.google/5FDzQ7VFeVCdVh3yh
-
Nghi thức cúng tế Thần Táo-Quân
Tín ngưỡng thờ thần Táo quân của người Hán và người Việt đều có
đặc điểm chung là tính lợi ích, tức mưu cầu thần ban phát cho một vấn đề
nào đó được sở nguyện như ý. Song từ việc linh thiêng hóa đến thế tục
hóa thần Táo quân của người Hán và người Việt dẫn đến ý thức văn hóa
và tập tục thờ cúng vị thần này có sự khác nhau giữa hai tộc người.
Người Hán tin rằng, Ngọc Hoàng phái thần Táo quân đến ngự ở trong
bếp mỗi gia đình để giám sát mọi hành vi của con người, đến dịp cuối
năm lên Thiên đình bẩm báo lại với Ngọc Hoàng để định họa phúc, thọ
mệnh cho con người. Để tránh tai họa cho gia đình, người Hán đã hiện
thực hóa đời sống tâm linh theo tư duy “Trần sao Thần vậy”, coi thần
Táo quân là vị quan lại thời phong kiến thường nhận tiền hối lộ, nên họ
cũng hối lộ để thần che chở cho gia đình những điều xấu không tấu lên để
Ngọc Hoàng tiếp tục ban thưởng phúc lành cho gia đình. Vì vậy, hằng
ngày trước khi nấu ăn, người Hán thường thắp hương lên ban thời thần
Táo quân, thi thoảng đặt lên trước ban thờ thần một ít hoa quả, bánh kẹo
hoặc các thỏi vàng bạc bằng giấy. Thời xưa, ngoài dâng hoa quả, người
Hán còn cúng cả đồ mặn cho thần Táo quân. Nhưng đến thời nhà Thanh,
họ chỉ cúng hoa quả và đồ chay. Hiện nay, họ chỉ cúng 1 - 3 chiếc bánh
kẹo hay củ lạc, một quả táo, quả lê hoặc quả chuối cho thần mà thôi. Như
vậy, lễ vật dâng cúng cho thần Táo quân của người Hán đã có sự thay đổi
từ đa dạng đến đơn giản. Thông qua lễ vật dâng cúng, chúng ta cũng thấy
rõ nguồn gốc cúng thần Táo quân của người Hán ban đầu của Đạo giáo.
Nhưng sang đến nhà Thanh và cho đến hiện nay, đã có sự hòa trộn yếu tố
Phật giáo vào trong loại hình tín ngưỡng dân gian. Cụ thể, thần Táo quân
đã trở thành vị Bồ tát và dâng cúng đồ chay, đồ ngọt (chủ yếu là đường
phèn và bánh kẹo), đồ mặn (muối trắng) cho thần, nhằm hạn chế việc sát
sinh để tạo nghiệp phúc và mong thần nói những lời ngọt ngào hay mặn
mà với Ngọc Hoàng giống như lễ vật dâng cúng. Ngoài ra, nhiều gia đình
người Hán ở vùng nông thôn còn dâng cúng thêm lạc, đậu phụ, gạo, tiền
vàng, bạc, với mong muốn thần phù hộ cho gia đình được ấm no, mùa
màng bội thu; dâng cúng cỏ ngọt cho ngựa của thần Táo quân ăn, v.v...
Trong các ngày lễ liên quan đến thần Táo quân trong năm, thì ngày 23
tháng Chạp là quan trọng nhất và cũng dâng cúng nhiều lễ vật nhất. Sau
lễ cúng, các gia đình đốt các thỏi vàng bạc làm bằng giấy màu; đốt hình
nhân hay bài vị của thần và đến chiều tối ngày 30 Tết (có nơi sáng mùng
5 Tết) thì dán bài vị hay đặt tượng thần Táo quân mới để thờ, vì mỗi năm
có một vị thần Táo quân xuống trần gian trông coi. Tập tục thờ cúng và lễ
vật dâng cúng cho thần Táo quân của người Hán hiện nay thể hiện rõ
nhận thức tôn giáo của họ đã có sự thay đổi từ thần linh hóa đến thế tục
hóa và bao hàm văn hóa Đạo giáo, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian,
trong đó tính dân gian nổi trội.
Với người Việt, thần Táo quân chiếm vị trí rất cao trong hệ thống thần
linh bảo hộ gia đình. Mỗi khi trong nhà có người chuẩn bị đi làm ăn xa
hay khi trở về nhà, vào ngày rằm và mùng một hằng tháng, các ngày lễ
tết hay các việc đại sự (sinh đẻ, cưới xin, tang ma, giỗ chạp,...), người
Việt đều thắp hương và cúng xôi, thịt, rượu hoặc hoa quả cho thần Táo
quân để nhận sự bảo hộ của thần với các thành viên trong gia đình. Lễ vật
dâng cúng tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của mỗi gia đình. Ngày sóc
vọng hằng tháng, phổ biến cúng chay (hoa quả, trầu cau, tiền vàng, bánh
kẹo), ngày lễ tết có thêm đồ cúng mặn (rượu, cơm nếp, gà, chân giò). Đối
với người Việt, thần Táo quân không phải là vị quan thời phong kiến
thích ăn hối lộ, nên họ không nói hối lộ thần Táo quân, mà luôn nói thắp
hương dâng cúng thần.
Ngày 23 tháp Chạp hằng năm, người Việt cũng thường tổ chức lễ
cúng thần Táo quân về Trời. Đây được coi là ngày lễ quan trọng nhất
trong năm. Vào ngày này, ngoài các lễ vật thường gặp như hoa quả, xôi
thịt, trầu cau, mỗi gia đình đều phải chuẩn bị ba bộ mũ áo, bài vị và tiền
vàng. Khoảng vài chục năm gần đây, tục thờ thần Táo quân của người
Việt ở khu vực thành thị, ngoài lễ vật truyền thống nêu trên, còn cúng cá
chép (có gia đình cúng ba con cá chép làm bằng giấy trang kim) cho các
thần làm phương tiện lên Trời bẩm báo tình hình cuộc sống ở hạ giới để
Ngọc Hoàng phán xét. Theo lệ tục vào dịp đầu xuân, ngày lễ hạ cây nêu
cũng là ngày thỉnh thần Táo quân tới nhà để thờ cúng. Nhưng ngày nay,
đại bộ phận gia đình thỉnh mời thần Táo quân vào nhà ngay sau lễ cúng
giao thừa. Bời vì, họ quan niệm, trong ba ngày Tết, trên bàn thờ Tổ tiên
đèn hương luôn thắp cháy, mùi hương lan tỏa khắp nơi, ma quỷ, cô hồn
ngửi thấy thường lui tới mang lại các điều không may cho gia đình. Cho
nên, họ muốn thỉnh thần Táo quân vào thờ trong nhà ngay từ ngày đầu
năm mới để ma quỷ nào có vào nhà thì đã có thần Táo quân trông giữ. Có
thể thấy, lễ cúng tiễn thần Táo quân lên Trời và thỉnh mời thần trở lại của
mỗi gia đình, địa phương có nhiều điểm không giống nhau là do phong
tục tập quán của mỗi vùng miền.
Thần Táo quân đã từng chiếm vị trí quan trọng nhất trong hệ thống
thần linh bảo hộ gia đình của người Hán và người Việt. Tập tục thờ cúng
vị thần này có từ đời Hán và được lưu truyền rộng rãi đến nay cũng đã
gần 2.000 năm ở hai nước Trung - Việt. Nhưng hiện nay, tín ngưỡng thờ
thần Táo quân của người Hán ở Trung Quốc và người Việt ở Việt Nam
đã có sự thay đổi ít nhiều như đã trình bày. Song, với người Việt ở Việt
Nam, thần Táo quân vẫn được coi là một trong những vị thần bảo hộ gia
đình quan trọng, hầu như nhà nào cũng có ban thờ thần Thổ công và địa
vị của thần chỉ xếp sau thần Tổ tiên. “Mặc dù địa vị đứng sau, nhưng
quyền lực lại to nhất, là đệ nhất gia chi chủ”(24)
. Mỗi lần gia đình có giỗ
đều phải mời thần Thổ công trước, xin phép thần cho phép Tổ tiên được
trở về nhà hưởng thụ lễ cúng. Như vậy, có thể thấy, trong khi thần Táo
quân của người Hán trải qua quá trình từ hưng thịng đến suy vi, thì trái
lại, thần Táo quân của người Việt vẫn giữ được địa vị khá cao trong hệ
thống thần linh bảo hộ gia đình.
https://share.google/5FDzQ7VFeVCdVh3yh
-
Mùng 3 Tháng 8 : KHÁNH VÍA TÁO QUÂN
Táo Thần nếu gọi đầy đủ là :
- Đông Trù Tư Mệnh Cửu Linh Nguyên Vương Định Phúc Thần Quân, Táo Quân.
- Táo Quân CôngTư Mệnh Chân Quân.
_Cửu Thiên Đông Trù Yên Chủ Hộ Trạch Thiên Tôn .
-Táo Vương, Ngài là Táo Vương Gia. thần của nhà bếp.
Ngọc Đế sắc phong cho Ngài là :
-Ngọc Thanh Phụ Tướng Cửu Thiên Đông Trù Tư Mệnh Táo Vương Chân Quân.
có hiệu :
-Đông Trù Tư Mệnh Định Phúc Chân Quân.
-Cửu Thiên Tư Mệnh Hộ Trạch Thiên Tôn.
Đông trù là chỉ chung cho tất cả các nhà bếp.
*Thờ Táo Thần là một tập quán có từ xa xưa của nước ta dân gian đã thờ phượng rộng khắp.
Trong sách Chu Lễ đã ghi tên Ngài Tử Lê ở Dụ Tỏa là Táo Thần rồi. thờ phụng. Gồm:
Môn Thần(thần giữ cửa nhà),
Tỉnh Thần (thần giếng),
Xí Thần (thần nhà cầu),
Thần Trung Lựu (giữ nhà) và
Táo Thần
Năm vị thần linh này phụ trách việc gìn giữ sự bình an hạnh phúc cho một gia đình, thuộc về thần gia đình.
Cho nên, tại các đình miếu không thờ Táo Thần, nên không thấy miếu đình nào có chỗ thờ Táo Thần cả.
Đông Trù Tư Mệnh Định Phúc Táo Quân Chi Thần Vị hay Định Phúc táo Quân.
Hai bên có hai câu liễn:-
Thượng thiên ngôn hảo sự– Hạ giới bảo bình an
(Lên trời tâu việc tốt—Xuống phàm hộ bình an
Thường thì vẽ hình hai vợ chồng gọi làTáo Vương Gia (ông vua táo) và Táo Vương Mẫu Mẫu (mẹ táo).
Lại có những nơi chỉ họa một vị thôi, gọi là Độc Tọa táo Vương (một vua Táo ngồi).
Từ lúc Đạo giáo hưng thịnh, thì họ cho rằng Táo Thần ở trên Cửu Thiên giữ sổ sách xuất sinh của con người , nên tôn là Cửu Thiên Tư Mệnh Chân Quân.
*Sinh nhật hàng năm của Tư Mệnh Táo Quân là ngày mùng ba tháng tám, dân gian có tục cúng Ngài bằng mì chay và trà, đốt giấy tiền vàng bạc.
Lai Lịch Táo Thần là vị nào ?
Đời Tam Hoàng Ngũ Đế. Sách Chu Ký viết:
Ngài có hai vị phụ tá
-một vị là Thiện Quán (xem xét việc tốt),
-một vị là Ác Quán (xem xét việc xấu)
Ghi chép lại việc thiện ác của con nguời cuối năm tổng kết cho Táo Quân về tấu với NGỌC HOÀNG ĐẠI ĐẾ .
Ngày hai mươi bốn tháng chạp (12) thì Táo Thần sẽ lìa thế gian trở về thiên đình để tâu thiện ác của mỗi nhà trong năm đó.
Cho nên, dân gian có tục Đưa Ông Táo vào chiều ngày 23 tháng chạp.
*Trong sách Kính Táo Toàn Thư nói,
Táo Thần hưởng nhang khói của một nhà, gìn giữ sức khỏe cho người trong gia đình, theo dõi việc thiện ác của nhà đó, tâu xãnh công hay tội của nhà đó (thụ nhất gia hương hỏa, bảo nhất gia khang thái, sát nhất gia thiện ác, tấu nhất gia công quá) .
Theo ghi chép nếu bị Táo Thần cử tội lên thì NGỌC HOÀNG ĐẠI ĐẾ giảm thọ cho người đó, nếu nặng thì bị giảm thọ ba trăm ngày, nhẹ thì giảm thọ một trăm ngày.
ĐÔNG TRÙ TƯ MỆNH TÁO PHỦ THẦN QUÂN BẢO CÁO
CHÍ TÂM ĐÍNH LỄ ( 1 LỄ )
"Tự tại hồng quang phủ .
Tiêu dao bích riệm cung .
Vi ngũ tự chi linh kỳ tác thất nguyên chi sứ giả vận dụng nhi uy .
Phân hỏa đức .
Huy hoàng nhi đạo hợp âm dương .
Danh ứng thượng thiên .
Công tuyên hạ thổ hữu chuyển họa vi Tường chi lý .
Thiện phục ma khư quái chi năng hóa Chu nhân vật nhi phúc cập cổ kim.
Vận hội linh thông nhi âm triêm hải vũ .
Thần uy võng trắcdiệu rụng vô cùng .
Chí thánh . Chí thần .Chí linh .Chí ứng .
Đông trù tư mệnh định phúc táo quân Hóa sinh định lộc Thiên tôn
https://www.facebook.com/share/p/19oT5KjWku/
-
Mùng 3 Tháng 8 :THÁNH ĐẢN ĐỊNH PHÚC TÁO QUÂN
Cửu Thiên Đông Trù Ti Mệnh Thái Ất Nguyên Hoàng Định Phúc Tấu Thiện Thiên Tôn hay còn gọi là Táo Quân, vốn là môn hạ Bắc Đẩu, là một tín ngưỡng lâu đời trong văn hoá Á Đông.
Táo, một năm không chỉ riêng hôm hai mươi ba tháng Chạp mới thăng thiên triều Ngọc Đế mà còn được ấn định bởi các kỳ hạn khác nhau.
Như trong “Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Tập Chú” nói rằng: “Tháng đủ là ngày ba mươi, tháng thiếu là ngày hai mươi chín - đó là kỳ hạn Ti Mệnh Táo Quân tấu trình công và tội (của người trong nhà)”.
“Thái Thượng Linh Bảo Bổ Tạ Táo Vương Kinh” thuật về năng quyền của Táo Quân rằng:
“Trên có thể thông Thiên giới, dưới quản Ngũ hành, thấu đạt thần minh.
Quan sát hai khí, ở Trời là Thiên Đế, ở nhân gian là Tư Mệnh, lại là sứ giả Thất Nguyên Bắc Đẩu, chủ quản thọ mạng, phú quý, bần tiện, chức vị lộc tài của người.
Lại là Táo Quân Ngũ Đế, trông coi nhà cửa, mười hai thời thần, thông tỏ mọi việc nhân gian.
Mỗi ngày mùng một, ghi chép thiện ác công đức của người, phân định nặng nhẹ, giữa đêm tấu lên Thiên Tào, định sổ sách”.
Táo không chỉ tấu sự, còn bảo bình an cho đời sống thế nhân.
“Thái Thượng Đỗng Chân An Táo Kinh” dẫn lại lời Nguyên Thuỷ Chí Tôn rằng:
“Nhà là nơi che chở, ốc là chỗ cư ngụ, thất là chốn dừng chân, xá là cõi lành. Người đời chỉ biết xây nhà cao vách chạm trổ, phô trương lộng lẫy, mà không biết rằng Táo Quân Tư Mệnh chủ quản ở trung đường (giữa nhà), ưa thích sự thanh tịnh, bảo vệ nhân dân.
Phàm là người, nếu có thể cẩn thận gìn giữ bếp núc, không để các vật dụng bằng đồng sắt, dao rìu, lông chim, lông thú, củi bẩn, nước dơ làm nhiễm uế nơi bếp, nếu phạm vào điều kiêng kỵ, thì sẽ khiến nhà cửa không yên, người trong nhà mắc bệnh bất ngờ”.
Một số nơi thờ Táo Quân thường đi với câu đối: “Thượng thiên ngôn thiện sự; Hạ địa giáng cát tường”
hoặc “Thượng thiên ngôn hảo sự; Hạ giới bảo bình an”.
Hoặc trong Từ Táo Khoa Nghi cũng nói: “Đông Trù Ti Mệnh lễ Nguyên Hoàng; Canh Thân Giáp Tý tấu thượng thiên; Mỗi nhật Táo tiền đa ô uế; Kim triều kỳ đảo bảo bình an”.
Hai bên Táo Quân đôi lúc không đi cùng hai ông “thiện quán – ác quán” mà đi với “Thiêu Sài đồng tử, Tống Thủy lang quân” hoặc “Trương Thất Tướng Công, Lý Thị Phu Nhân”.
Táo không chỉ đơn thuần là một cá nhân hay hình trạng nhất định, đó là biểu tượng diễn đạt ý tứ rằng Đại Đạo án ngự trong ngôi gia, dõi theo, săn sóc chúng sinh từ những điều nhỏ nhoi nhất, dù là miếng ăn chốn ở.
Táo Quân hằng ngày ở trước việc ăn uống, bếp núc thế nhân, còn là biểu đạt: Ở đời có kẻ ăn sạch, có người ăn bẩn; có kẻ ăn quả nhớ người trồng cây, có kẻ ăn cháo đá bát. Việc bếp núc, hay đạo ăn ở cũng được biểu đạt và răn dạy qua chính hình tượng Táo Quân vậy!
https://www.facebook.com/share/p/1CU45ifPTb/
-
Hướng dẫn nghi lễ cúng ông Công ông Táo 2025 đầy đủ nhất!
https://www.xanhsm.com/news/cung-ong-cong-ong-tao
-
"12 Điều Cấm Làm Trước Bếp"
Trong mỗi gia đình theo dân gian và tâm linh sẽ có Táo Thần Tư Mệnh Chân Quân ngự ở khu vực bếp. Vị Thần này làm nhiệm vụ ghi chép và báo cáo những sự việc xảy ra ở gia đình mỗi nhà lên cho Ngọc Đế. Chức vụ của các vị Táo Thần tuy khiêm tốn nhưng lại rất quan trọng. Đặc biệt Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân lại rất thân với Đông Hoa Đế Quân Đông Vương Mộc Công - một vị có vai vế rất cao. Ngọc Đế còn phải kính nể Đông Hoa Đế Quân. Có 4 thời các vị Táo Thần ghi chép gồm: Nhật trực (trực ngày), Dạ trực (trực đêm), Thời trực (trực theo các canh giờ, thời gian), Niên trực (trực theo năm).
Vì thế trong một gia đình có 2 nơi rất quan trọng là Bếp và Ban thờ. Số phận mỗi người trước hết phụ thuộc vào nhân quả của chính người đó. Và các việc an bình, tiền tài cũng chịu ảnh hưởng rất lớn từ 2 nơi là Bếp và Ban thờ này vì chứa Lửa - nguyên tố trong tứ đại tượng trưng cho sự sống, ánh sáng, sự sáng sủa, giàu mạnh, sức khỏe. Người xưa trong các cuốn sách thần được Trời cho giáng cơ viết xuống, khuyên nhân gian đại chúng làm lành lánh dữ có ghi rõ, trước Bếp phải giữ sự cung kính vì có Thần ngự. Một số điều được Phù Hựu Đế Quân Lữ Tổ ghi trong cuốn sách thần Công Quá Cách về 12 điều cấm làm trước Bếp như sau:
1. Không chửi rủa, quát mắng trước bếp.
2. Không gõ, đập đồ đạc phá phách trong bếp.
3. Luôn phải giữ bếp sạch sẽ, gọn gàng như 1 ban thờ nhỏ. Không dùng củi đốt dơ bẩn, dính các chất ô uế. Để khói đốt ô uế bay lên trời sẽ bị dịch bệnh, ôn dịch.
4. Không đốt xương thú, lông gia cầm, không để hơi than khét này bay lên để tránh các bệnh dữ.
5. Không rửa chân, dơ chân vào bếp để tránh sản nạn, đi nhót chân và bệnh phong cùi.
6. Không hong áo gần bếp, nhất là các áo lót để tránh khó nuôi con về sau.
7. Không tắm gần bếp để tránh bị tuyệt tự, khó sinh con.
8. Không dâm dục gần bếp, để tránh bị đầu thai thành trâu bị Trời đánh.
9. Không đốt sách Thánh Hiền trong bếp để tránh tội khinh khi Thánh Hiền và coi thường Đạo lí, vi phạm sẽ đui mù.
10. Không đạp đổ đồ ăn để ở bếp, sẽ gặp cảnh nghèo khó, ăn mày.
11. Không nấu nướng loài vật còn sống trong bếp. Không để trong bếp vang lên tiếng kêu la thảm thiết của loài vật bị đun nấu sống, sẽ bị tai họa.
12. Không đánh nhau, cãi vã trước bếp, sẽ táng gia bại sản.
Mong mọi người tham khảo để bảo vệ sự an lành cho gia đạo 🔥🔥
https://www.facebook.com/share/p/1DRZUeqMtF/
-
2.1.6. Tục đưa rước Táo quân :
“Đất có Thổ công, sông có Hà bá” là một truyền thống tín ngưỡng được người dân Việt tin tưởng và tôn thờụ. Hầu hết các gia đình, người ta luôn nghĩ là có một “ông Táo” trong nhà bếp, vị Táo này được thờ với tư cách là “đệ nhất chi gia chủ” (vị chủ thứ nhất của một nhà). Bởi ông là vị thần quan trọng nhất trong gia đình, được tôn trí ở khu viên nhà bếp nên còn gọi là Thần bếp.
Vị Thần này tuy nói một nhưng lại là ba. Theo truyền tích nói về một người đàn bà và hai người đàn ông, cả ba người vì trọng tình trọng nghĩa đã tự nguyện nhảy vào đóng lửa chết cháy. Thượng đế cảm thông cho tấm lòng cao thượng của họ nên phong cho cả 3 làm Táo quân với 3 ba chức vụ như sau: Thổ công thì trông coi việc nhà bếp, Thổ địa trông coi việc trong nhà, còn Thổ kỳ thì trông coi việc chợ búa.
Bài vị có bốn chữ: “Định phúc Táo quân”. Nghĩa là ông Vua táo quyết định phúc đức cho gia đình, ông này có nhiệm vụ là theo dõi các việc làm thiện ác trong một nhà (có người còn gọi là Phật táo, ông Thần bếp). Nếu gia đình nào thường biết tu nhơn tích đức, biết ăn hiền ở lành thì đến ngày 23 tháng chạp hằng năm, ông Táo lại bay về Thiên đình để trình báo với Ngọc hoàng những việc làm ấy của con người ở trần gian. Ngọc Hoàng theo đó xem xét mà thưởng ban phước đức hoặc trừng phạt nếu họ làm các việc vô nhơn trái đạo. Chính vì vậy mà ông được tôn là “Đệ nhất chi gia chủ”.
Hai bên bài vị này còn có hai câu đối như sau:
Hữu đức năng ty hỏa
Vô tư khả đạt Thiên
(ý nói do sự công minh chính trực mà có thể lên Trời).
Như vậy, ông Táo chỉ là một vị thần có phép thần thông có thể lên trời xuống biển, làm công việc của một phán quân để luận công định tội.
Lễ cúng thông thường vào những ngày sóc vọng (ngày rằm và30), nhưng ngày Tết của ông chính thức vào 23 tháng chạp. Người ta tin rằng ngày ấy các ông lên trời để chầu Thượng đế cùng báo cáo các việc làm của họ, vì thế họ thiết lễ tiển đưa. Việc làm này như để gieo tình cảm với các ông để trước Ngọc Hoàng các ông lựa lời mà tâu rổi. Đó là bản chất tự nhiên của dân gian và nó luôn được thực hành không để thiếu sót, lâu ngày thành tục lệ.
Lễ vật cúng tiễn ông cũng không cầu kỳ chi lắm, chỉ là chè, xôi, bánh, mức. Có nơi còn thêm bộ đồ cúng bằng giấy có in hình con cò và con ngựa (cò bay ngựa chạy) để các ông cởi về Trời. Nghi thức này giống như “xá mã”, “xá hạt” trong Phật giáo, là biểu tượng của những con vật chuyên mang sớ lên trời và xuống đất. Hơn nữa, các vị thần thánh trên trời khi đi thường phải có một con vật để cỡi.
Các vật cúng này được bài trí trên bàn thờ ông, còn những gia đình nào không có bàn thờ thì họ vẫn tin tưởng có ông táo và đặt các lễ cúng trên một cái mâm ở nơi thuận tiện nhất. Văn khấn vái thông thường chỉ vái đơn sơ theo cách hiểu của từng người. Nhưng những người có hiểu biết và thường hay cúng thì lại vái có văn bản hẳn hòi, họ vái cả ba vị: “…cung thỉnh bản gia thổ công, Đông trù tư mệnh táo phủ thần quân vị tiền, bản địa thổ địa thần kỳ vị tiền lai lâm chứng giám …”
Sau bảy ngày người ta lại làm lễ rước Ông về cùng với lễ đón Ông Bà vào đêm giao thừa 30 Tết.
https://www.tuvienquangduc.com.au/lu...26dieutam.html
-
- Táo Thần (quan Đông Trù Tư Mệnh) – Đông Trù là chỉ chung cho tất cả các nhà bếp, ngài chuyên về trông coi, giữ gìn sự bình an hạnh phúc cho 1 gia đình, trông coi sức khỏe của các thành viên trong gia đình, thuộc về thần gia đình, ngài có 2 vị phụ tá, 1 vị chuyên trông coi việc tốt, 1 vị chuyên trông coi việc xấu (gọi là Thiện Quán và Ác Quán). Do được giao theo dõi các việc thiện ác của bá tánh chúng sanh nơi cõi trần nên có câu:
Thượng Thiên ngôn hảo sự - Hồi cung giáng bình an
(Lên trời tâu việc tốt – Xuống phàm hộ bình an)
Cuối năm, Táo Thần lại lên Thiên đình tâu sảnh công tội lên Ngọc Hoàng Đại Đế, người nào nặng tội sẽ bị giảm thọ hoặc có khi bị tai ương, bệnh tật mà chúng ta hay gặp là hạn trong năm tới, chẳng vậy mà gọi ngài là Định Phúc Táo Quân quả không sai.
https://www.facebook.com/share/p/17XzC8EyyB/
-
- Táo Thần (quan Đông Trù Tư Mệnh) – Đông Trù là chỉ chung cho tất cả các nhà bếp, ngài chuyên về trông coi, giữ gìn sự bình an hạnh phúc cho 1 gia đình, trông coi sức khỏe của các thành viên trong gia đình, thuộc về thần gia đình, ngài có 2 vị phụ tá, 1 vị chuyên trông coi việc tốt, 1 vị chuyên trông coi việc xấu (gọi là Thiện Quán và Ác Quán). Do được giao theo dõi các việc thiện ác của bá tánh chúng sanh nơi cõi trần nên có câu:
Thượng Thiên ngôn hảo sự - Hồi cung giáng bình an
(Lên trời tâu việc tốt – Xuống phàm hộ bình an)
Cuối năm, Táo Thần lại lên Thiên đình tâu sảnh công tội lên Ngọc Hoàng Đại Đế, người nào nặng tội sẽ bị giảm thọ hoặc có khi bị tai ương, bệnh tật mà chúng ta hay gặp là hạn trong năm tới, chẳng vậy mà gọi ngài là Định Phúc Táo Quân quả không sai.
https://www.facebook.com/share/p/17XzC8EyyB/
-
Các ngày tế táo trong tháng 12 gồm có: mùng 3, 15, 18, 24, 27
Trung Quốc tiễn ngày 24 rồi ngày 27 đã đón về r 😆
NGUỒN: https://www.facebook.com/share/p/1AcJT3UMuy/
-
Các ngày tế táo trong tháng 12 gồm có: mùng 3, 15, 18, 24, 27
Trung Quốc tiễn ngày 24 rồi ngày 27 đã đón về r 😆
NGUỒN: https://www.facebook.com/share/p/1AcJT3UMuy/
-
trước khi xin săm thì cũng phải khấn vái cho cẩn thận
https://www.facebook.com/share/p/1B5bLC8rs3/
-
THẦY: Vậy là ngày 24 ông mới triều thiên, tức là vào giờ tí ngày 24 (23h ngày 23) chứ không phải giờ ngọ ngày 23 (11 - 13h)) như mọi người vẫn kháo nhau.
Vậy nên nếu ai có công việc bận thì vẫn hoàn toàn có thể lễ được buổi chiều. Miễn là chưa sang ngày 24 đều được
CHỦ: giải thích mất công, nhà tôi không biết chữ hán, thầy bịa thế để có nhiều thời gian nhận đám chứ gì :))) 😆😆😆
https://www.facebook.com/share/p/1A6RwSiNZj/
-
Trách nhiệm thiêng liêng của Táo-Quân
- Táo Quân có thể giúp cho món ăn được nấu chín mang hương vị ngon lành, nếu người nấu ấy để tâm tư tình cảm của mình quan tâm đến người thưởng thức. Những thứ có khả năng gây hại cho cơ thể, hoặc trược khí nhiều, khi được đưa qua gian bếp chế biến thì tự nhiên hỏa khí, tánh dương từ gian bếp sẽ giúp trung hòa, thanh tẩy các khí bất thiện, làm cho thức ăn được an toàn khi dùng nuôi sống thân.
Từ những bữa ăn này, tâm tình của những người dùng chung bữa ăn sẽ có mối liên kết, gắn bó, gần gũi nhau, tạo nên sự ấm áp thân tình giữa người với người trong một khu vực nhỏ, cụ thể là căn nhà hoặc hàng quán có gian bếp ấy. Các vị ấy còn giúp cho những người quan tâm nhau, có chân tình với nhau được thường xuyên cảm thấy thương nhớ nhau, muốn về với nhau trong một nơi ấm áp tình thương.
- Vì các vị ấy là Chánh Thần, nên hiển nhiên họ sẽ khuyến thiện, nhắc nhở mọi người về việc sống lương thiện, hòa đồng nhân ái, tránh gây nên sát nghiệp với muôn loài. Vậy nên chính xác họ chỉ độ duyên giúp thanh tẩy trược khí, làm món ăn đậm đà hương vị, tình cảm khi các thức ăn trên bếp là đồ chay, không liên quan đến việc sát mạng động vật. Hễ có món ăn nào được chế biến từ sinh mạng loài vật, các vị Táo Quân sẽ quan tâm an ủi, xoa dịu nỗi đau, oán hận của các loài ấy, độ duyên cho các loài ấy vơi đi phần nào sự đau đớn khổ sở, oán hận, hay muốn báo thù gay gắt.
- Nếu gian bếp nào thường xuyên chế biến thức ăn là thân mạng chúng sinh, về lâu về dài tích tụ oán khí, trược khí nặng nề, đến nỗi các vị Táo Quân không thể ở đó được nữa. Lúc bấy giờ họ sẽ rời đi, nơi bệ thờ kia chỉ còn tà quái và oán linh ngự trị mà thôi. Tất nhiên, những người ở trong khu vực có gian bếp như thế, chắc chắn về mặt sức khỏe sẽ ngày càng giảm sút, tinh thần trì trệ, dễ cáu giận, thường hay xung đột với xung quanh, các mối quan hệ trở nên phức tạp, thiếu nhã nhặn ôn hòa. Thọ mạng của những người dùng thân mạng chúng sinh cũng giảm dần do sát nghiệp nặng nề.
Trích từ Táo Quân - Táo Thần - Ông Táo, Tam Giới Toàn Thư
https://www.facebook.com/share/p/1E4vyhaYgB/
-
*Việc cúng tiễn Táo Thần:
Quan tam (Quan là chỉ cho những nhà quan chức quyền quí, tập quán cúng tiễn vào ngày 23).
dân tứ (Dân là chỉ cho bá tính bình thường, cúng tiễn ngày 24).
đặng gia ngũ (Đặng gia là chỉ cho giới cao cấp thượng lưu, cúng tiễn ngày 25).
Nhưng thường trong dân gian lại dùng ngày 23 để cúng tiễn, là vì hy vọng lấy hơi quan để nhà mình được phát đạt.
-Phẩm vật để cúng tế Táo Thần thường là những thức vừa ngọt vừa dẻo như là:- dưa hấu, kẹo mạch nha, kẹo kéo, …, khi Táo Thần về trời chỉ tâu những điều tốt lành ngọt ngào của người nhà thôi ! Thế nên có câu:-
Ngật điềm điềm—
Thuyết hảo thoại (ăn ngọt ngọt, nói việc tốt)
và câu:- Hảo thoại truyền thượng thiên—Hoại thoại đâu nhất biên (Nói tốt xãnh lên trời, việc xấu tránh qua bên). Ngoài ra, cũng để trám miệng ông Táo, người ta cũng thường cho ông uống một loại rượu đặc sản, dùng riêng cúng ông Táo, gọi là
Túy Tư Mệnh ( ông Táo say). Mục đích là cho ông Táo say mèm, quên đầu quên đuôi, chẳng nhớ gì mà tâu xãnh !!! Do đó, cúng tế Táo Thần có ý nghĩa là cầu phúc tránh họa vậy.
đến trước bàn thờ ông Táo van vái:- Thượng thiên ngôn hảo sự–Hồi cung giáng bình an (lên trời tâu việc tốt—trở về hộ bình an), đại khái là những lời vái như thế , ý cầu xin Ngài đừng tâu việc xấu và khi trở về phù hộ độ xã cho toàn gia đình được bình an may mắn, tránh khỏi những việc không hay cho gia đình mình.
*Sau lễ tiễn đưa ông Táo rồi, đến ngày mùng bốn tháng giêng phải nhớ làm lễ rước Ngài về.
(có nơi cúng vào đêm giao thừa) gọi là lễ Tiếp Táo hay Tiếp Thần (đón thần Táo). Lễ này rất đơn giản, treo hình tượng mới của Táo Quân và hình con ngựa mới, tượng trưng là Ngài đã trở về đến nhà, trấn thủ trong gia đình để tiếp tục phù hộ và giám sát việc thiện ác.
*Việc đưa tiễn Ông Táo thì không nên làm trước ngày 14 tháng chạp, chọn được ngày tốt theo lịch Thông Thắng (ngày nào có ghi nên:- tế lễ, cầu phúc là được. Hoặc là chọn ngày có Thiên đức, Nguyệt đức, Tam hợp, Thiên hỉ
*PHẨM VẬT CÚNG TẾ:- Gồm có:-
– 3 cây nhang trầm hương hoặc hổ phách (loại nhangnàycó mùi thơm đậm,cúng thần rất tốt, truyền thuyết nói rằng mùi thơm của nó có thể bay thấu lên trời)
– 3 chén rượu hâm nóng (vì trời lạnh)
– 2 cây đèn cầy đỏ
– 3 chén hồng trà
– 3 đôi đũa
– 3 cái chén
– 1 dĩa rau
– 8 miếng mức hoặc một bình mạch nha.
– 8 dĩa trái cây hay đường miếng (phương đường)
– 1 khổ thịt luộc (nếu là Phật tử cúng thần tiên.thì miễn cúng thịt, giới sát vì rất nhiều phật tử thường niệm phật nhưng đều khấn cầu thần tiên)
– 8 miếng xôi vị (thang hoàn (tương truyền khi ông Táo ăn xôi vị thì tiếng nói không còn trong trẻo, nên Ngài ngại không dám nói nhiều để tâu xãnh Ngọc Hoàng)
– áo mão Táo Quân, giấy tiền vàng bạc , giấy vàng khối …
*Nghi thức cúng:
– bày phẩm vật trước bàn thờ Táo Quân.
– đốt đèn, cặm đèn lên bàn.
– đốt nhang, cắm lên lư hương
-quì xuống chấp tay lên ngực, miệng khấn vái ba ý:- cảm tạ ơn Ngài phù hộ suốt năm —-
Kính tiễn Ngài về trời (đừng tâu việc xấu)—Khi trở về xin phù hộ sức khỏe dồi dào, công việc làm ăn thuận lợi v.v…
– ở chỗ lư hương có đặt miếng đường hoặc miếng nhỏ xôi vị
– đốt áo mã và giấy tiền vàng bạc như trên…
-Bàn thờ Táo Quân phải ở chỗ khang trang, sạch sẽ, cao hơn đầu mình. Cung kính lễ bái theo ý kỉnh thần như thần tại thì Ngài Định Phúc Táo Quân mới phù hộ độ xã cho bản thân và gia đình được bình an mạnh khỏe, tăng phúc lộc thọ.
https://www.facebook.com/share/p/1NgmyzLsAv/
-
-
-
-
Sách “Luận ngữ” còn ghi lại một câu: 與其媚於奥，寧媚於灶。Dữ kì mị ư Áo, ninh mị ư Táo (Thay vì nịnh thần Áo, nịnh thần Táo tốt hơn). Đủ thấy ngay từ thời Khổng Tử, Táo-Quân đã được thờ phụng như một vị phúc-thần.
https://ngotrantrungnghia.wordpress....ua-nguoi-viet/
![[THẾ GIỚI VÔ HÌNH] - Mã nguồn vBulletin](images/misc/vbulletin4_logo.png){kind=logo}