*** Đôi Điều Bổ Sung Về Giao Thừa và Trừ Tịch ***
Đêm cuối cùng của năm (không nhất thiết là 30) là thời điểm chuyển đổi giữa năm cũ và năm mới, vì vậy thường được gọi là đêm ...Giao Thừa. Giao nghĩa là bàn giao, trả lại. Thừa là thừa nhận, đón lấy. Do vậy, nói cho chính xác thì phải vào lúc 12 giờ đêm mới gọi là ...Giao Thừa. Nếu trước 12 giờ đêm thì chỉ có ...Giao chứ chưa có ...Thừa.
Thông thường đêm cuối của năm là đêm 30. Đêm 30 thì có lẽ ai cũng biết là thường rất tối (người ta gọi con cọp là ...Ông Ba Mươi, chính là vì nó thường đi bắt mồi vào đêm tối trời như đêm 30). Đó là thời điểm tốt nhất cho ma quỷ lộng hành. Cũng vì thế mà vào đêm cuối năm này người ta có tục đón rước ông bà.
Thời khắc đó, trần gian đầy ma quỷ, do vậy, sau khi cúng lễ tiếp rước ông bà, người ta phải có biện pháp xua đuổi ma quỷ. Thời xa xưa, người ta dùng chiêng, trống để gõ. Tạo âm thanh đuổi ma quỷ. Đồng thời người ta còn rắc vôi quanh nhà cho ma quỷ tránh xa. Dựng cây nêu làm cột mốc nhân giới, cho ma quỷ không xâm phạm.
Về sau, người dùng ống tre làm pháo đốt gọi là ...Bạo Trúc. Trong sách An Nam Chí Lược có câu:
Dân gian môn thủ minh bạo trúc.
Nghĩa là:
Người dân đốt pháo trúc trước cửa nhà.
Vì có tục lệ đốt pháo trừ tà đó, nên đêm cuối của năm còn được gọi là ...Trừ Tịch. Trong đó, chữ Tịch đã là Đêm, do vậy, nếu gọi ...Đêm Trừ Tịch là ta đã gọi ...thừa.
Vì thời điểm đốt pháo trừ tà đó diễn ra vào ngay lúc 12 giờ đêm, giao điểm của năm cũ và năm mới, nên Trừ Tịch về sau không chỉ có nghĩa là Đêm Trừ Ma Quỷ nữa, mà còn hàm ý là ...đêm thay đổi, giao hoán, trừ bỏ ...v..v..như câu:
"Bạo trúc nhất thanh trừ cựu tuế"
Nghĩa là:
Pháo nổ một thanh, trừ năm cũ.
Có lẽ người ta không hiểu rõ nguyên nhân hoặc cố tình bài trừ mê tín, nên đã cấm đốt pháo. Viện lẽ tiết kiệm, giảm tai ...v...v... Thực tế làm như vậy, không những đã phá hoại phong tục, lễ giáo, mà còn khiến cho chúng ta mất đi hai chữ ...Trừ Tịch trong ngày Tết cổ truyền. Vì không đốt pháo thì lấy cái gì mà ...Trừ?
Không hiểu nhà nước ta có phải là ...anh tà-lọt của bác Trung Cộng hay không, mà họ làm cái gì, ta cũng nhất nhất noi theo. Nhục nhã thay cho chí khí tự hào của anh hùng Trần Bình Trọng:
"Ninh thọ tử, bất ninh thọ nhục." (Thà chịu chết chứ không chịu nhục.) Với 2 câu nói hào hùng đầy sảng khí anh linh đất Việt:
"Ninh vi Nam quỷ. Bất vi Bắc vương." (Thà làm ma nước Nam. Không làm vương đất Bắc.)
Hay xét theo bình dân thì thậm chí còn thua cho tinh thần chung thủy của người phụ nữ đất Việt:
Chồng em áo rách em thương,
Chồng người áo gấm xông hương mặc người.
-ca dao-
Bác Trung Cộng vừa cấm đốt pháo vào năm trước, thì năm sau nhà nước ta cũng ...hưởng ứng noi theo. Cho rằng đốt pháo là lãng phí, gây hỏa hoạn, v..v...
Thực tế thì ngay cả thời xa xưa, lúc người ta còn nhà tranh mái lá, nhưng đốt pháo vẫn không bao giờ sinh cháy nổ cả. Đơn giản vì pháo nổ tỏa ra thán khí, người thở còn không nổi, lửa làm sao mà cháy được?
Cháy nổ có chăng chỉ diễn ra khi làm pháo....lậu. Vì bị cấm nên họ làm lén, thuốc pháo giấu lung tung nên tạo ra cháy, nổ. Nếu được phép làm đàng hoàng thì làm bom, đạn còn không sao, nói gì là làm ...pháo.
Nói việc đốt pháo là lãng phí thì lại càng cực kỳ vô lý. Vì việc làm pháo là vừa tiêu thụ thuốc súng tàn dư của chiến tranh, vừa tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn, hàng triệu người, lại giữ gìn làng nghề truyền thống, phong tục, lễ giáo của dân tộc.
Đó là một biện pháp giúp người nghèo thêm thu nhập, người giàu có chỗ ...tiêu tiền ..."giúp người" một cách gián tiếp. Nhằm cân đối phần nào thăng bằng kinh tế của XH.
Tuy nhiên, đúng là đốt pháo thì khiến cho môi sinh bị ô nhiễm, gây hại cho sức khỏe. Nhưng ta có thể linh động bằng cách hạn chế cho mỗi nhà chỉ được đốt 1 phong. Đám cưới, lễ hội được đốt 1 phong. Vậy thì phong tục được bảo trì, mà môi sinh cũng được giảm thiểu ô nhiễm đáng kể.
Càng nói thì càng ...buồn, vì ngày nay không còn pháo thì không những đám cưới im lìm không pháo nổ rước cô dâu, mà ngày Xuân thậm chí cả câu đối phổ biến nhất cũng đành phải bỏ:
"Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh."
Xem câu này, thế hệ con cháu của chúng ta chắc chắn không biết được ...tràng pháo là cái thứ gì....
Không có pháo hợp pháp thì người ta xài pháo phi pháp. Nếu không tự chế lén lút sinh ra cháy nổ, chết người, thì cũng tạo thành cơ hội cho buôn lậu qua biên giới, cúng tiền cho ngoại quốc tiêu pha.
Không có pháo, người dân không còn phong tục Trừ Tịch ngàn đời của tổ tiên để lại. Cho nên "ma quỷ" lộng hành khắp thế gian.
Không có pháo người ta không biết đâu là năm mới và năm cũ. Vì mọi việc vẫn im lìm, lẵng lặng trôi qua. Người Việt xa xứ phải ...ăn những cái Tết vô vị đã đành, (vì nước người không tổ chức Tết cho ta), dân trong nước cũng chẳng biết đâu là Giao, đâu là Thừa. Gia đình mạnh ai nấy đi, trông nhộn nhịp nhưng thật ra chỉ là hư ảo. Mất đi tính chất linh thiêng, lễ giáo của ngày Tết.
Ngày xưa có pháo, giúp nhắc người đi biết lúc phải trở về. Nhắc người ở nhà phải lo tranh thủ cúng đón ông bà. Tiếng pháo nổ khiến cho mọi người từ trẻ thơ đến cụ già đều phải thức để cùng nhau đón Tết.
Tiếng pháo nổ không những giúp xua bầy ma quỷ mà còn đưa khói pháo tràn vào khắp nơi để tẩy khí ô uế, tiêu trừ nhơ nhớp tồn đọng của năm cũ. Sáng mồng một ta có một bầu không khí thật mới nguyên. Và như vậy mới gọi là...Nguyên Đán.
Quả là ...
Trời tạo nghiệt còn đường mà tránh
Người gieo tai biết lánh thế nao?...
Pháo hồng đón Tết mong sao,
Đì đùng, rộn rả để chào đón Xuân!...
...Thân ái,
-Thiên Vương-