Hỏi: Thế nào là tứ tướng: Nhân, ngã, chúng sanh, thọ giả?



Đáp: Tứ tướng có 2 thứ: Tứ tướng phàm phu gọi là mê thức tứ tướng là hiển bày cái ngã thế gian và tứ tướng của bậc thánh là mê trí tứ tướng để hiển bày cái ngã xuất thế gian.



Phàm phu chấp thân này cho là ta, nên gọi là ngã tướng; tiến thêm một bước không chấp thân này tiểu ngã, rồi chấp nhân tướng là cả nhân loại làm đại ngã; bỏ đại ngã mà tiến lên chấp cả chúng sanh, gọi là chúng sanh tướng; chúng sanh tướng cũng phải qua thời gian, tức chấp thật thời gian đó gọi là thọ giả tướng (kinh Viên Giác gọi là thọ mạng tướng).



Kinh Viên Giác diễn tả tứ tướng của bậc thánh: Bậc thánh đã chứng quả, nhưng còn chấp sở chứng sở ngộ cho ta chứng là ngã tướng; rồi tiến lên một bước ngộ được sự chứng không phải là ta (không có năng ngộ sở ngộ), nên gọi là nhân tướng; tiến thêm một bước là liễu tri năng chứng năng ngộ đều không phải là ta, nhưng còn năng liễu và sở liễu tri gọi là chúng sanh tướng; diệt hết các ngã luôn cả liễu tri không còn, chứng Niết Bàn Tiểu thừa, mà ôm Niết bàn cho là ta chứng gọi là thọ mạng tướng (mạng căn chưa dứt). Ngộ triệt để của Thiền tông thì mạng căn cắt dứt. Người ta nghe nói mạng căn cắt dứt thì sợ, vì còn muốn ôm cái ngã. Mạng căn chưa cắt dứt thì còn thọ mạng (thọ giả), nên gọi là thọ giả tướng; tức là bỏ ngũ uẩn ngã, lại ôm Niết Bàn ngã là ngã vi tế.



Ngộ cuối cùng của Tổ Sư thiền là vô tu vô chứng, vì Phật đã thành sẵn, không phải tu mới thành, không phải chứng mới đắc. Cho nên, ngộ triệt để là tâm vô sở hữu, Phật Thích Ca gọi là pháp bản trụ, là vô thỉ, không thể kiến lập cũng là nghĩa vô sanh. Người chứng ngộ là chứng pháp vô sanh, chứng vô sanh pháp nhẫn.



Pháp vốn vô sanh vô thỉ, làm sao có ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả!

Anh em cùng chia xẽ nào wellcome1