Nguyên văn bởi
phanquanbt
Nếu,Tứ niệm xứ,Tứ chánh cần,Tứ như ý túc là những pháp căn bản hiện tại,có giá trị cao và có đủ cơ năng để giúp người tu tập,biết sống tỉnh thức,sống chánh niệm trong hiện tại,thì Ngũ căn và Ngũ lực cũng là hai pháp môn quan trọng,thực tiển để giúp người tu tập có thể thăng tiến trên bước đường tu hành
Ngũ căn là 5 quyền năng Tín Căn,Tấn Căn,Niệm Căn,Định Căn vàTuệ Căn,nói vắn tắt là Tín,Tấn, Niệm,Định, Tuệ.Ngũ căn là năm căn lành được trình bày trong 37 phẩm trợ đạo,và còn được gọi là Ngũ thiện căn.Trong Duy thức cũng có Ngũ căn, nhưng là năm giác quan được trình bày theo thứ tự như sau : nhãn căn, nhĩ căn, tỉ căn, thiệt căn, thân căn.
Ngũ thiện căn gồm có
Tín căn là lòng tin tưởng thật vững chắc,dùng trí tuệ để xét đoán việc mình làm và không tin tưởng một cách mù quáng
Tấn căn là ý chí kiên trì để làm năng lực dũng mảnh,tiến lên con đường đạo pháp.Càng học hỏi thì càng hăng say,càng thêm sức lực và càng phấn chí không bao giờ dừng lại
Niệm căn là sự ghi nhớ.Đối với người tu tập,trì giới là một điều tối quan trọng cho việc thành công hay thất bại trên con đường tu đạo,do đó,nên,luôn luôn,ghi nhớ những quy luật nầy.
Định căn là lắng tâm yên tịnh để chuyên chú vào chánh pháp mà dụng tâm tu tập và được phân ra làm ba loại định
1 An trụ định là để tâm an trụ vào định cảnh,đừng cho tán loạn thì phiền não sẽ được tiêu trừ
2 Dẫn phát định nếu có thể đoạn sạch phiền não thì phát sinh các công đức thù thắng
3 Thành sở tác sự định khi đã phát khởi các công đức thì nên làm lợi ích cho tất cả chúng sinh,giúp họ hướng về giải thoát giác ngộ
Huệ căn là trí tuệ sáng suốt để hiểu biết sự vật như thật.Tiến trình Thiền tập luôn luôn gồm có Chánh niệm,Định, Huệ,vì vậy nếu Định không có thì Huệ không thể phát sinh,nói một cách khác nếu không bình tĩnh suy nghĩ,thì nhất định không thể xử sự sáng suốt đuợc.Đức Phật nói cần phải giữ thăng bằng giữa Tín và Huệ,Tấn cân đối với Định.Nếu Tín quá mạnh,Huệ quá yếu thì trở nên mê tín,quá khích,dễ đi lạc vào tà kiến.Còn nếu Huệ quá nhiều,tín quá ít thì trở nên,lý luận nhiều mà không thực hành vì lòng Tin chưa vững,tinh tấn chưa có
Dù ở bất cứ lứa tuổi nào đứng trong mọi hoàn cảnh,người biết tận dụng tâm trí,khai thác tận dụng những khả năng của mình trong việc tu tập,là người hiểu được đạo Phật,hiểu được mục đích của đạo Phật,hiểu được giá trị thiết thực của đạo Phật đối với cuộc sống
huệ còn liên quan tiềm thức. Điều đó giải thích cho hành vi có hàm lượng Tri tuệ rất cao,huệ là sự phát triển cao cấp của tuệ đi kèm với sự chế ngự của Tâm trí và gia tăng Định tâm.huệ là cái ở bên trong của con người,được tích luỹ,được hấp thụ và được giác ngộ qua nhiều kiếp sống.huệ là một trạng thái của Tâm thức,Phát triển Tâm thức hay tu tập huệ,là nâng cao tuệ,gia tăng Định Tâm, khai mở Tiềm thức.Nâng cao tuệ để tu tập huệ là con đường của tư duy logic.Dù thuộc tính của tuệ là tính Sáng tạo,nhưng không thể tạo ra bước nhảy từ tuệ để tới Chân lý,vì con đường đó quá dài, dài qua nhiều nhiều kiếp sống.Tri thức của thời đại còn có khoảng cách rất xa với với Chân lý.Nhưng gia tăng Định Tâm,cho Từ bi tuôn chảy,cho Hỷ xả tràn đầy,bước nhảy tới Chân lý sẽ bất ngờ xuất hiện