cái nhìn của người chứng đạo ,bài của CƯ SĨ DIỆU ĐỊNH

Sự chứng đạo của cô DIỆU ĐỊNH
KHỔ
Mỗi bước chân của chúng ta từ trong cuộc sống ta thấy rằng đụng vào đâu cũng sanh phiền não dù ít hay nhiều cũng phải lo ,không thể nói mình không lo hôm nay cô sẽ trình bày bằng tri kiến của mình bằng TUỆ minh sát .
Có danh sắc phải có khổ ,có phiền não vì sao như vậy ,cảnh đời mình nhìn thấy trãi ra hằng ngày ,không phải của mình ,hoặc là của mình đều đem đến cho mình những cái tưởng nhớ ưu phiền .
Hôm nay ra đường thấy người ăn xin ,thấy người bịnh hoạn ốm đau ,và thấy người nghèo bươi bãi trong sự sống rất cực khổ gian nan thì thân tâm không an rồi /
Thấy già yếu bịnh tật ,thấy chết ,đây mà ngày xưa đức PHẬT cũng từng thấy mà nghỉ:mình cũng sẽ như họ cũng già cũng bịnh rồi cũng sẽ chết đi ,đó là cái ở bên ngoài mà suy tưởng vào trong tâm ,mình thấy người bịnh đớn đau rên rỉ lập tức thân tâm của mình cũng cảm nhận ,mình nghỉ :giá như mình cũng bị như họ ,mình sẽ cũng rên la như vậy .
Sắc thân này của mình có máu ,có cảm giác ,đau đớn ,một khi bịnh tật tác động đến mình thì đều có cảm thọ sự đau đớn lo âu như nhau không thể nào khác cả
Tiền tài vật chất cũng là một phần đóng góp sự trở ngại của phiền não ,trong một gia đình có người ốm đau bịnh tật mà không có tiền để đưa đi đều trị .hoặc áo quần ,nhà cửa ,đất đai cái mà gọi là hữu vi ,hiện thực gắn liền với hơi thở của sự sống sanh tồn ,
Một con người ăn mặc sạch sẽ lịch lãm ,ở trong một gia đình khang trang giàu có ,vui vẻ ăn nói thong thả ,nói về đạo đức ,ai nghèo thì bố thí một chút của dư thừa thì mọi người nhìn vào nói: người này sống có đạo đức được nhiều người tôn kính lễ lạy .
Còn đối một người nghèo quanh năm lo sự sống dẫu có tu biết đạo lý nhưng không có gì để bố thí ,cũng ngồi nói đạo ,thì quả thật không có hiệu nghiệm .
Ngay bản thân mình ,người thân mình mà mình không độ được thì làm sao độ cho bên ngoài ,vậy cho thấy hữu vi cũng không kém phần quan trọng .
Sự đánh đổi hữu vi đến vô vi ,,khi cuộc sống còn đang nghèo khổ túng thiếu chỉ biết NIỆM PHẬT ,giống như mình đang gọi mẹ ơi ,mẹ ơi!.......
Bên đạo THIÊN CHÚA giáo thì gọi chúa ơi!,có người gọi BỒ TÁT ơ!....nếu như mình gọi PHẬT ơi! Mà có thể đắc thành PHẬT thì con chim két nó đắc rồi .
Cũng như cha mẹ sanh thành của mình ,di truyền sanh sản ,dạy mình cách ăn cách nói ,cách đối xử trong sự sống ,lễ phép ,kính thầy mến bạn đạo đức từ nhà trường ,rồi khi lớn lên mình lại tiếp nối cha mẹ ,đóng vai trò làm cha làm mẹ để dạy con cháu .
Sự nối truyền đời này đến đời kia ,cha mẹ từ từ là hình bóng quá khứ dị lai ,sự lòng thành của con cái chính là lễ nghi ,cung kỉnh ,hương hoa ,cây trái .
Xưa kia con người ít ,ngày nay đời này truyền đời kia ,sanh sanh nhiều vô số ,cái này nảy sinh cái kia ,thành biến đổi ,phương tiện nhu cầu trong sự sống càng lúc càng tăng ,văn minh càng lúc càng cao nhằm phục vụ cho con người ,sự thử thách của con người càng lúc càng rút ngắn,
Kinh kệ ,phương tiện ,chùa chiền ngày xưa là một việc rất khó ,kinh không có phải tầm kiếm ,chép tay ,ngày nay lên mạng ,giao lưu nhanh chóng ,sự tu tập đễ dàng không còn là thử thách .
Thờ phượng chùa chiền cũng mọc lên ,người lạy lễ cũng nhiều vô số ,thậm chí có thể lựa chọn một ngôi chùa thoáng mát khang trang ,làm nơi lễ bái cung kỉnh rất là dễ .
Trước đây tôi từng nói chuyện với một PHẬT TỬ người nói:nơi nào chùa khang trang nơi đó có thầy giỏi tu tin tấn ,là vì phước báo vô tận nên được nhiều PHẬT TỬ lui tới cúng dường ,hỗ trợ nhiều ,có cả tiền tài trợ .
Có đúng vật chất tiền tài là phương tiện cho người tu đắc thành chánh quả không ?ngày xưa đức PHẬT ngài ngồi gốc cây đâu cần chùa ,vậy thì cái gì làm nên đạo quả ,đó chính là lương TÂM ,chánh tâm thiện của mình mới làm nên đạo quả .
Đạo là gì?chính là đạo lý phát xuất từ con người ,đúng sai ,hay thiện ác đều từ sự phán xét hợp lòng người mà ra ,và quả là gì?đó là kết quả của sau phán xét hành động suy nghỉ của chính bản thân mình mà ra .
Trong hiện tại trên thế giới có bao nhiêu đạo ,đạo PHẬT ,đạo THIÊN CHÚA ,đạo MẪU v…v…nhiều đạo .

vì đạo là nguồn gốc sanh khởi,thiện ác,đạo nào thÌ có quy luật của đạo đó.
Khi sanh ra trên vai của mỗi chúng sanh đã mang một trách nhiệm của đạo mình rồi,phận làm ông bà phải làm cho đúng vai trò đạo làm ông bà, đạo làm cha mẹ phải có một trách nhiệm đúng đạo làm cha mẹ, đạo làm anh hoặc làm em cũng phải có quy luật đúng đạo,đây chỉ nói lên đạo nghĩa trách nhiệm của từng vai trò đạo lý,biết tôn ty trên dưới, biết tình biết nghĩa với nhau.
Trước làm người thì biết đạo nghĩa với người thân trong gia đình,sau biết đạo nghĩa với xã hội ,với hết thảy chúng sanh.
Nhiều người đã cất công đi tìm những đạo lý cao siêu nhưng đạo lý trước mắt lại không thấy,đạo làm người:
HIẾÚ:Hiếu nghĩa vi tiên= Làm người việc đầu tiên phải biết đáp lễ công sanh dưỡng dục của đấng sanh thành ,hiếu với người đã có công nuôi dưỡng,sự lớn lên và được nuôi dạy dỗ đều do công sức của bậc sanh thành dưỡng dục.
Xác thân này,máu huyết này do cha mẹ đã sanh,mình không có quyền hủy hoại,không vì một lý do không đáng mà hủy hoại, ngày xưa người mà có đạo hạnh ai mà cạo đầu cũng xem là bất hiếu.
Người tu đạo sỉ cũng không được cạo đầu,đây là muốn giữ gìn công đức sanh thành của cha mẹ,về sau vì có nhiều nguyên nhân,vì phương tiện mới có chuyện cạo đầu hoặc cắt tóc,
Nghĩa ;là biết yêu thương đồng loại ,biết đùm bọc lẫn nhau,tình thâm huyết nhục,không vì lý do nào chia lìa cắt đoạn,người xưa luôn giữ được chữ nghĩa mà kết bạn,như thâm tình đến chết mà không phai lợt.
Trung:là trung thành,trong sáng thân tâm ngay thẳng,ngày xưa tôi trung với vua,vợ trung với chồng,trò trung với thầy,sự trung với nhau không hề có sự phản nghịch bất đạo,như ngài QUAN CÔNG, trung với LƯU BỊ.Nếu không vì một lý do nào khác người thà chết chứ không nghịch lại .
Lễ :sự đối nhân xử thế,dùng lễ để đối nhau vợ chồng ,anh em,ông bà ,sự phân biêt vai vế đối lễ với nhau đây gọi là lễ nghĩa.
Trọng đạo làm người có đủ những sự yêu cầu đó làm tròn thì đã là qua một lớp tiên,gọi là nhơn,đã đi qua lớp cây cỏ ,qua thú qua làm người,là qua 1000 năm tu luyện sàng lọc tâm tánh để làm người rồi mới sàng lọc qua lớp người mới làm tiên
Làm tiên hưởng thụ hết phước rồi quay lại làm người.Vậy muốn không quay lại phải tu và bỏ luôn sự ham muốn những trần tục hưởng lạc để đi vào sự vắng lặng, cho đến chân như niết bàn.
Như vậy muốn thành phật đạo phải đi qua hết các thứ lớp đó như mình phải vượt đèo để đi lên núi,nhiều người đã bỏ quên mất cái lớp thấp này,mà chính họ thường lập lại cái lớp thấp nhất luôn để tâm cứ quanh quẩn không sao ra khỏi để vượt lên , nên cô nhắc nhở muốn leo núi, muốn đạt quả vị cao phải trãi đi các thứ lớp thấp nhuần nhuyễn để đạt lên quả vị cao đừng cho mình ở quả vị cao mà lại lập đi lập lại quả vị thấp mà ko hay biết
Như vậy cho thấy dẫu cho mình tu ở đạo nào chỉ là danh nghĩa ,là nơi để có chổ dựa mà thôi cái chánh của đạo là gì?chính là tập làm THIỆN ,tập làm người ,,.
Mọi lễ nghi mọi thờ phượng hữu vi mà mình đang lễ đó chỉ là phương tiện ,khi mình khổ quá ,buồn quá thì đến mà than vãn tâm sự
Dưới mắt của người chứng đắc là không có ĐỊA NGỤC
Địa ngục là nơi U MINH tăm tối không có ánh sáng nó vốn chính là thọ uẩn của con người ,nghĩa là khổ ,phiền não ,trong sự náo nhiệt đua chen trong đời sống ,vật chất đua đòi ,con người ta trở nên tham muốn mọi thứ làm sao cho bản thân được thoải mái ,vui vẻ ,thỏa mãn được tánh thích ưa chuộng của bản thân .
Lòng ích kỷ nhỏ mọn ,trở nên tham lam độc ác đưa TÂM con người đến với tội ác ,Địa NGỤC là tấm gương phản xạ ghi lại những tội ác của mình gây ra .
Người chứng đạo là người nhìn thấu suốt những nhân quả tự nhiên ,những thọ uẩn cũng tự nhiên ,vì nó vốn tự nhiên phát sanh ,ưu tư phiền não lo âu trong sự sống ai cũng phải có ,ngay là người đã xuất gia hay tại gia ,trẻ già bé lớn cũng đều có cái bận bịu lo chuyện riêng cả .
Nhưng ưu tư phiền não mà đến mức xa vào ĐỊA NGỤC thì không bao giờ xảy ra với người đã thông hiểu đạt đạo bao giờ ,người chưa thông hiểu thì còn ganh tỵ tham lam sân hận mới đưa đến tình trạng phạm tội .
Người đã thông chứng đạo ngược lại biết làm chủ lúc nên ngừng lại thì ngừng không đưa mình tiến xa lầy ,những khổ não ưu phiền có thể buông bỏ ,không sân hận không đưa mình vào gút mắc lo âu .
Những đau khổ hay ưu phiền bởi yêu đương ,những chuyện linh tinh nho nhỏ không làm cho TÂM người chứng đạo phải rầu buồn ,và thân TÂM người chứng đạo không hề sợ phải đi một mình vì những bước chân người đã được chứng đạo có một niềm tin vững vàng thông suốt .
TÂM người chứng đạo như nguồn nước trong không ô nhiễm không lai tạp ,bản chất của nó là nguyên chất tinh kiết
Chính vì có một tự tin ,và tinh kiết của TÂM người chứng đạo nên nới gọi là ĐỊA NGỤC không bao giờ có ,không bao giờ xâm nhập vào người đã được chứng đạo
Vô cầu :
Ngày xưa ông bà ta thường nói người làm biếng nằm chờ xung rụng ,đi xem bói mấy ông bà thầy nói:,anh ,chị…ông ..bà số giàu có .
Nếu như chúng ta không làm lụm chăm chỉ thì lấy gì ăn ,hôm nay đến chùa lễ PHẬT ,BỒ TÁT cầu xin làm ăn cho đặng ,cầu cho may mắn cầu cho có tiền .may mắn đâu không thấy con cái bị bịnh ,chồng thì thất nghiệp ,bản thân thì làm không đủ ăn chẳng lẻ lại bán vốn ông thầy bà bói ,hay kiện PHẬT BỒ TÁT .
Trong kinh thường nói có phước thì khỏi cầu ,không có phước cầu cũng không có ,vậy trước cũng không cầu sau cũng không cầu
NIỆM PHẬT

Niệm Phật cho ta nhớ Phật hoài
Thế tôn toàn trí rõ không ngoa
Tán dương Giác giả tâm thanh khiết
Ái ngộ mê nhơn ý nhiễm ô
Gieo hạt khổ qua thu trái đắng
Trồng cây đậu lạc nhặt nhân bùi
Mực đen son đỏ tùy ưa thích
Tự quyết đời ta khỏi hỏi ai!

(12/02/Mậu Tý)
ĐẤNG TIẾP DẪN

Họ bảo tin ông tận cõi lòng
Thì ông tiếp dẫn khỏi đền công
Khi con tắt thở ông đến rước
Rước được cùng chăng? Ai chứng minh?

(08/05/Mậu Tý)

Lời nhắn nhũ của PS.Thích Từ Thông, Phật tử nhớ lưu ý: “Phật không sử dụng quyền lực của riêng mình “phù hộ” cho ai theo cảm tính. Người đệ tử Phật chơn chánh không trông chờ, không hy vọng sự ân sủng của bất cứ vị Phật nào. Đời ta, ta tự quyết định: “gần mực hay gần son” mà ta có được màu.”
Vậy cho thấy rõ cuộc đời của mình thì tự mình quyết định ,cứ sống cho thoải mái ,việc cần lo thì nên lo để dàng xếp ổn thỏa .
Sống cao thượng ,sống bình an ,không phiền hà ,sống nhân hậu ,từ bi ,vui vẻ trong hiện tại ,mỗi bước đi phải GIÁC NGỘ nghĩa là mình biết mình nên phải làm gì cho có lợi ích ,không xuôi theo TÂM vô minh xúi giục của những người còn tham lam sân si mê muội
(tt)VÔ THƯỜNG
Có người nói vô thường là khổ ,,sự biến đổi tự nhiên có làm khổ hay không?mình phải xem xét ,sanh ,già,lão,bịnh tử là vô thường .
Nắng sáng chiều mưa là vô thường ,nó vô thường hay thường như vậy đều do cảm nghỉ .Ngày nào cũng ngắm mặt trời sáng nó mọc ở hướng đông chiều nó lặn ở hướng tây mình thường thấy như vậy ,thì mình nói :đó là thường thôi .
Ngồi ngẫm nghỉ sáng hướng đông ,chiều hướng tây ,dù nó biến đổi từ từ nhưng khi thấy mặt trời lặn từ từ rồi biến mất sự biến đổi đó lại là vô thường sanh diệt .Mới sáng đó bây giờ tối rồi đó là vô thường ,là sanh diệt .
Sự sống của con người tính bằng hơi thở ,thở ra thở vào còn sống ,khi ngưng rồi thở ra mà không thở vảo thì cuộc sống đã tắt lịm .
Sanh tử là vô thường ,,đây mình rút ngắn để cho thấy sự biến đổi rất nhanh chóng của một sự sống của con người .
Một đời người sự biến đổi đó luôn từ từ ,hôm nay em bé mới sanh còn nằm ngo nghoe vài tháng sau bé biết bò ,biết đi ,vài năm sau bé đi học rồi trưởng thành ,rồi thời gian đi qua tóc xanh chuyển dần tóc bạc .
Sự vô thường biến đổi nhanh ,chậm theo thời gian đó là tự nhiên ,nếu như mình không chết đi thì làm sao lớp trẻ nó thay thế .
Sự tiến hóa lớp sau tấn tới ,lớp trước phải thụt lùi ,sóng sau xô sóng trước ,chỉ là một sự đổi ngôi .
Có những cái ác thì mình mới nhìn thấy cái thiện ,thấy những thất bại mới thấy những cái thành công ,tùy vào môi trường ,tùy theo hoàng cảnh mà tạo nên những thất bại hay thành công đó ,như vậy đâu phải ai cũng ngu si ,đâu phải ai cũng thất bại .
Đôi khi họ cũng nghỉ thuận theo tự nhiên mà xuôi theo chiều gió tạo nên những thành công đó .đâu ai khôn hơn ai đâu ,không ai tài giỏi hơn ai mà họ biết thuận theo tự nhiên mà làm nên sự nghiệp .
Như vậy sự biến đổi vô thường có khi giúp mình làm nên giàu có ,và nó cũng có khi làm cho mình nghèo đi ,đó là do cách ứng dụng vô thường của mình như thế nào .
Lúc vui ,lúc buồn ,lúc giàu thành công ,lúc thất bại ,được còn ,là vô thường tự nhiên ,mình có nên bám chặc nó cho đây là khổ hay không?
Theo tôi thì không ,cái gì hư thất bại thì mình nên suy nghỉ để làm lại ,làm không được thì đổi hướng để làm ,yêu được thì yêu, người ta không yêu thì đừng buộc ràng người ta .
Cái gì của mình thì mình nên xử dụng ,không phải của mình đừng cướp đoạt ,
Cái thân tứ đại này nó cũng tự nhiên nhỏ rồi lớn rồi già ,đều là tự nhiên mình không đau khổ vì nó ,phiền muộn vì nó ,bịnh thì uống thuốc điều trị ,còn không điều trị được thì cứ an vui thanh thản ra đi ,suốt cuộc đời lo cho gia đình ,lo cho con cái ,an phận rồi thì buông xã an nghỉ ,cho nên trong hiện tại mình phải sống sao cho thiện lành .
TÂM luôn là tâm của một vị bồ tát ,biết yêu thương chăm sóc gia đình ,người thân ,rồi biết thương yêu đồng loại xã hội cho đúng LƯƠNG TÂM của một người có tâm thiện ,không làm những chuyện trái lương tâm ,không khởi với cái tâm ích kỷ nhỏ mọn tham lam của mình thì dẫu cho cảnh đời có vô thường cũng không làm cho mình phải nuối tiếc ,hay buồn phiền
Mình cho đó là vô thường đó là tâm mình đang so sánh những giây phút trước và biến đổi của giây phút sau ,so sánh thời gian trước ,với thời gian sau .3 ngày trước mua bông về cúng PHẬT 3 ngày sau nó lụi tàn héo đi .
Một giờ trước là bạn ,một giờ sau là thù
Cảnh đời vô thường ,tâm của con người cũng vô thường ,vạn pháp cũng vô thường 12 nhân duyên cũng là thuận theo sự biến đổi của con người mà sanh ,cái này sanh ,cái kia sanh ,cái này diệt ,cái kia cũng diệt .
Vạn pháp thật tướng của nó đúng là vô tướng ,sắc pháp biến chuyển theo sắc trần mà sanh ,pháp đâu có cố định ,uẩn của con người cũng đâu cố định ,mình đâu thể bắt nó đừng có buồn phiền ,không bắt nó đừng lo lắng .
Sáu căn tiếp súc với 6 trần cảnh tùy theo vui buồn của trần cảnh mà tâm mình thọ lãnh nó ,vui thì tâm mình vui theo ,buồn thì tâm mình buồn theo .
Buồn vui tâm mình nó không cô định ,luôn thuận theo trần cảnh mà vui buồn ưa thích ,lúc vui ,hay lúc buồn đó là vô thường của trần cảnh mà sanh tâm .cái gì cũng là tạm hết thì mình đâu có ham nó ,ngay cái vui buồn cũng là sanh ,diệt
(còn tiếp)
__________________

Vô thường là sự biến đổi bất thường ,vậy sanh diệt có phải là vô thường không?đúng vậy sự hiện ra và biến đi đó là vô thường .
Sự sanh hiện trong đó do có tự ngã ,có cái ta thì sự sanh đó không bao giờ bền vững ,không bao giờ mãi mãi được ,một cái ghế một cái bàn một tác phẩm ,v…v….do trí tuệ của con người làm ra không bao giờ tồn tại nguyên vẹn .
Vì trong một hoàng cảnh trong một thời điểm nào đó có nhân duyên do một hợp duyên nó sẽ sanh ra ,như muốn ăn cơm người ta làm ra cái chén ,làm ra đủa muổng ,và theo năm tháng nó bị hủy diệt ,vậy sanh diệt có tự ngã ,có cái tôi thì sẽ bị biến đổi .
VÔ THƯỜNG sanh diệt vô ngã không do ta mà nó hiện ,không do ta mà nó tự biến đi như mặt trời ,sáng tự nó hiện lên ,không ai tác động ,và nó tự biến mất về chiều tối .
Như khi bị bịnh tự ta thấy đau đớn ,cái đau này tự mình biết nó đau ,mình không sanh ra cái đau này và khi nó lành bịnh ,tự nó hết đau .
Sanh ,già lão bịnh tử là vô thường ,là vô ngã tự nó sanh ,tự có già đi và tự nó bịnh ,và tự có tử biến mất
Sanh là sự bắt đầu ,một sự hiện diện sanh tồn ,tồn tại ,diệt nghỉa là biến mất ,sự sanh diệt chỉ diễn đạt sự hiện và biến từ dạng này qua một dạng khác nên gọi là vô thường .Tâm cũng là vô thường ,cũng từ trạng thái này mà sanh trạng thái nó không cố định mà luôn biến đổi vô thường ,lúc vui lúc buồn ,lúc yêu lúc ghét .
Chính vì tâm không cố định nên thường vọng động theo cảnh trần mà loạn biến từng sát na .
Vô niệm vô sanh ,,thử mình ngồi mà đừng suy nghỉ xem ,đừng sanh tâm này hay tâm nọ xem tự mình thấy mình như một khúc gỗ ,ngồi thiền chế ngự tâm cho không niệm không sanh mà đắc thành thì cái cây ắc thành PHẬT trước mình .
Ngồi ngẫm nghỉ lại để thấy cái tâm ,bổn tâm của mình ,thấy được bản chất tâm sanh của mình ,không phải ngồi thiền là để khóa tâm ,bế tâm luôn mà để nhìn thấy tâm ,cốt lõi của tâm đó là gì ,Cảnh đời vừa tác động ,lòng người thọ lãnh cũng vừa sanh tâm .
Có người sanh tâm độ lượng nhẫn nhịn khoang dung,có người sanh tâm nham hiễm độc ác ,có người sanh tâm tham sân si hận thù ,sanh hàng vạn tâm chống chế .sanh tâm giả dối gian xảo
Sanh ,tự nó sanh ,diệt tự nó biến đi ,không ai làm chủ biểu nó đừng sanh ,và không ai biểu nó phải biến mất .
Cảnh đời hiện không phải do mình mà nó hiện ,không phải do mình mà nó biến đi ,vì có nhân duyên tự nó hiện tự nó biến nên gọi vô thường đó là vô ngã tướng ,vạn pháp cũng là vô ngã tướng ,là như vậy
Trong kinh có nói: tại mình thọ nên mới khổ không thọ thì không khổ ,nhìn thấy người ta khóc than lập tức lòng mình buồn lo rồi sầu muộn
Nghe chướng tai gai mắt lập tức mình nhãy vô hướng liền thì phải khổ ,chuyện không không ở đâu mình cũng đem vô nhớ nhung vọng tưởng sầu khổ ,khổ là sự cảm nhận thấy khổ .
Lúc nghèo nàn mình gian nan mong cầu cái nhà lai ,nhà tường khang trang ,khi có nhà tường lại muốn có nhà lầu .muốn được cái này lại vòi muốn cái kia ,lúc nào mình cũng cảm thấy thiếu thốn không đủ .
Khổ là khi bản thân mình so sánh mình với người khác ,và thấy sự chênh lệch giữa bản thân mình với thân phận của người khác mà tự nghỉ mình khổ .
Khổ là một cảm nhận của mình thấy mình khổ trong trạng thái tự nhiên ,trong một hoàng cảnh ,lúc mình được thoáng thì đột nhiên bị gò ép tù túng sẽ bị khổ .
Khổ tự ngã nghĩa là thấy khổ do tác động của mình mà khổ ,khổ do tự nhiên mà mà khổ ,khổ do tác động ví dụ :mình thấy mình cứ gian nan bươi bãi mà vẫn thiếu thốn đói nghèo ,mà tâm tự thấy khổ ,khổ này do có cái ta ,cái khổ của ta mà sanh khổ .
Khổ vô ngã ví dụ:đột nhiên bị bịnh tại bịnh mà mình thấy đau ,cái đau đó là vô ngã tự tâm mình thấy khổ .Khổ là tự tâm mình đặt mình vào từng hoàng cảnh gian khổ đó ,đặt có cái ta trong từng cái đau đớn thiếu hụt đó nên mới thấy bản thân mình thọ lãnh KHỔ KHỔ trong tứ diệu đế danh sắc PHẬT từng nói
Khổ là do thấy những sự việc xảy ra không như ý muốn ,,con người luôn luôn muốn được sung sướng được thoải mái được êm đẹp ,nghĩa là luôn muốn được lợi ích cho bản thân nhưng cảnh đời không phải cái gì cũng xuông sẻ ,không phải cái gì cũng xảy ra tốt đẹp như ý muốn ,chính vì vậy tự mình thấy khổ .
Khổ là tâm tự nhiên cảm nhận ,và tự thấy đó là khổ mà thôi
Sự bám níu ,
Sự bám níu còn gọi là tâm vô minh ,tôi đang chia sẻ là người chứng đạo ,tâm chứng đạo cho nên có những ai chưa đạt đến đọc sẽ có những sợ hãi ,nhưng đây là cái thấy đã được mở rộng nên ai đọc thì nên cẩn thận đừng để tâm rơi vào tà kiến chấp .
Khi chưa được chứng đạo người ta còn rất nhiều sự chấp nó ,còn nhiều sự sợ hãi ,mà sanh khổ ,khổ là một sự tự nhiên của lo âu sợ hãi của con người ,còn gọi là thọ uẩn ,nói: vô thường là khổ đây là mình nói vắn tắt .ý nói đây là giả tạm ,vui cũng là tạm ,buồn cũng là tạm được và mất luôn luôn biến đổi ,vì nó không cố định nên gọi là tạm ,một sự tạm bợ tồn tại mà thôi
Khổ ,cũng chỉ là tạm KHỔ ,sung sướng cũng là tạm không có cái gì là vĩnh cửu ,ngày xưa hàng ngoại đạo từng hỏi PHẬT :vũ trụ có vĩnh hằng không?PHẬT không trả lời .
Đối với sự sống của con người cũng không mãi mãi thì có cái gì là vĩnh hằng mãi mãi ,chỉ là cái danh được nhắc nhở ,tiếng thơm tốt hay xấu danh tiếng lưu truyền trở thành dĩ vãng ,trở thành gương soi lưu truyền mà thôi .
Tôi nhớ những ngày đi chùa cùng người bạn ,hôm ấy người bạn bận không đến chùa được mới gởi tiền nhờ tôi đến chùa ghi tên CẦU AN ,bà ta dặn:nhớ nói với thầy ghi tên của bà là phải đứng trên cùng hết ,ghi danh được treo lên công bố đó nhe …
Ghi tên cầu an mà sợ mình bị ghi sau người ta nữa ,hôm nay chải đầu tóc rụng vài cọng ,bạc đi vài cọng thì thân tâm đã rầu :chà mình già rồi ,sắp gần đất xa trời rồi .
Cái ăn cũng rầu hôm nay ăn món gì ,cái món củ ngán quá dỡ quá ,thôi đổi món đi ,hỏng biết nên nấu món gì .
Hôm nay mặc bộ đồ gì ?mặc bộ này không hợp ,những chuyện linh linh trong sự sống làm mình lo âu phiền não rồi
Đến cái thân thì nghỉ chà hôm nay mình thấy mình mập ra nhiều quá xấu quá ,rồi vài tháng soi thấy hôm nay mình ốm quá trông giống cò ma .
Nghĩa là mọi sự biến đổi qua đôi mắt thẩm mỷ của con người mà phán xét mọi thứ mà mình sở hữu luôn đặt ra đó là phán xét thẩm mỷ rồi quyết định ,trước khi quyết định cũng đều trãi qua rầu buồn cả .
Đối với ngoại cảnh ngoài quyền sở hữu mình cũng phán xét ,phê phán nó ,so sánh cái của mình và cái không phải của mình để phê phán xét đoán .
Cái tâm tánh của con người hể mà nghe phê phán xét đoán về mình là long tai nghe ,nghe rồi để suy nghỉ xem người ta nói khen hay chê về mình .ý nghỉ là bộ nhớ lưu trữ tất cả từ con mắt thấy cho đến tai nghe ,hoặc vị nếm ,mùi thúi mùi thơm đều được sàng qua ghi vào bộ nhớ điều đang hay là bộ nhớ này lưu trữ đến mãn đời không quên .
Thương quá mình cũng nhớ ,ghét quá cũng nhớ ,thù quá cũng nhớ không ưa cũng nhớ ,thơm thúi gì cũng nhớ ,xấu đẹp cũng nhớ ,cái gì cũng nhớ hết vô ,buồn buồn thì gợi nhớ lại lôi ra để nói ,nhiều khi cái chuyện xấu trãi qua mấy năm có dịp cũng lôi ra ,chuyện quá khứ ,cũng nói ,chuyện chưa tới suy diễn cũng nói ,cái đầu của mình không lúc nào ngưng nghỉ .
Thị phi ,cũng từ cái nhiều chuyện này mà sanh ra ,bởi vậy PHẬT nói:có nhân ắc sẽ có quả ,
Nhân là sự bắt đầu quả là sự trổ ra ,cái nhân đặt xuống người ta thường hay quên không biết mình đặt cái nhân gì ,còn cái quả trổ ra thì người ta lại nhớ .
Khi quả đến cái tốt thì rất mực vui mừng ,nhưng quả xấu thì buồn thậm chí oán trách ,cho nên nói: BỒ TÁT sợ nhân chúng sanh sợ quả .Người thông hiểu chứng đạo rồi là thấy rõ nhân quả tuần hoàn vay trả rõ ràng nên người chứng đạo không còn lo lắng nữa sống rất bình thường .
Bình thường vốn là cốt lõi thật tâm ,không còn u mê hay ràng buộc nữa không còn níu kéo những cái vô thường hay đau khổ ,cuộc sống bình thẩn trôi như dòng song phẳng lặng ,tâm thật thanh cao không vướn mắc theo chuyền hồng trần
Những cái lo lắng tầm thường của thế tục ,không biết mình chết về đâu ?khi chết có ai thờ phượng nhang đèn mình không?lo không biết chết mình thiêu hay chôn ,lo thiếu lo đủ thiệt là mệt đúng không?

Không cần chứng minh
Nghe câu này ai cũng lo lắng ,không ai chứng thì làm gì có quả vị làm gì có ai làm chứng đây ,đừng lo sợ tôi nói nói bằng tuệ mở rộng thì không bao giờ sợ sai lầm đâu .
Ngày xưa tôi từng đi cúng dường ,nhà thì nghèo nghe đi cúng nơi nào có phước là đi ,một hôm sư phụ phát động cúng dường các vị tăng sư đang học kiết hạ ,
Lúc mà các vị sư tỷ và thầy đang quyên góp các nơi khác để chở một xe lương thực ,rau quả ,riêng tôi vì chờ lâu nên cùng một phật tử đi trước ,một ngôi chùa lớn với 100 tăng ni ,đang học nơi đây ,trong khi đó tôi ôm chỉ 5 kg gạo vào ,người phật tử đứng một bên nói sao vị thầy này không đem gạo của mình lên tam bảo hồi hướng .
Tôi lúc ấy cũng ngơ ngác không biết lễ hồi hướng là gì ,nhưng được ghi tên có cúng dường là được rồi không sao cả ,nghĩa là phần cúng dường được xung vào quỷ của chùa .
Chờ rất lâu xe lương thực rau quả do thầy cùng các phật tử chùa của tôi tập trung đã đến ,tất cả quà đó được xếp nơi tam bảo ,và lễ hồi hướng công quả lễ cúng dường được long trọng ,các tăng xếp hàng tụng hồi hướng công đức ,đọc một loạt tên trong danh sách .
Người phật tử nói nhỏ tai tôi:thấy chưa ?lễ cúng được phân chia rõ ràng nghen ,
Tôi chỉ mỉm cười ,khi xuống độ cơm người phật tử khều nhẹ tôi nói:chú ý xem người giàu có tài trợ chùa được thiết đãi phòng lạnh ,phật tử giàu di bình thường được thiết đãi bên ngoài ,còn người nghèo bá gia thông thường được thiết đãi một cách khác nghen .
Tôi cũng chỉ mĩm cười thực tế phân chia giai cấp trên dưới thượng hạ đã có sẳn ở ngoài đời ,trong chùa cũng vậy không gì khác cả .
Được sung sướng thì gọi là có phước ,không được sung sướng thì là vô phước hay cạn phước ,hôm nay mình đi chùa để cầu phước chẳng lẻ phải luân hồi kiếp kế để hưởng phước sao?và trong hiện tại mình đang hưởng gọi là phước của kiếp trước để lại .
Có phước nhiều ,có công quả nhiều hành thân tích đức nhiều được gọi là PHẬT là BỒ TÁT ,
Khi tụng kinh khi hành trì ,khi bố thí ,khi đi làm thiện có cần một sự chứng minh không ?tôi nhớ cái vụ phóng sanh ,nói đến hồi hướng chứng minh tự nhiên thấy tâm mình sao mà giả dối quá
Hồi hướng công đức ,chứng minh giống như mình làm một việc gì đó trông chờ một sự làm chứng ,phải có một vị làm chứng cho mình thấy mình làm thiện .
Ngày trước tôi hay nói:ai mà làm 1000 công đức thì thành tiên nghỉ lại cũng mắc cười ,có ai đi mà chấm công mình bao giờ ,rồi hể làm phước lôi cả người này người nọ chứng minh cho mình đang thành tâm làm phước làm thiện nữa ,rồi ai phong chức cho mình đây
Mỗi khi làm gì sai quấy gặp nạn lại nói sao tui xui xẻo quá ,tui hay đi làm phước hay đi chùa lễ PHẬT vậy mà toàn gặp xui .
Có người nói:tui không thờ PHẬT còn buôn bán được ,không hiểu sao đem PHẬT về thờ làm ăn không được gì hết ,buôn bán ế ẩm .
Tôi nghỉ lại mắc cười nhiều người thờ phượng để cầu làm ăn ,bán ế cũng bị bán vốn ,kêu tôi đi cúng cầu làm ăn phát tài ,lúc cúng tôi thầm nghỉ chính tôi tu cũng giả dối luôn ,ông PHẬT nào ra mà phò hộ buôn bán nữa .
Tôi tự nghỉ cúng dường không cần ghi danh ,làm phước không cần ai biết ,tôi tu không cần quả vị ,tâm mình giữ tâm lành là được ,không cần ai phải làm chứng chi cho mệt ,mình cho đã có người nhận làm chứng rồi ,cúng dường không ghi danh đã có PHẬT làm chứng .
Không cần ai phải minh chứng cho mình đúng không ?thấy ai đói thì cho gạo thấy ai nghèo thì giúp thấy ai bịnh tật tùy tùy giúp được gì cứ giúp không cần ai chứng minh ,tự tâm mình hành thiện tự biết thôi còn kể lễ công cáng tu hành thiệt tình mình tu là cho minh vậy mà cũng tham chước phước báo ,đo lường công quả tôi thì buông luôn cái tham chước này luôn rồi
(còn tiếp)

Kể chuyên đạo áp dụng trong thực tế ,tôi thiết nghỉ nhiều người đọc kinh còn lắm mơ hồ ảo tưởng .
Khi gặp nạn QUAN ÂM thị hiện cứu ngay ,sự màu nhiệm thị hiện ngay trong hiện thực ,tôi hỏi người Phật tử đó:khi nhà cháy người cầu ai ?
Người này nói cầu QUÁN THẾ ÂM tôi trả lời:tôi ở sát một bên không cầu tôi cứu sao lại đi cầu QUÁN THẾ ÂM .
ThỊ hiện tâm BỒ TÁT là ở ngay hiện thực ,cứu độ chúng sanh ,giúp người hoạn nạn ,lúc người nghèo khổ không có tiền thuốc than vậy người cầu ai?
Cầu ngay người có điều kiện xã thí ,vậy kinh đối với chúng ta có gì liên kết đó là thấm nhuần giáo lý đạo pháp .trong hết thảy mọi người đọc kinh còn mơ hồ mê tín không lối thoát ,Phật nói:ta thành Phật ,thì chúng sanh sẽ thành Phật .
Có người hỏi tôi:tu để làm gì ?tôi trả lời : tu để thành Phật ,thì người đó nói tôi ngã mạn ,tôi chỉ cười vì tôi hiểu rõ ràng biết mình nói gì suy nghỉ gì ,không mơ hồ ảo ảnh .
Phật nghĩa là một danh từ chung để gọi hết thảy những ai có trí tuệ thông suốt ,không vướn mắc ,chỉ là một danh hiệu PHẬT ,danh HIỆU bồ tát ,nhưng mọi người không hiểu nghỉ đây là một ngôi vị hay địa vị chức năng gì cao lắm .
Có người hỏi :tôi tu pháp môn nào ?tôi trả lời tôi hết tu ,những từ ngữ trả lời rất gọn thoải mái nhưng hàm chứa nhiều pháp vô vi ,nhưng trí tuệ người chưa chứng thì không thể bao hàm được trí tuệ của người chứng đạo .
Khi chưa thông thì pháp này pháp nọ lăng xăng ,đến khi tâm đã thông suốt thì không còn pháp này hay pháp nọ nữa ,khi hai tầng bậc không thông hiểu nhau tôi không nói nữa và biết mình không còn nên nói gì cả .
Người chứng đạo là như vậy đó nên tôi khai và phân tích bằng trí tuệ của mình ,bằng lộ trình hiện có ,thấy và biết rồi ngộ
THẤY VÀ BIẾT
Đây là lần thứ hai CƯ SĨ DIỆU ĐỊNH lại nói: lại
Trước tiên nói cái thấy ,khi sanh khởi con người ai cũng có 6 căn ,khi tiếp xúc với 6 trần thì có sự nhận thấy qua thức giác .
Sự nhận thức qua thức giác này gọi là thấy ,thấy bằng tai,,thấy bằng mắt ,thấy bằng vị nếm ,hoặc thấy từ va chạm cảm xúc ,mới có sự thọ cảm như nóng,lạnh ,đau,giận ,hờn vui,buồn của nó .
Sự thọ cảm này mà sanh ra những cái biết khác nhau .
1 một Đứa trẻ có những bản năng là đói biết đòi ăn ,khát đòi uống như một thói quen ,và chỉ biết thọ lãnh lòng vị tha từ cha ,mẹ và người thân ,
Đứa trẻ từ khi lọt lòng mẹ qua tiếp cận nên sự biết được mở rộng biết mọi thứ giận khi không được vừa ý ,,biết vui khi được thỏa lòng mong cầu ,nhưng cái biết của đứa trẻ đó chỉ biết tiếp nhận lòng vị tha mà không có suy nghỉ gì ,cha ,mẹ ,hay người thân cho gì nhận nấy ,đây gọi là tưởng ,vì cái tưởng chỉ tiếp nhận mà không suy tư ,chỉ làm và hành theo thói quen của người vạch sẳn và học các bài học từ người thân cận của mình .
2= Khi đứa bé lớn dần và học hỏi ,tiếp xúc nhiều hơn với đời trở nên thông minh ,và có sự phân biệt yêu thương ,oán ghét hận thù qua cảm thọ một cách sâu sắc ,Tâm trở nên biết bảo thủ ,ích kỷ nhỏ mọn ,hoặc cao thượng ,biết đạo lý v…v gọi đây là biết ,vậy cái biết là cái nhận cảm thọ sâu hơn tưởng của đứa trẻ nhiều ,từ đây đạo đức thiện ,hay ác rõ dần lên theo phân biệt của lương TÂM biết đâu đúng ,đâu sai ,biết rõ ràng ,chính có phân biệt nên TÂM có ác có thiện ,nghiệp lực lôi kéo ,từ đó có tánh THAM,SÂN,SI .
3=Khi đã nếm trãi cay ,đắng ngọt bùi qua nhiều thứ lớp ,đâu là ác ,đâu là thiện ,đâu là quả ,con người trở nên già dặn ,mổi khi làm gì đều có sự suy tư cặn kẻ hơn không còn bừa bãi như trẻ được ,bản TÂM trầm tỉnh ,nghiêm nghị hơn ,nói năng tề chỉnh hơn nên gọi là GIÁC
4 =KHI Tâm đã có GIÁC rồi tự nhiên TÂM không còn muốn tiếp xúc nữa thân TÂM trở nên vắng lặng ,muốn ngưng nghỉ đây gọi là GIÁC NGỘ
Tuy ngồi một chổ nhưng cái gì cũng biết ,thông hiểu hết ,nhưng chỉ muốn im lặng sự giác ngộ càng lúc càng thông gọi đây là toàn GIÁC (PHẬT )
Thấy và biết đến ngộ cũng phải trãi qua nhiều giai đoạn khác nhau .
Thấy thì ai cũng có thể thấy ,nhưng cũng có người không thấy vì không chú ý ,hoặc không muốn thấy ,khi vì miễn cưỡng thấy họ lại không biết ,.
Như vật để trước mặt họ thấy nhưng không biết đó là cái gì ,khi đã biết nhưng lại không ngộ .
Cho nên thấy, biết,và ngộ cũng phải trãi qua nhiều giai đoạn ,,nên đạo lý trên đời cũng chia ra nhiều giai đoạn để người tu thâm nhập khác nhau .
Theo trí tuệ từ thấp lên cao thì giáo pháp cũng từ thứ lớp từ thấp lên cao theo những bậc như sau
Cách tu trong trần gian được chia ra ba cấp ,y như ĐI HỌC vậy
CẤP 1=Khi một đứa trẻ đã có sự nhận biết rồi ,nó phải đi học là trường mẫu giáo ,nhà trường dạy ca hát ,tô vẽ và học đánh vần A B,C, rồi ráp vần ,ở tiểu học nó thích học vừa hát ,khi phát hiện cái gì hay nó muốn được khen tặng .
Được chấm điểm ,và được mọi người chú ý ,một đứa trẻ đó luôn vui mừng thường khoe thành tích ,lời nói quả thật ngây ngô thân tâm biết đó là thiện , biết đó là lành, chưa phát triển trí tuệ ,luôn cho việc làm của mình là hay hơn hết .
Khi bài vở từ cô giáo đưa đứa bé phải học thuộc ,lập lại lời của cô giáo,kỷ luật ,giới rất trang nghiêm cho có khuông khổ ,ăn uống nếu không có giới luật nó sẽ tranh dành và lộn xộn .
Sự tu học ở cấp một cũng vậy ,ai tu mà cũng có những đặt tính ham thích nơi vui nhộn ,tranh dành hơn thua ,ham những lời ngon tiếng ngọt vẫn gọi là con nít .
Cấp 2=đứa bé đã có suy nghỉ hơn , những bài do cô giáo đưa nó có nhận xét lập luận hơn , biết làm bài ,biết suy ngẫm tuy nhiên nó vẫn còn bản tánh tranh chấp,đương nhiên nó vẫn mong muốn sự khen tặng từ mọi người .
Nhưng đã có sự suy nghỉ nó lại hạn chế những ham thích nhỏ nhoi kia nữa ,mà người học trung học chỉ mong mình trở nên trưởng thành,có tài năng hơn để ra làm việc giúp ích cho đời, ko còn muốn long bong, nghĩa là sự tự do thoát .
Cấp 3=là đã có trí tuệ hơn ,bình tỉnh hơn, trưởng thành hơn ,và có ý thức từng hành vi, suy nghỉ ,hành động biết nên làm hay ko nên làm những nội quy ,kỷ luật ,bây giờ đã như ăn sâu ko còn bị lệ thuộc của nhà trường .
Người tu ở cấp 3 cũng vậy biết làm chủ biết quan sát ,oai nghi đức hạnh , người tu bậc tiểu học ko thể nhận ra người tu học bậc 3 , nhưng người tu bậc 3 lại nhìn ra người tu bậc 1
Người tu cao có thể nhận xét phê bình người thấp được ,người thấp ko thể phê bình nhận xét được người tu cao, Nếu người tu thấp phê người tu cao ,nghiệp quả ập xuống .Nên người tu phải cẩn thận khi nhận xét
Cách cư xử của cấp một :
Người tu ở cấp một khi chưa đủ trí tuệ,người tu phải dựa trên nền kinh tảng có sẳn ,luôn đọc học thuộc nếu thâm tâm chưa đủ trí thì đừng tranh cải, hoặc đem kinh ra để chấp kinh vì bản thân mình chỉ học kinh nhưng chưa thông hiểu ,chưa nếm đây là cách để người tu ở cấp 1 để tiến trình trên con đường tu .
Một đứa trẻ hay bắt chước những gì người lớn nói ,hành động hay suy nghỉ ,tập sự theo người lớn nhưng bản thân nó ko hiểu được tại sao/tôi cho một ví dụ :hai từ có ,và không,người tu ở bậc thấp nghe nhưng ko sao hiểu nổi hết cái có và cái không ,cũng thường lập lại nhưng ko hiểu hết .
Hoặc người nói tham danh tham lợi nhưng ngay bản thân lại ko sao hiểu nổi hết chữ của tham danh ,tham lợi này hầu đa số chỉ có nói người nhưng ko thấy mình vẫn đang vướn mắc .
Không riêng người tu cấp một mà tu ở cấp hai dẫu từng suy ngẫm ,nhưng vẫn tăm tối ,khi chưa đạt cái gì thì mong cầu cho đạt ,khi có một chút thành tựu được mọi người tôn sùng thì lại rơi ngược xuống ,và bản tánh đứa trẻ thường hờn dỗi ,lại ham thích leo cao .
Thích làm lớn ,ví dụ = thích làm phật ,thích làm bồ tát ,thích làm thánh, nhưng lại ko thấu đáo những quả vị này là sao?nghĩa là gì?và thường hay đánh những ai cười mình .
Muốn biết quan sát người tu cấp một phải biết quán sát tâm gọi là thiền minh sát cho cặn kẻ định cho vững mới quan sát được mình và người rõ ràng minh bạch ,và ko bị chi phối bởi sự phản kích của cảnh đời.
Người tu chẳng khác gì là người đang leo núi ,mọi sự hiện diện trên đường đi còn nhiều gian nan,và chính bản thân chưa hiểu hết ,cái gì cũng phải hỏi cái gì cũng phải suy ngẫm người nào đủ sức đủ trí thì vượt qua ,những trở ngại còn nhiều,cái dốc thấp đó chưa dùng sức nhiều ,nhưng đến bậc 2 lên nữa người tu phải dốc sức để leo ,những trở ngại là thử thách vô cùng khó khăn .
Người tu ở cấp ba =là người đã đi quảng đường gần đến đỉnh ,mọi sự ham muốn ,vướn mắc họ trãi qua đều là kinh nghiệm, thậm chí họ đủ sức nhảy vọt ko cần sự giúp đỡ của ai .
Ở cấp ba vẫn là người đang tập làm người lớn ,nhưng vẫn chấp đúng sai,phải trái ,vẫn chấp phân biệt giữa hai mé ,như người đã thấu hết như chưa giáp vòng của vũ trụ nên cái nhìn vẫn còn chấp nho nhỏ vi tế .
Khi đã thấu triệt rồi ,đã thấu đáo hai lề ,viên mãn thì không còn chấp ,thân tâm thành vô ngã ,không trụ nơi nào ý thức mọi thân khẩu ý ,và đạt đến đỉnh vô hạn ,chỉ đem dây thả cho những người ở dưới thấp níu kéo lên thôi .
Khi đã hoàn mãn thì họ quay về nơi họ đã từ đó đi
__________________

Đạo pháp
Đạo là gì?
Đạo là điểm tựa tâm linh ,khi con người hay vạn vật đang bị chao đảo trong cuộc đời ,trong sự nghiệp hay cuộc sống thì họ tìm đến đạo là nơi dựa vào tìm lối thoát ,đạo là phương hướng kim chỉ nam để dìu chúng sanh bước ra khỏi bóng tối của cuộc đời ,và cũng xoa dịu những nổi khó khăn đau khổ ,cũng là giọt nước cam lộ tưới mát cuộc đời khi chúng sanh ko còn chổ bám để tiếp tục trên con đường hành trình .
Đạo là lẻ đúng mà từ tâm của con người nhận định hướng đến ,của từng cá nhân,những đạo lý đó sẽ trôi dần đến nhau ,cùng nhau kết lại thành từng phe ,từng phái ,từng môn cùng nhau phát triển thành bè bơi về một hướng thích hợp
Đạo chính là chiếc bè để chúng sanh ngồi vào đưa chúng sanh qua sông mê đang đầy sóng gió ,người bước vào đạo là lòng tự nguyện bám vào mạn thuyền cùng ra khơi ,một khi đã ra khơi rồi phải đưng đầu với sóng gió mà do nghiệp lực của bản thân từ trong nhiều kiếp hay trong hiện tại luôn nổi lên như muốn dìm hết tất cả những con thuyền đạo trong con người .
Đạo đi đôi với lòng tín có nghĩa là tin ,ngưỡng là tôn sùng ,tin vào đạo lý do một vị đứng đầu với lòng tôn sùng kính trọng.Tin rằng với giáo lý của vị này sẽ dẫn dắt chúng sanh bước qua được ,giải thoát qua được những sóng gió .
Đưa hết thảy đến bờ giác ngộ .Đạo do con người đặt ra để mở rộng con đường giải thoát ,các đạo như đạo phật ,đạo cao đài ,đạo hòa hảo ,đạo thiên chúa ,đạo tin lành mỗi đạo đều là phương tiện để chúng sanh dựa vào mà thôi ,mỗi đạo sẽ có những phương pháp giáo lý khác nhau để chúng sanh tu tập riêng biệt miễn đó là thuốc cứu chúng sanh khi bị nguy cơ .
PHÁP
Pháp là những phương pháp cứu độ ,ví dụ thanh tịnh bên phật giáo thì tụng kinh niệm phật để thanh tịnh ,có người đọc thần chú .
Có người ngồi thiền ,có người lạy lễ ,họ làm đủ cách để mong cho tâm bình an thanh tịnh ,chỉ để thanh tịnh thôi .
Thường ngày họ đã xáo trộn làm ko ít việc trái với lương tâm ,hoặc bị tác động quá nhiều làm tâm bất an rồi ,thì những phương pháp cứu tâm là liều thuốc cứu độ tâm .
Tuy nhiên rất nhiều pháp môn để giải cứu đó, ko ai có thể phân nổi đâu là pháp chánh hay pháp tà .
Thế nào pháp chánh pháp tà ?
.Bây giờ trước tiên tôi nói đến chánh đạo ,hồ ly tu đưa ra đạo pháp nó nói tôi tu chánh ,yêu ma đưa ra đạo pháp thì nói tôi tu chánh, cũng như cái hình bùa kia thô thiển kia cho là chánh pháp .chánh pháp là cái thực tiển một góc độ bản thân cho là chánh pháp .
Tà pháp khi người đối diện nhìn vào thấy chói con mắt gọi là tà pháp ,đối với đạo phật lấy tinh túy trong sáng của con người ,dạy con người sống yêu thương hòa thuận chứ ko dạy con người lấy trụy lạc để làm nền tảng tu học trên bùa chú .
Chánh pháp là thuận tâm có lý pháp mà bản thân cho là đúng ,hợp với đạo lý mình ,còn tà pháp là chỏi với lương tâm đạo đức ,là phương pháp dẫn chúng sanh đi vào mê muội ,âm u .
Vì vậy đạo đi đôi với cứu độ mà cứu như thế nào tùy theo đạo của từng cá nhân ,nơi nào hợp với cá tánh sẽ nhập vào đó ,tà tâm đi với tà đạo ,chánh tâm đi với chánh đạo .
Chánh hay tà đều có pháp giáo lý ,bên nào cũng sẽ đắc ở cách tu bên đó ,vì vậy loài yêu ma ma cũng đắc thành bên đạo của chúng ,và chúng chuyên đi phá phách ganh tỵ ,sân si,hại người hại chúng sanh ,mà ko ai thấy chúng là yêu ma .vì nó cũng nói tôi tu mà , cũng niệm A DI ĐÀ PHẬT nhưng khi hành thì mỗi người lại có cách đi riêng .
Người phàm phu hay ham mê gì thì chúng sẽ thuận cho nấy để dìu chúng sanh bước dần vào ma đạo ,cứ theo mong cầu của chúng sanh mà hiện .
Chúng sanh cứ như vậy bước lần bán linh hồn cho ngã quỷ cũng ko hay .
Con vật tu ngàn năm để thành người trong khi đó chúng ta đã là người lại ko tu thì uổng phí một kiếp người ,.
Tu chánh hay tu tà do con người tự quyết định và lựa chọn ko ai bắt buộc ,vì ai cũng có ý thức ,trí tuệ để phân biệt .
Tuy nhiên nhiều người đến chết cũng ko ngộ trong khi đứa bé lên ba đã biết đạo lý rồi
Đạo nào cũng sẽ có những giới luật riêng để răn dạy giáo dục chúng sanh để ko bị vi phạm tội lỗi đạo vo vi là đạo phải có ý thức hành thiện chứ ko trói ,nghĩa là nhìn vào biết hành thiện hay hành ác chứ ko cần nhắc nhở giới cấm
(còn tiếp)

bị lỗi ,nên xóa bớt..........................

Thế nào gọi là vô minh
Con người ta nhìn thấy ánh sáng vạn vật là nhờ vào nhãn căn ,biết được ánh sáng nhờ được thức biết ,phân biệt được nhờ vào các căn thức này kết cấu với nhau mà nhận định ,bây giờ giả sử mình bị đui điếc vậy mình đâu phân biệt được đâu là ánh sáng đâu là âm thanh thì đâu nhận biết cái gì nữa ,lúc mà không nhận biết cái gì ,đó gọi là VÔ MINH
Một người thanh niên mới quen một cô gái, khi cô gái đi rồi chàng thanh niên vẫn nhìn theo và mãi nhìn đến lúc đụng cột điện u đầu đây gọi là VÔ MINH .\
Khi chạy xe mãi nghe điện thoại ,quên mất đang lái xe gây ra đụng xe gọi đây là VÔ MINH
Vô minh nghĩa là mình cố bám víu một cái gì ,trong hiện tại ,trong quá khứ cái đã đi qua ,một kỷ niệm ,nuối tiếc ,đều làm cho mình bám víu nó ,sự bám víu này khiến mình trở nên phiền não ,lo âu ,khổ sở gọi đây là VÔ MINH
Vậy cái gì đã làm cho mình vô minh ,Tham làm mình vô minh ,yêu quá cũng làm mình vô minh ,ghét quá cũng làm vô minh chính thương yêu oán ghét đó đã luôn làm mình phiền não nhớ nhung thương tiếc đó là vô minh Người càng khổ thì VÔ MINH càng bám chặc thêm
Từ người vô minh thì trí cũng vô minh ,tâm cũng vô minh ,hành cũng vô minh với TÂM HỒN cũng vô minh ,vô minh là mê muội không còn biết đúng sai ,phải quấy ,làm việc gì cũng bảo thủ cái đúng cho bản thân ,và vô minh nên cho mọi thứ đều là có thuộc bản thân mình nên bảo thủ ,tự đưa mình vào con đường không lối thoát .
VÔ minh nghĩa là suy nghỉ không chính chắn tham lợi trước mắt không suy ngẫm thiệt hại về sau làm việc gì cũng sai phạm hết,chính vì vô minh sẽ dẫn đến tham luân hồi ,vì vô minh thì đâu biết đâu là ánh sáng ,khi mà lúc hôn mê mọi tội lỗi tạo nên sẽ bao phủ mình thì không ý thức được con đường mình đi
Người bị vô minh TÂM sẽ hỗn loạn không làm chủ được bản thân ,dễ bị điên đảo ,mọi thứ như đảo lộn gọi đây là VÔ MINH ,VÔ MINH KIẾN nghĩa là cái thấy cũng là vô minh rồi thì TÂM vô minh hành cũng vô minh luôn
Một vị thầy mà vô minh sẽ dìu dắt nguyên các đệ tử cũng vô minh ,đời trước vô minh dắt đời sau cũng vô minh ,cho nên vô minh sẽ di truyền thế hệ này sang thế hệ sau ,và cứ thế kéo nhau vào địa ngục .Người đứng trong vô minh thì không thể nào biết mình vô minh ,giống như con chuột nó sống trong tăm tối hôi thúi ,nhưng nó không hề biết mình hôi thúi vì đây là thói quen sự sống của nó .
Như người đứng đồng trong bóng tối thì đâu thấy ánh sáng ,chỉ người đứng ánh sáng mới thấy kia là bóng tối ,nhưng không thể dìu ai ra được ngoại trừ người đó tự ngộ ra nơi mình đứng là bóng tối nơi kia là ánh sáng mà tự tìm đường thoát ra thôi .
Khi đã vô minh rồi mình không biết LINH HỒN sẽ về đâu ,cho nên muốn thoát vô minh phải biết tìm tòi học hỏi ,tu học cho thấu đáo ,có tu có đắc ,có luyện mới có thành tựu chứ không phải không tu mà có thể đắc thành ,đó là tu ảo vọng mơ hồ
Cho nên vô minh đại diện cho bóng tối ,nơi bóng tối đồng nghĩa với sự bất chánh ,ô uế ,bất tịnh tội ác ,tạo tác ác nghiệp ,như cỏi ĐỊA NGỤC cũng gọi là cỏi vô minh .
Người vô minh là không có trí tuệ ,hoặc trí tuệ không sáng suốt ,trong 12 nhân duyên sanh khởi nghĩa là hể cái này có sẽ sanh khởi cái kia có ,cái này đã vô minh sẽ sanh cái kia cũng vô minh ,vô minh không phân biệt bất kể ai ,già trẻ lớn bé ,có khi người sắp mãn phần mà chưa thể ra khỏi cỏi vô minh .
Tại sao thương quá thành vô minh ,vì mình thương yêu một cái gì đó ,tình thương quá sâu nặng sẽ làm cho mình mất đi lý trí ,luôn suy ngẫm về nó ,giả sử yêu một người ,thì bất kể đúng sai cũng nghe người đó xúi biểu mà không suy nghỉ ,còn kính nể quá cũng làm mình mê muội người đó muốn nói gì cũng nghe mà mình không làm chủ được sự quyết đoán .
Còn như thích quá cũng sanh TÂM vô minh ,mình sẽ bất chấp thủ đoạn để dành giựt ,tranh dành ,bất kể sống chết để đạt được ,dù phải liên lụy cả người thân ,đánh đổi cả mạng sống .
Khi đã không như ý muốn thì khổ càng khổ càng lẫn quẩn ,vì lẩn quẩn mới VÔ MINH ai xúi giục cái gì nghe cái nấy ,ai bày cái gì nghe cái nấy ,khổ lại càng khổ chất chồng .
Có một câu chuyện hiện thực ,có một người nam và người nữ yêu thương nhau quá ,nhưng gia đình phân biệt giàu nghèo ,bên gia đình người nam không cho cưới xin ,vậy hai người rủ nhau tìm nơi khác sống với nhau ,được 3 năm ,cô gái này sanh được 1 đứa con ,nhưng người thanh niên trở nên ham chơi cá độ ,về lấy 20 triệu trốn đi ,người vợ quẩn trí đi tìm thầy bùa ,ếm cho chồng về ,chủ yếu trả tiền ,
Không thấy chồng về mà trước mắt tốn gần 10 triệu vào thầy bùa ,thầy ngãi ,sự mê tín ,ngu muội này làm cho nghèo lại càng nghèo ,khổ càng khổ ,đến nổi nợ nần tràn lang ,đây là địa ngục trần gian ,là vô minh hiện tại .
Ghét quá cũng vô minh ,khi mình hận ai đó thì ngày đêm luôn nghỉ cách hại người ,sự suy ngẫm này khiến TÂM phiền não ,khi chưa trả được hận thì nuôi chí trả hận ,đến nổi mất ăn mất ngủ ,thành ác mộng gọi đây là vô minh ,chính vì vô minh làm hại mình hại người .
Tham quá cũng vô minh ,như những tên ăn cướp ăn trộm ,tham của người ta ,mà sanh TÂM giết người cướp của ,hại mình phải vào tù ,phải bị tử hình ,gây liên lụy khổ cho cha mẹ anh ,em cả họ thân quyến thuộc phải xấu hổ vì mình .
Người vô minh là mù mờ trong đạo pháp ,thậm chí không biết gì về đạo pháp ,phỉ báng cả TAM BẢO không trọng tăng ,không trọng đạo lý ,ham cải hơn thua ,ham vui chơi ,ham muốn thích làm gì là làm không có trí tuệ để suy nghỉ ,không thích tìm tòi học hỏi mà chỉ lêu lõng mà thôi .
Người sống trong vô minh luôn nghèo dẫu cho của cải do cha mẹ để lại cũng bị phá tan tành ,và đã vô minh sẽ không phát huy được để cải thiện sự sống cho bản thân ,xây lên rồi cũng sụp đổ ,trong một phút do sự vô minh bao trùm
Phật nói: chúng sanh sống trong vô minh
Trong hết thảy chúng sanh đều vô minh tại vì sao?người có uy quyền thì áp bức người yếu thế cô ,người giàu thì khinh phỉ kẻ nghèo hèn ,người mạnh uy hiếp kẻ yếu .
Tham lam ,thất tình ,lục dục mọi thứ đó đã làm chúng sanh điên đảo ,mọi cảnh vui trong trần gian cũng chỉ là tạm bợ ,vui buồn giàu nghèo chỉ là ảo cảnh ,những hữu vi trong thế gian chỉ là phương tiện giúp cho hết thảy chúng sanh tạm sống .
Khi sung sướng cũng là sung sướng tạm ,khi vui cũng vui tạm ,khi nghèo cũng nghèo tạm ,chúng sanh đắm chìm trong ngủ uẩn ,ngay trên thân tứ đại này cũng chỉ là vô thường ,nó có rồi sẽ mất ,đẹp rồi xấu ,giàu rồi sẽ nghèo ,sự biến đổi trong cảnh đời đều là vô thường .
Vậy mà chúng sanh bám chấp nó ,khổ vì nó ,con người đã tạo ác nghiệp để cướp đoạt tranh dành ,anh em ,cha mẹ bạn bè thân thuộc cũng vì cái vô minh mà chia rẻ ,giết nhau đánh nhau ,và ngay chiến tranh cũng vì vô minh mà hình thành .
Người cho rằng mình đã thông minh ,nhưng thông minh chỉ là học sâu hiểu rộng nhưng còn trí tuệ vô hình là nhìn thấu suốt từ trong vô thỉ
Người thông minh dùng đầu óc phục vụ cho bản thân ,thậm chí văn minh quá cũng vô tình sáng tạo hủy diệt chính nhân loại ,chính bản thân mình .
Ngày nay người tu xưng thần bán thánh ,phỉ báng thánh thần ,tạo vô số nghiệp ác trong thế gian ,luôn nghỉ mình đã hết vô minh nên ngã mạng tự cao ,thu nạp đệ tử rồi truyền đạo ,người vô minh lại tầm đụng người vô minh như người mù ,lại dẫn dắt người mù ,thì làm sao tránh được hố sâu vực thẳm .
Con người mình là không bao giờ an phận ,,tham lam độc ác ,xảo quyệt mưu mô ,luồng cúi thì luồng cúi dữ lắm ,nhưng hể có cơ hội là đè đạp dù đó là ân nhân ,Thân TÂM đã vô minh thì không tin nhân quả ,không tin gì PHẬT THÁNH TIÊN .
Coi thường mạng sống ,không nhìn thấy đâu là nghiệp tội nên Phật gọi đây là vô minh

Đạo pháp là vô tận vô biên ,không bờ bến ,người tu nên tầm nên hiểu để tự thoát khỏi vô minh ,phải tự mình tìm ra con đường để thoát chứ không ai thể dẫn mình ra khỏi được

(còn tiếp)

lý sự ngu ngơ thấy ớn he!
Người mù -người câm -người điếc đếu là vô minh, vậy chắc chắn lun họ chẳng bao giờ rời khỏi luân hồi.
Muốn xét kẻ nào đó có vô minh hay không hãy xem hành động lời nói và ý tưởng của họ có gây tạo ác nghiệp có hà hiếp người khiến người đau khổ, ........
Ngu đạo như ngươi mà lại học đòi giảng đạo, mà lại còn chứng đét nữa chứ!..... thì trái đất nầy nổ tung là chắc rồi. hi hi hi .
Ta nói cho ngươi hay , dẹp ba cái chứng dớ dẩn nầy đi, thì nhà ngươi còn có cửa để kiếp sau làm người

Tỷ àh, tỷ đừng có viết bài này nữa nhé ! theo nguyên lý bình thường nhất có thể hiểu được thì người đã chứng đạo là người may mắn đc hiểu thông suốt lý đạo lẽ nào họ lại tự nhận mình chứng đạo, họ chỉ có thể kín đáo chỉ dẫn, tương trợ người khác để ai cũng đc như vậy, chỉ có thế thôi ! Việc mình làm mình biết, có gì mà phải quảng cáo hay bố cáo thiên hạ, Tỷ suy xét lại kẻo uổng công tu.

Gương soi bóng
Con mắt nhìn vào gương phản diện ,mình nhìn vào đó để sát định hình bóng của mình trong gương soi ,con mắt nào nhìn vô không phải đúng hết .
Mình có dám chắc đó là đúng không ?đây là cái nhìn thông suốt ,không có cái nào là chính sát để mình đánh giá ,mình nhìn mình không nhìn thấy rõ thì nhìn bên ngoài làm sao mình đánh giá hay phán xét .
Con mắt bình thường không bị loạn thị nhìn hình ảnh khác ,con mắt bị loạn thị thì nhìn khác ,con mắt viễn thị nhìn khác ,
Lỗ tai không bị bịnh thì nghe khác ,lỗ tai khuyết tật nghe lại khác ,mình có dám chắc mình hoàn toàn bình thường không có vấn đề nào sai lạc không?
Khi soi bóng trong gương mình thấy hình của mình là hình ảnh trước mặt ,mình lại không thấy mình ở mặt sau lưng .
Ngược lại mình nhìn người đối diện trước mặt lẫn sau lưng luôn ,nhưng mình chỉ nhìn thấy đó là bề nổi của nó ,thấy hiện hữu đẹp xấu theo đánh giá của mình ,mà mình không thể nhìn được kết cấu của nó là cái gì .
Người chứng đạo là người nhìn thấu suốt mọi sự cấu kết trong ruột của nó ,biết được sự diễn biến của nó là như thế nào .
Chỉ cần mình nói sơ sơ là biết diễn biến của nó rồi ,gương soi bóng chỉ khi mình trụ nơi gương mới thấy bóng ,còn khi mình rời khỏi gương cái bóng cũng biến mất không tồn tại ,nhưng tâm mình còn trụ không ?
Dù bóng không còn nhưng tâm còn trụ nhớ bóng ,hình dáng đó in trong đầu của mình ví dụ:hôm nay soi thấy cái mặt bị mụn nhọt ,rời khỏi cái gương mình luôn nhớ cái mụn nhọt trên mặt lúc soi gương
Cũng như chúng ta bị người chỉ trích mắng chửi ,mình không hề thấy được tâm mình lúc phản xạ ,họ đang sân mình cũng đang sân ,đó là lúc mình đang soi bóng .
Khi rời khỏi mặt gương soi mình nhớ lúc người đó nói gì ,mình đã nói gì đó là mình đang vọng nhớ bóng trong gương soi
Người chứng đạo biết đó chỉ là bóng để soi nên không bao giờ chụp bóng ,vờn bóng ,những gì tôi nói chỉ là một góc nhỏ của chứng đạo .
GIÁC ngộ là trong từng sát na tâm ,nghĩa là không có ngôn ngữ diễn đạt hết ,chỉ là một cái nhìn thông thoáng suốt hết mà thôi ,nên tôi nói dù cho nói nhiều nhiều nhưng không thể nói hết ,giác ngộ là vô hình vô bóng vô ngôn viết đặng

Trích dẫn:

---

Nguyên văn bởi TheVu

Tỷ àh, tỷ đừng có viết bài này nữa nhé ! theo nguyên lý bình thường nhất có thể hiểu được thì người đã chứng đạo là người may mắn đc hiểu thông suốt lý đạo lẽ nào họ lại tự nhận mình chứng đạo, họ chỉ có thể kín đáo chỉ dẫn, tương trợ người khác để ai cũng đc như vậy, chỉ có thế thôi ! Việc mình làm mình biết, có gì mà phải quảng cáo hay bố cáo thiên hạ, Tỷ suy xét lại kẻo uổng công tu.

---

đệ yên tâm tỷ chia sẻ sở chứng ,nhưng người tham mới ngộ nhận chứng thực chất nó là vô sở chứng

Trích dẫn:

---

Nguyên văn bởi ga tê ga tê

lý sự ngu ngơ thấy ớn he!

Ta nói cho ngươi hay , dẹp ba cái chứng dớ dẩn nầy đi, thì nhà ngươi còn có cửa để kiếp sau làm người

---

CÁM ƠN!nha ,hi...hi......kiếp sau M Đ đã là thánh rồi đâu làm người chi mệt hi...hi....
Người sống độ bá gia thì gọi là thánh sống ,người chết độ bá gia cũng được gọi là thánh ,vậy lúc còn sống thì cứu giúp bá gia cho thực tế hơn không ,GATE HAM GÀ TẾ nên mê tín quá

gởi mọi người đường linh do sư huynh NGUYENsANH đã cho M Đ

,http://www.youtube.com/watch?v=bMSRP-JTYak

....Đức Phật khuyên : Trí tuệ giúp ta biết hết tất cả nhưng không chấp vào cái biết của chúng ta...

Lúc đó thức biết chảy lần về trong quá khứ...ta sẽ tiến mãi về tương lai....

(HT. Thích Trí Quảng)

câu hỏi của DIỆU ĐỊNH dành cho mọi người
Các cỏi có cố định hay không ,quả vị có cố định hay không?

tất cả các pháp Phật muốn đắc quả điều phải phá Chấp "Vô Ngã".

Tất cả các pháp Phật muốn đắc đạo cần phải phá Chấp, diệt bản nga -> Vô ngã.

Trích dẫn:

---

Nguyên văn bởi minh đài

CÁM ƠN!nha ,hi...hi......kiếp sau M Đ đã là thánh rồi đâu làm người chi mệt hi...hi....
Người sống độ bá gia thì gọi là thánh sống ,người chết độ bá gia cũng được gọi là thánh ,vậy lúc còn sống thì cứu giúp bá gia cho thực tế hơn không ,GATE HAM GÀ TẾ nên mê tín quá

---

Bà nói người mù người câm người điếc là vô minh vì mắt không thấy miệng không nói tai không nghe là loại người vô minh, nhưng khi ga tê nói ra cái sự thật về vô minh thì duyên với hành sanh ra ác nghiệp , cái nầy mới gọi là vô minh, bà tỷ không nghe đúng - không thấy đúng -không nói không dúng chánh pháp, nên cũng đáng gọi là vô minh, còn vô minh nặng hơn ngừơi mù người câm ngừơi điếc à nghe! Cái loại người nầy kiếp sau có được làm người không , vậy thì phải xem lại nhân quả ba đời rồi xét.
Vô hậu!
Ngay tại đây ga tê chẳng có ý mắng chửi ai hết , chỉ là nói ra sự thật thôi hè!
Cái gì mình biết thì nói không biết thì thôi, rảnh quá dư hơi viết bậy viết bạ rồi tự sướng với chính mình, he he ta giác ngộ rồi nên ta giác tha...ta cứu độ chúng sanh , cái trò nầy hơi bị xưa rồi ziễm!....chẳng có ai tin nổi đâu he! Ráng mà nhập thất tu lại đi, ta chỉ nói có nhiêu thôi , hiểu hay không thì tuỳ!!!!

Trích dẫn:

---

Nguyên văn bởi ga tê ga tê

Bà nói người mù người câm người điếc là vô minh vì mắt không thấy miệng không nói tai không nghe là loại người vô minh, !

---

TUI nói có mắt ,có mũi có lưỡi ,có tai đàng hoàng luôn mà cũng vô minh ,thà không có còn hơn là có mà bị vô minh ,biết tại sao không?
Có mắt mà mắt bù lệch ,có tai mà tai lãng nghe không rõ ,6 căn không hoàng chỉnh thì thu vô đã trật thì ý ,tâm đều sai biệt ,không VÔ MINH thì là cái gì??
Loại vô minh hay ăn nói tầm bậy tầm bạ

Trích dẫn:

---

Nguyên văn bởi ga tê ga tê

không thấy đúng -không nói không dúng chánh pháp, nên cũng đáng gọi là vô minh, còn vô minh nặng hơn ngừơi mù người câm ngừơi điếc à nghe! Cái loại người nầy kiếp sau có được làm người không , vậy thì phải xem lại nhân quả ba đời rồi xét.
Vô hậu!

---

Câm điếc đui mù họ đâu có biết cái gì đâu mà vô minh với không vô minh ,không tin sư huynh đi hỏi mấy người câm điếc đui mù xem họ có biết cái màu nào đỏ ,xanh ,trăng hay không???

Trích dẫn:

---

Nguyên văn bởi minh đài

Câm điếc đui mù họ đâu có biết cái gì đâu mà vô minh với không vô minh ,không tin sư huynh đi hỏi mấy người câm điếc đui mù xem họ có biết cái màu nào đỏ ,xanh ,trăng hay không???

---

Bà mới viết câm đíếc mù không thấy không nghe là vô minh,mới đó đã chối bai bải rồi , bà thử đưa tờ hai trăm cho người mù , họ cho bà biết bao nhiêu tiền nhe, chưa chắc bà nhắm mắt mà biết tiền cầm trong tay là bao nhiêu nghe.
Nếu mù bẩm sinh thì họ không biết màu sắc, nhưng không phải không biết màu sác là vô minh nghe !