Miếng Trầu

Miếng trầu là đầu câu chuyên,Diêu hy có mấy câu thơ lượm được xin gửi DĐ góp vui. huynh đệ tỷ muội có câu nào cùng góp vui vào nhé:

Từ ngày ăn phải miếng trầu
Miệng ăn môi đỏ dạ sầu đăm chiêu.
Một thương ,hai nhớ ,ba sầu
Cơm chẳng ăn được,ăn trẩu cầm hơi.::105:

Cho anh một miếng trầu vàng
Mai sau anh trả lại nàng đôi môi
Yêu nhau chẳng lấy được nhau
Con lợn bỏ đói,buồng cau để già.:105:

@Lienhoadieuhy :ciao:

MIẾNG TRẦU

I. TRUYỆN TRẦU CAU.

Trong dân gian Việt nam có một câu truyện rất bình dân và rất phổ biến mà ai cũng biết, nó nói lên tình nghĩa vợ chồng anh em, tạo nên hạnh phúc gia đình. Câu truyện ấy như sau :

Có hai anh em họ Cao, diện mạo, thân hình cùng tác phong giống hệt nhau. Họ thương yêu nhau và gắn bó với nhau đến nỗi không thể rời xa nhau được.

Người anh tên là Tân kết hôn với nàng Lưu-sương-Phù. Còn em tên là Lang, tuy đã lớn tuổi nhưng vẫn không muốn kết bạn để khỏi phải rời xa anh chị.

Một hôm hai anh em đi săn, người em cảm thấy mệt nên bỏ rừng về nhà trước. Nàng Lưu sương Phù tưởng lầm đó là chồng mình, nên chạy ra cổng chào đón với tất cả tình âu yếm. Người em cảm thấy e thẹn. Và để khỏi tái diễn cảnh ngượng ngùng đó nữa, chàng đã quyết định bỏ nhà ra đi.

Chàng lang thang mãi cho tới khi đến bên bờ một con sông lớn. Không một con đò, cũng không một nhịp cầu, nên chàng phải dừng chân bên bờ sông. Vừa đói, vừa mệt lả, chàng chết dần, hoá thành tảng đá lớn.

Người anh biết sự việc nên bỏ nhà ra đi tìm em để trọn tình ruột thịt. Anh lần mò theo cùng con đường em đã đi. Đến bờ sông, anh vừa đói vừa mệt nên ngồi nghỉ trên tảng đá lớn rồi chết là hóa thành cây cau cao vút trời xanh.

Nàng Lưu Sương Phù ngày ngày mong chồng chờ em trở về, nhưng vẫn biền biệt, nên nàng cũng bỏ nhà ra đi cho trọn tình nghĩa vợ chồng. Nàng cũng đi theo con đường mòn mà chồng và em đã đi qua. Tới bờ sông, nàng ngồi nghỉ trên tảng đá, dựa lưng vào thân cây cau rồi cũng chết đi hoá thành dây trầu cuốn quanh cây cau.

1. Ý nghĩa câu truyện :

Mỗi câu truyện cổ tích đều có hậu, đều đem đến một bài học luân lý. Câu truyện trầu cau nói lên tình nghĩa gia đình và tình nghĩa anh em. Chính tình yêu này đã tạo nên hạnh phúc gia đình. Sự phối hợp trầu cau và vôi lấy từ đá luôn tạo thành mầu đỏ thắm, được dùng để diễn tả tình nghĩa sâu đậm và mặn mà giữa vợ chồng, với anh em trong gia đình đầm ấm yêu thương. Chính vì thế, trầu cau được dùng trong việc cưới hỏi, để cầu chúc đôi tân hôn xây dựng tổ ấm gia đình trong tình nghĩa thân thương.

2. Tục lệ trầu cau trong nền văn hoá Việt nam.

* Trong xã giao hằng ngày.

Người ta nói :”Miếng trầu là đầu câu chuyện”. Theo thói quen của phong tục ngày xưa, người ta mời chào nhau bằng miếng trầu trong nơi bình dân cũng như nơi quyền quí. Gặp nhau trên đường hay ở một hàng quán cũng mời nhau trầu, nhất là khi khách đến nhà. Trong bài thơ “Khách đến chơi nhà” thi sĩ Nguyễn Khuyến đã xin lỗi bạn vì không có trầu để chào mời :

Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta.

* Trong cách trao đổi giữa trai gái.

Các bạn trẻ tuổi lứa đôi, khi gặp nhau cũng đưa mời trầu để làm quen và cũng có thể là dịp để ướm hỏi thử lòng :

Gặp nhau ăn một miếng trầu
Gọi là nghĩa cũ về sau mà chào.

Nhiều khi bạn trẻ mời nhau miếng trầu là gói ghém tất cả những gì hứa hẹn gắn bó :

Trầu này trầu quế trầu hồi,
Trầu loan trầu phượng trầu tôi trầu mình.
Trầu này trầu tính trầu tình,
Trầu nhân trầu nghĩa, trầu mình với ta.

* Trong việc cưới hỏi.

Không biết đã có từ lúc nào trầu cau là hai thứ đã chiếm giữ một vai trò quan trọng không thể vắng thiếu trong các lễ vật ở buổi hôn lễ của dân tộc Việt nam.

Ngoài ra, trầu cau cũng đi đầu trong mọi sinh hoạt giao tế, ăn nói thời xưa, nay còn truyền lại ở mọi nơi, nhất là ở nông thôn vườn ruộng. Ở thành thị “miếng trầu vẫn là đầu câu chuyện” cho nên mỗi khi cưới hỏi, dầu cho khó khăn trong việc tìm mua, cho dù khan hiếm vào lúc không phải mùa như thế nào và cho dẫu thời nay, ít có bà con ăn trầu, người ta cũng phải tìm mua cho bằng được hai thứ này, không nhiều thì ít để giữ lễ. Nói khác hơn là để thủ lễ và chứng tỏ khả năng căn bản về kiến thức của văn lễ gia đình, tộc họ mình. Sự thiếu sót quả là điều đáng tiếc.

Tục lệ ăn trầu thì có ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng dường như ở Việt nam mới đưa lên hàng quan trọng có sắc nét cá biệt trong mọi nghi lễ, hơn vậy còn có tính cách trang nghiêm chỉ một lần trong đời người mà thôi.

(Phạm côn Sơn, Hôn lễ và nghi thức, tr 39-40)

3. Tính cách triết lý của truyện Trầu cau.

Sau khi Cao Lang bỏ nhà ra đi, người anh là Cao Tân đi tìm kiếm và nhận lãnh cái chết để đền trả sự sai lầm của mình trong cách đối xử với người em là một ý thức đề cao tình anh em huyết nhục không thể ly tán. Anh em phải sống chết có nhau và không thể vì riêng tư mà bỏ nhau.

Xuân Phù đi tìm chồng và chết theo chồng là sự kiện đề cao tình chồng vợ chung thủy.

Cái chung cuộc với hình trạng cây cau không cành vươn lên cạnh hòn đá và dây trầu quấn quít theo cây cau là biểu trưng sự xum họp hạnh phúc chồng vợ gia đình.

Có lẽ từ ngàn xưa đã có ai đó nhìn thấy được một hình trạng của thiên nhiên thảo mộc mà nghĩ ra chuyện này rồi săp xếp thành câu chuyện có mạch lạc, ý nghĩa để truyền bá, giáo dục trong đại chúng. Đây là cách giáo dục quần chúng có ý nghĩa và đơn giản vào thời xa xưa , nhưng có tác dụng lâu dài cho tới ngày nay. Dầu sao, chuyện tích Trầu cau vẫn mang tính chất triết lý về sự giáo dục cộng đồng và triết lý đó đã biến thành thực dụng khá đơn giản trải qua bao thế kỷ và tồn tại tới ngày nay qua tục ăn trầu, cùng vấn đề Trầu Cau biến thành vật lễ trong việc cưới hỏi luôn gây ấn tượng về hạnh phúc gia đình và vợ chồng.

II. MIẾNG TRẦU VÀ TÍNH CÁCH HOÀ HỢP.

Theo câu truyện Trầu cau, về sau, vua Hùng Vương nhân đi tuần thú qua xứ ấy, thấy trong đền có cây xanh lá tốt, mọc trên một đống đá. Vua ngồi nghỉ mát, gọi người bản thổ hỏi chuyện, rồi ngài sai lấy quả cau ấy bổ ra, và lấy hòn đá nung lên thành vôi tôi với nước, rồi lấy vôi quệt vào lá trầu mà ăn lẫn với miếng cau thì thấy mùi mẽ thơm tho, nhổ ra hòn đá thì thấy đỏ ối. Ngài mới truyền cho thiên hạ lấy giống mà trồng để dùng vào việc cưới xin và mọi việc.

(Phan kế Bính, Việt nam phong tục, tr 350)

Khi ăn một miếng trầu có cau và vôi, người ta cảm thấy có mùi thơm tho và ngon miệng. Miếng trầu làm cho má cô nàng hồng lên trông hấp dẫn. Miếng trầu cũng làm cho lòng người ấm lên cả trong lẫn ngoài, nhất là những lúc trời lạnh. Miếng trầu tượng trưng cho duyên tình của đôi lứa :

Đêm khuya thiếp mới hỏi chàng :
Cau xanh ăn với trầu vàng xứng không ?
- Trầu vàng nhá với cau xanh,
Duyên em sánh với tình anh tuyệt vời.

Muốn có một miếng trầu ngon, người ta luôn phải trộn lẫn ba thứ đó vào làm một “3 in 1” : trầu, cau và vôi. Mỗi thứ có một mùi vị riêng : trầu cay, cau đáng, vôi nồng. Nếu chỉ dùng một thứ thì không chịu nổi : nếu chỉ ăn lá trầu thì cay quá, cau lại chát, ăn vôi thì bỏng miệng.

Miếng trầu nói lên ba đặc tính không thể tách rời nhau : cay, đắng, nồng. Đôi khi người ta ăn trầu với thuốc lào hay vỏ chay, lúc đó miếng trầu trở nên “5 in 1”. Do đó, miếng trầu nói lên sự hoà hợp giữa vợ chồng và con cái. Tuy mỗi người có một tính tình riêng nhưng mỗi phần tử trong gia đình phải bỏ ý riêng để tìm đến một hoà hợp chung : mình vì mọi người, mọi người vì mình. Có sự hòa hợp như thế, gia đình mới có đời sống ấm êm :

Trầu xanh, cau đắng, chay hồng,
Vôi pha với nghĩa, thuốc nồng với duyên.

III. MIẾNG TRẦU VÀ TÌNH NGHĨA VỢ CHỒNG.

Giới răn Thiên Chúa đòi buộc mọi người phải yêu thương nhau như chính mình, không phân biệt. Tình yêu vợ chồng lại càng phải được kiện toàn với tình yêu hy sinh vô vị lợi và bằng một sự hoà hợp thắm thiết. Càng hy sinh, tình yêu càng mặn nồng và làm cho gia đình càng hạnh phúc. Hy sinh tỷ lệ thuận với hạnh phúc :”Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình” (Ga 15,13).

Truyện trầu cau và phong tục ăn trầu mãi mãi là một gia tài của cha ông truyền lại cho con cháu, nó mang một ý nghĩa rất thâm thúy : càng bị nghiền nhai ra thì càng trở nên mầu đỏ thắm tình yêu :

Con đường nghiền nát trầu cau
Nên mầu đỏ thắm nên mầu sắt son.


Trong Tông huấn về Gia đình, Đức Gioan Phaolô II viết:”Sự hiệp thông trong gia đình đòi hỏi mọi người và mỗi người biết quảng đại và mau mắn mở rộng lòng mình ra để thông cảm, bao dung, tha thứ và hoà giải với nhau”(FC 21).

Chúng ta chú trọng đến hai chữ “Bao dung”, hãy mở rộng lòng ra để đón nhận nhau trong tinh thần bao dung. Bao dung là “Tôn trọng và chấp nhận sự khác biệt, sự đa dạng giữa người và người trong mọi chiều kích”. Vì thế, những cặp vợ chồng bao dung sẽ dễ dàng xích lại gần nhau, dễ dàng bổ túc cho nhau, nhờ đó họ kiện toàn sự hiệp nhất yêu thương. Léon Tolstoi đã nói:”Yêu ai là yêu trọn vẹn con người đó y như trong thực tế, chứ không phải như trong ước muốn của ta”.

Sự hiệp nhất bền vững trong đời sống vợ chồng không chỉ là bảo chứng cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc và đẹp lòng Chúa, mà còn là một chứng từ có sức thuyết phục đối với những gia đình đang chìm trong bất hoà, chia rẽ và đổ vỡ.

Bây giờ anh bắt tay nàng
Hỏi sao lá ngọc cành vàng xa nhau
Xa nhau ta mới xa nhau
Khi xưa ta vẫn ăn trầu một cơi
:105:

Bây giờ em mới hỏi anh
Trầu vàng nhá với cau xanh thế nào?
- Cau xanh nhá với trầu vàng,
Tình anh sánh với duyên nàng đẹp đôi.
:105:

Láng giềng đã tỏ đèn đâu
Chờ em ăn dập miếng trầu em sang
Đôi ta cùng ở một làng
Cùng chung một ngõ vội vàng chi anh
Em nghe họ nói mong manh
Dường như họ biết chúng mình với nhau
:105:

Đi đâu cho đổ mồ hôi
Chiếu trải không ngồi,trầu để không ăn.
Thưa rằng bác mẹ tôi răn
Lam thân con gái chớ ăn trầu người.:105:

Cách thức khi mời khách ăn trầu thường chủ nhà đưa mời khách nguyên chiếc lá và ống vôi do các cụ dặn con cháu trước khi ăn
" Ăn trầu phải mở trầu ra
Một là mặn thuốc hai là mặn vôi"
Tôi cũng xin được phổ biến kinh nghiệm khi ăn trầu ( tôi từng nghiện ăn trầu khi còn trẻ)
- Lá trầu : Nên chon những lá trầu quế hơi dày, lá nhỏ cứng hơn hẳn những lá trầu mỡ to, bóng nhưng thật ra không cay, không thơm có vị hơi hôi khi ăn chỉ có những người ăn trầu thật sự mới biết điều đó .Vẫn từng nghe "trầu vàng, vỏ tía, cau đậu", trầu vàng ở đây là những lá trầu già, vàng tự nhiên, lá tươi, cứng vị cay và thơm đặc biệt, thỉnh thoảng mới có những chiếc lá như thế. Người ăn rất trang trọng têm miếng trầu vàng tươi chưa có vết đốm nâu dù là nhỏ nào , kèm thêm 1 miếng vỏ tía loại hơi hồng tím tươi màu, vị chát và thanh, thơm mùi vỏ, mùi nhựa mới
- Chọn cau : Cách mua hiện tại bạn nên hỏi mua cau say, ngừoi bán hàng sẽ nhìn bạn 1 giây để đánh giá sau đó họ sẵn sàng bổ cho bạn xem thử tất cả các loại cau, bạn có thể chọn tùy thích loại nào sau đó.Cau đậu còn có tên gọi là cau đông là loại cau có ở vùng đồng bằng Bắc Bộ nhưng không phải vùng nào cũng ngon như nhau. Nét riêng của loại cau này 1/3 là hạt tròn xoe,2/3 là lớp cùi dày trắng nõn như cùi dừa non vậy, không nên chọn loại hạt quá nhỏ hay quá lớn khiến miếng trầu khi ăn chát hơn thường lệ làm giảm bớt hương thơm từ miếng trầu đấy. Chỉ cần hai lần đi mua cau là bạn có thể chọn được những quả cau cân hạt, cân màu. Tôi lấy làm lạ khi các bà, các cô hay đi xem bói lá trầu, quả cau nếu thế kể cả không cần bổ quả cau tôi cũng nhận biết được quả nào đẹp, lá trầu nào là ngon và được coi trọng nhất về cả ngoại hình lẫn chất lượng và ý nghĩa thật sự của nó ( Chú ý cau miền Nam to, vẻ ngoài đẹp hơn cau ngoài Bắc nhưng rất nhạt, xơ nhiều, cứng làm giảm mất cả thú ăn trầu) Còn cau say quả hơi thuôn nhỏ, cân hạt, cân màu nhưng hạt hơi trũng tưởng như còn nước như quánh lại sánh như mật ong. Khi ăn đến lọai cau này với trầu quế, vỏ tía, vôi sau khi nuốt hoặc một chút nước trầu thấm vào miệng thơm nồng của trầu,mát thanh của cau, chát của vỏ, nồng của vôi tất cả tạo thành luồng thơm tho thật nhẹ nhõm, chỉ 2 phút sau phải nhắm nghiền mắt lại, mồ hôi vã ra thế giới như chao nghiêng, có những miếng cau độ say đến 5 phút .
Tôi vẫn nhớ những ngày khi mua trầu về trước là rửa sạch lá trầu, cau để đặt lên bàn thờ để thắp hương còn sau đó tôi đưa một lá trầu ngon nhất cho mẹ chồng để bà têm ( mẹ tôi rất cẩn thận khi ăn trầu, miếng trấu phải vuông thành, sắc cạnh têm đàng hoàng mẹ tôi mới thấy ngon) mẹ chồng, chồng tôi và tôi mỗi người một miếng , ba mẹ con cùng ăn trầu, lá trầu vàng thường để giành cho mẹ. Thực sự miếng trầu là biểu tượng của tình cảm anh em, tình cảm gia đình , mối khi ăn trầu đạo lí,tình cảm, yêu thương không nói thành lời nhưng lại khiến ta không thể nào quên : " Ngày xưa, có hai anh em nhà họ Cao........"

... "Có phải Duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như đá, bạc như vôi!" ...

Ăn trầu ,ăn ở nơi đâu
Trầu tình,trầu nghĩa, tình sâu, nghĩa nồng
Ba mà hóa một linh thông
Cơm dẻo canh ngọt tình nồng thế gian.

Ăn trầu không sợ sâu răng
Anh đang bỏ thuốc chuyển sang ăn trầu
Giờ đây anh mới phát rầu
Vừa ghiền thuốc lá, vừa ghiền trầu cau.

Xuống trần muốn học mau mau
Để còn trở lại kiếp sau niết bàn
Nhưng ôi muôn sự dở dang
Trầu Cay,cau đắng kết nàng với tôi
Thương thay muôn sự đã rồi
Bao nhiêu cay đắng có tôi cùng nàng
Bao nhiêu tâm sự bẽ bàng
Cùng nhau tu sửa có nàng với tôi
Bao nhiêu gian khó lần hồi
Tình sâu nghĩa nặng tới hồi phân ly
Trần gian cõi tạm ai bi
Nợ nần xin trả những gì đa mang
Bao nhiêu vương vấn buộc ràng
Cùng nhau ta quyết cùng nàng lên tiên
Thế gian muôn sự đảo điên
Có nàng bên cạnh như tiên trong nhà
Việc to việc nhỏ phân ra
Cùng nhau chia sẻ ta bà vững chân
Cùng nhau vun đắp nền nhân
Cùng nhau thành kính thánh thần,tổ tiên
Muốn cho trăm họ đoàn viên
Thiên đường tại thế an nhiên lòng từ
Ngẫm xem từ thử đến chừ
Anh hùng gặp đặng anh thư mấy người

Bác Tinh Khi Than và cư sĩ Thiện Niệm đúng là 2 cây thơ họa của diễn đàn.

Quả xanh xanh núm
Lá nẹp xếp đôi
Đá vôi ba lửa
Tam bôi hương nồng

E ấp hoa phòng
Ai trông đầu cổng
Nụm chia miếng trắng
Đôi mềm ấp e

Không Trầu mà cũng chẳng Cau
Làm sao cho thắm môi nhau thì.... làm

(Nguyễn Duy)